Εικονοκλάσται

Από Βικιθήκη
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Εἰκονοκλᾶσται
Συγγραφέας: Κλέων Ρίζος Ραγκαβής
Δημοσιεύθηκε στο Ετήσιον Ημερολόγιον του Έτους 1890 του Κωνσταντίνου Σκόκου


ΕΙΚΟΝΟΚΛΑΣΤΑΙ
ΥΠΟ
ΚΛΕΩΝΟΣ ΡΑΓΚΑΒΗ

[Ὁ διαπρεπὴς ἔν τε τῷ διπλωματικῷ καὶ φιλολογικῷ κόσμῳ, ἄριστος δὲ καλλιτέχνης τοῦ λόγου κ. Κλέων Ῥαγκαβῆς εὐηρεστήθη νὰ κοσμήσῃ καὶ αὖθις τὰς στήλας τοῦ ἡμετέρου Ἡμερολογίου διὰ τοῦ κάτωθι ἀποσπάσματος ἐξ ἀνεκδότου πολυτίμου ἔργου του ὑπὸ τὸν τίτλον Εἰκονοκλάσται. Οἱ ἀναγνῶσται τοῦ Ἡμερολογίου θὰ ἐντρυφήσωσιν ἀπλήστως, πεποίθαμεν, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ δημοσιευομένου τούτου μέρους, ἑν ᾧ διακρίνονται πλεῖστα ἐξαίρετα λυρικὰ τεμάχια, καὶ ἐξ οὗ καταφαίνεται μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι ὁ ὀλυμπιονίκης ποιητὴς τῆς «Δουκίσσης τῶν Ἀθηνῶν» ὁ ὁσημέραι πλουτίζων δι’ ἀπαραμίλλων ἔργων τὴν παρ’ ἡμῖν πενιχρὰν δραματικὴν φιλολογίαν, κατέχει τὸ μυστήριον τοῦ ἐκθάπτειν ἐκ τῆς κονίας καὶ τῆς λήθης τὸν σκοτεινὸν κόσμον τῶν βυζαντινῶν παραδόσεων, καὶ περιβάλλειν αὐτὸν δι’ αἴγλης καὶ κάλλους καὶ ζωῆς ἀπὸ σκηνῆς μετ’ ἀληθοῦς ποιητικοῦ πυρὸς καὶ ἐξόχου δραματικῆς δεξιότητος. Πρὸς πληρεστέραν δὲ αὐτοῦ κατάληψιν προτάσσομεν τὰ ἑξῆς: Ἡ Αὐτοκράτειρα τοῦ Β[υ]ζαντίου Εἰρήνη, ἤν τινες ἀπεκάλεσαν καὶ Ἁγίαν κατ’ ἁπλῆν σύγχυσιν τοῦ ὀνόματος, ἔσχεν ἐκ τοῦ συζύγου αὐτῆς Λέοντος Δ′. ἕνα μόνον υἱόν, Κωνσταντῖνον τὸν ΣΤ′. Ὁ νεαρὸς οὗτος Ἡγεμών, ἀληθὴς γόνος, τῶν Ἰσαύρων διεφλέγετο ὑπὸ τῶν εὐγενῶν πόθων καὶ μεγαλεπιβόλων σχεδίων, ἅτινα ἐνέπνευσαν τοὺς περιδόξους Βασιλεῖς τῆς μεταρρυθμίσεως, ἐνῷ ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἐμπαθὴς εἰκονολάτρις, κατὰ τὴν στενοτέραν τῆς λέξεως ἔννοιαν, ἐνήργει παντὶ σθένει ὅπως ἁνακόψῃ πάσας τὰς ὑπὸ τῶν προκατόχων αὐτῆς ἐπιτελεσθείσας τεραστίας προόδους, καὶ ἀναστήσῃ τὴν προτέραν δεισιδαιμονίαν καὶ νάρκην. Ἐκ τούτου δεινὴ προέκυψεν ἀντίθεσις μεταξὺ μητρὸς καὶ υἱοῦ, ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Κωνσταντῖνος, ἐκ διακαοῦς πρὸς τὴν μητέρα φίλτρου, ὑφίστατο πᾶσαν τῶν ὑψηλῶν αὐτοῦ προθέσεων θυσίαν καὶ οὐδόλως ἐπέσπευδε τὴν στέψιν αὑτοῦ, εἰς ἣν, ἐνηλικιωθείς, ἐδικαιοῦτο ἤδη, ἡ Εἰρήνη ἀπ’ ἐναντίας, ὑπὸ τῆς θρησκομανίας ἀποτυφλουμένη, ἐκίνει πάντα λίθον ὅπως ἀποκλείσῃ τῆς ἀρχῆς τὸν υἱόν, προβᾶσα, ὡς γνωστόν, ἐπὶ τέλους καὶ εἰς ἀπαίσιον κακούργημα διὰ τῆς ἀποτυφλώσεως αὐτοῦ. Εἰς ταῦτα ἐξωθεῖτο ἰδίως ἡ Αὐτοκράτειρα ὑπὸ τοῦ ἀνεψιοῦ αὑτῆς Σερανταπήχου, ἀληθοῦς τέρατος τήν τε μορφὴν καὶ τὴν καρδίαν, ὅςτις ἐσκευώρει τὴν ἀπώλειαν τοῦ Κωνσταντίνου, ὅπως εἶτα εὐχερέστερον ἀνατρέψας καὶ αὐτὴν τὴν Εἰρήνην, ἁρπάσῃ τὸ στέμμα. Εἶχε δὲ συνένοχον εἰς τὰς δολορραφίας ταύτας τὸν ἀστρολόγον Παγκράτιον, ὅςτις μεγάλην ἤσκει ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ ἀσθενοῦς τῆς Βασιλίσσης πνεύματος, καὶ συνάμα διὰ τῶν ὠτακουστῶν αὑτοῦ ἀνακαλύψας ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος ἠγάπα τὴν Κουβικουλαρίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ Θεοδότην, ὤθει αὐτὸν εἰς τὸν μετὰ τῆς ἐπεράστου θαλαμηπόλου γάμον, ὅπως οὕτως ἔτι πλειότερον ὑποσκάψῃ αὐτόν. Εἰς τὴν ἑπομένην σκηνὴν παριστάμεθα εἰς τὰς μαγγανείας τοῦ Σερανταπήχου καὶ τοῦ Παγκρατίου, ὅπως ὠθήσωσι τήν τε Αὐτοκράτειραν καὶ τὴν Θεοδότην εἰς τὸ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτῶν ὑποσκαπτόμενον βάραθρον.]


ΜΕΡΟΣ Γ′.

ΣΚΗΝΗ Α′.

Τὸ Ὑπερῷον τοῦ Παγκρατίου ἐν τοῖς Ἀνακτόροις. Πολλαχοῦ ἀστρολογικὰ ἐργαλεῖα, ἴυγγες τεταρεχευμέναι καὶ ἄλλα σκεύη. Ὁ ΠΑΓΚΡΑΤΙΟΣ, φέρων μανδύαν, ἐφ’ οὗ διακρίνεται ὁ ζωδιακὸς κύκλος, καὶ ὁ ΣΕΡΑΝΤΑΠΗΧΟΣ. Ἀργότερον ΕΙΡΗΝΗ καὶ τέλος ΘΕΟΔΟΤΗ.

Σερανταπηχοσ

Μακρὰ ὑπῆρξεν ἡ περιοδεία σου.

Παγκρατιοσ

Εἰς τὴν μικρὰν Ἀσίαν ἐνδιέτριψα,
τὰς μαγικὰς βοτάνας, ὅσαι χρήσιμοι
τῇ τέχνῃ μου, συλλέγων. Ὑοσκύαμον
καὶ ἄτροπον καὶ στρύχνον καὶ στραμόνιον·
ἀσκληπιὰς καὶ μύκων μοὶ ἐλλείπουσιν
ἀκόμη.

Σερανταπηχοσ

Εὖγε! καὶ βεβαίως ἤκουσας
ὁποίας κνίδας ἰοβόλους καὶ ἡμεῖς
ἐν τούτοις ἀπεσπῶμεν.

Παγκρατιοσ

Τὴν διάλυσιν
τῶν παλαιστράτων ἐννοεῖς. Ναὶ ἤκουσα.
Πλὴν πῶς τὸ μέγα ἐπετεύχθη τόλμημα;
Καὶ ἀναιμάκτως σὺν τοῖς ἄλλοις!

Σερανταπηχοσ

Δίκαιος
ὁ θαυμασμός σου. Ὄντως ἐπιτήδειον
τὸ σχέδιόν μου, ἐντελῶς ἐπέτυχε.

Πεμφθεὶς εἰς Θρᾴκην ὁ Σταυράκιος, ἐκεῖ
νεοσυλλέκτους συνεκέντρωσε πολλούς,
καὶ τῶν ταγμάτων προσλαβὼν τὰ χαλαρῶς
πρὸς τοὺς εἰκονοκλάστας διακείμενα,
κατῆλθεν ἐσπευσμένως εἰς Βυζάντιον.

Παγκρατιοσ

Ἦν σωτηρία τοῦτο ὄντως πρόνοια.

Σερανταπηχοσ

Προφασισθεῖσα τῶν Ἀράβων εἰσβολήν,
μετὰ συμπάσης τῆς αὐλῆς ἐξέρχεται
τῆς πρωτευούσης τότε ἡ Βασίλισσα,
καὶ μέχρι Μαλαγίνων φθάνει. Τρόπαια
τοῖς στρατιώταις νέα ἐξαγγέλλουσα,
τοῖς ἐν εἰρήνῃ φθειρομένοις, εὐχερῶς
τοὺς Σχολαρίους καὶ τοὺς Ἑξκουβίτορας
παρέσυρεν.

Παγκρατιοσ

Ὤ εὖγε.

Σερανταπηχοσ

Πῶς σοὶ φαίνεται
ὁ δόλος; Ἐν ᾧ οὗτοι ἐμακρύνοντο,
ὁ Λογοθέτης ἀφ’ ἑτέρου διεισδύς,
ἀναιμωτὶ τὴν πόλιν κατελάμβανε.

Παγκρατιοσ

Συγχαίρω ἐκ καρδίας, Ὑψηλότατε.

Σερανταπηχοσ

Ἐπιτευχθέντος τούτου, οἱ παλαίστρατοι
εἰς τὴν Ἀσίαν ἄοπλοι ἐστάλησαν,
καὶ ἄνευ κόπου πλέον διελύθησαν.

Παγκρατιοσ

Ἐξαίσιον καθ’ ὅλα τὸ στρατήγημα.

Σερανταπηχοσ

Ἀσπόνδων οὕτω ἀπηλλάγημεν ἐχθρῶν,
πλὴν μένουσιν εἰσέτι δυσυπέρβλητα
προσκόμματα, πρὶν ὅλως κατισχύσωμεν,
καὶ πάσης χρῄζω τῆς πιστῆς σου ἀρωγῆς.

Παγκρατιοσ

Θεράποντά σου ταπεινὸν θεώρει με.

Σερανταπηχοσ

Τῆς τέχνης σου τὰς ἅρκυς πάσαις τάνυσον,
ἀνάγνωθι τῶν ἄστρων τὸ ἀλφάβητον,

συμμάχους λάβε καὶ θεοὺς καὶ δαίμονας,
ἀλλὰ τὸ μῖσος πρὸς τὸν ἴδιον υἱόν,
τὸ διακαῖον τῆς Εἰρήνης τὴν ψυχήν,
συνδαύλιζε, καὶ πρόσθες τὸ προμήνυμα
ἡ μοῖρα ὅτι ἐντελῶς ἀπέκλεισε
τὸν Κωνσταντῖνον τῆς ἀρχῆς.

Παγκρατιοσ

Ἐργάζομαι
πρὸς τοῦτο ἀνενδότως. Μ’ ἐπισκέπτεται
ἡ Ἄνασσα συχνάκις, τὰς θαυματουργοὺς
εἰκόνας προσκυνοῦσα, καὶ τοῦ μέλλοντος
ἐτάζουσα τὰς δέλτους. Αἱ συνέπειαι
καταφανεῖς νομίζω τῶν ἀγώνων μου
εἰσὶ καὶ ἤδη.

Σερανταπηχοσ

Σοὶ ὀφείλω χάριτας.
Σὺ πᾶσάν μου γνωρίζεις τὴν διάνοιαν.
Ἀφοῦ τὸν Κωνσταντῖνον καταστρέψωμεν,
τῆς Βασιλίσσης ἡ σειρὰ ἐλεύσεται.

Παγκρατιοσ

Καὶ σὸν τὸ στέμμα τότε. Τοῦ Ὠρίωνος
καὶ τῆς Πλειάδος ἐναργὴς συνδυασμὸς
παρέχει τούτου ἀσφαλῆ ἀπόδειξιν.

Σερανταπηχοσ

Ἄ νόστιμον. Εἰς ἄλλους ἀπεμπόλησον
τὰ φληναφήματά σου. Συναντώμενοι
οἱ ἱερεῖς τῆς Ῥώμης ἐλησμόνησας
τί ἔπραττον;

Παγκρατιοσ

Ἀδίκως, Ὑψηλότατε,
τὴν ἐπιστήμην μυκτηρίζεις.

Σερανταπηχοσ, ῥίπτων αὐτῷ βαλάντιον.

Πλὴν ἁδρῶς
ἐξαγοράζω τὰ ξηρά σου βότανα.

Παγκρατιοσ, βαθέως ὑποκλινόμενος.

Ἐπλάσθης ὄντως Βασιλεύς.

[Ἀντηχοῦσι βηματισμοί.]

Ἀνέρχεται
τὴν κλίμακά τις.

Σερανταπηχοσ

Ἴσως ἡ Βασίλισσα.

Παγκρατιοσ
[Σπεύδων πρὸς τὴν εἴσοδον καὶ θεωρῶν διὰ τῶν παραπετασμάτων.]

Ἐκείνη.

Σερανταπηχοσ

Εὖγε.

Παγκρατιοσ

Οἰωνὸς ἐξαίρετος.

[Εἰσέρχονται δύο εὐνοῦχοι, καὶ ἵστανται ἑκατέρωθεν τῆς θύρας. Ἅμα ἐπιφανείσης τῆς Αὐτοκράτειρας, σπεύδουσιν ὅ τε Σεραντάπηχος καὶ ὁ Παγκράτιος καὶ ἀσπάζονται ὁ μὲν τὴν χεῖρα ὅ δὲ τὸ κράσπεδον τοῦ ἱματίου αὐτῆς. Οἱ εὐνοῦχοι ἀποσύρονται.]

Ειρηνη τῷ Σερανταπηχωι μετ’ ἐπιπλάστου μελαγχολίας.

Σὺ ὧδε, ἀγαθέ μου Θεοφύλακτε;
Περίλυπον ὁρᾷς με καὶ περὶφροντιν.
Τὴν ἠρεμίαν πᾶσάν μου ἀπώλεσα,
τὴν ἀναγκαιοτάτην εἰς τοὺς Ἄνακτας,
καὶ διαρκῶς πλανῶμαι, δίκην φάσματος,
ἐν τοῖς ἐρήμοις ἀνακτόροις. Πρὸ ἐμοῦ
καὶ ὄπισθέν μου χαῖνον βάραθρον ὁρῶ,
οὐδὲ τολμῶ τι ἀνδρικόν· τὸ σκῆπτρόν μου
ἐκ τῆς χειρός μου διαφεύγει, σιδηροῦς
τὸ στέμμα κρίκος, θλίβει τοὺς κροτάφους μου,
καὶ στένουσα τὸν βίον τὸν ἀμέριμνον
φθονῶ τοῦ ἁπλουστέρου τῶν εἱλώτων μου,

Σερανταπηχοσ

Ὦ Ἄνασσα, τί λόγοι; Ἀνεξήγητος
ἡ τόση δυσθυμία. Πάντα θάλλουσι,
καὶ ὁμοθύμως σ’ εὐλογεῖ τὸ Κράτος σου.

Ειρηνη

Φεῦ, οἷον τῆς πορφύρας τὸ δυσβάστακτον
καὶ ἀπεχθὲς φορτίον συναισθάνονται
οἱ οὐρανόθεν κεχρισμένοι μόνοι.

Παγκρατιοσ

Ναὶ,
πλὴν καὶ τὸ σθένος ἴσον τοῦ καθήκοντος
εἰς τοὺς Ἡγέτας οἱ θεοὶ παρέχουσι

Ειρηνη

Εἰς ἄλλους ἴσως, ἀλλ’ ἐγὼ ἡ τάλαινα
ὑπὸ διττῆς μερίμνης κατατρύχομαι,
ὡς Ἄνασσα καὶ μήτηρ.

Σερανταπηχοσ, ἰδίᾳ τῷ Παγκρατίῳ.

Ἢ ὀρθότερον

ὡς τίγρις καὶ ἀλώπηξ.

Ειρηνη

Πρῶτον μέλημα
τῆς οἰκουμένης ἔχω τὰ συμφέροντα·
ὑπὲρ αὐτῆς προθύμως θυσιάζομαι
καὶ ἀνενδότως κοπιῶ, πλὴν μύχιος
μὲ κατατήκει καὶ σκληρὸς ἐνδοιασμός,
μὴ οὕτω ἐνεργοῦσα σφάλλω.

Σερανταπηχοσ

Ἄνασσα
μὲ καταπλήττεις.

Παγκρατιοσ

Ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν
αἱ πράξεις σου ἐξόχως ἐπιδέξιοι.

Σερανταπηχοσ

Καὶ ἡ ἐπιτυχία πλήρης.

Ειρηνη

Νόμιμος
πλὴν ἄναξ ὁ υἱός μου.

Σερανταπηχοσ

Ἴσως νόμιμος
ἀλλ’ εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς σὲ ὀλέθριος.

Ειρηνη

Σὺ λέγεις τοῦτο, ἀλλ’ οἱ ἄλλοι…

Παγκρατιοσ

Σύμφωνος
εἰς τοῦτο πᾶσα ἡ ὑφήλιος.

Σερανταπηχοσ

Εἰς σὲ
καὶ μόνην ἀναβλέπει αὕτη.

Ειρηνη, μετὰ χαρᾶς.

Πράγματι;
Οἱ λόγοι οὗτοι θάρρος μοὶ ἐμπνέουσι.

Παγκρατιοσ

Σὺ τῶν εἰκόνων ἡ προστάτις ἡ σεπτή.

Σερανταπηχοσ

Πρὸ τούτου πάντα τὰ λοιπὰ ἐλάχιστα.

Ειρηνη

Ναί, ναί, γνωρίζω, καὶ εἰς τοῦτον ἅπασαν
τὴν ἡσυχίαν, τοὺς μυχίους πόθους μου,
τὸν λόγον θυσιάζω. Ἀλλ’ εὐαίσθητος

ἡ μητρικὴ καρδία, Θεοφύλακτε,
ἓν ἔχω μόνον τέκνον, ἡ ἀγκάλη μου
αὐθόρμητος, ὁσάκις ἐμφανίζεται,
καλεῖ αὐτό, καὶ ὅμως αὐστηρότητα
καὶ μῖσος ἐπιβάλλει τὸ καθῆκόν μου.
Ὤ ἄρρητον τὸ ἄλγος τῆς καρδίας μου!
Κρατῶ τὸ στέμμα ὅπερ δικαιότερον
ἐκεῖνος ἴσως…

Παγκρατιοσ

Μὴ προφέρῃς, Ἄνασσα
τοὺς λόγους τούτους.

Σερανταπηχοσ

Ἀμυδρὰ ὑπόνοια
ἀρκεῖ τοιούτου μέτρου, ὅπως ἄπελπις
ἐξαναστῇ ὁ κλῆρος.

Ειρηνη

Σοὶ ἐμπνέουσι
τὰς σκέψεις ταύτας ἀσφαλῆ διδόμενα;

Σερανταπηχοσ

Ἀναμφιλέκτως περὶ τούτου πείσθητι.

Ειρηνη

Ὢ βλέπω οἱ πιστοὶ μου πράγματι
ὀλίγον μὲ φιλοῦσι.

Παγκρατιοσ

Σοὶ ἀνήκομεν
μέχρι θανάτου πάντες.

Σερανταπηχοσ

Ἐπεδίκασεν
εἰς σὲ τὸ σκῆπτρον εἱμαρμένη πάνσοφος.

Παγκρατιοσ

Τὸν Κωνσταντῖνον παντελῶς ἀπέκλεισε.

Ειρηνη, ἀπλήστως.

Ὤ λέγε, λέγε, ποία ἡ ἀπόδειξις;

Παγκρατιοσ

Αἱ ἀποδείξεις ἐναργεῖς, ὦ Ἄνασσα,
καὶ τὰ σημεῖα πλεῖστα. Εἰς τὰ σφάγια
εὑρίσκω σπλάγχνων ἑλιγμοὺς τὸ ἔψιλον
συχνάκις παριστῶντας. Τὸ θυμίαμα
ἐπίσης τοῦτο παριστᾷ τὸ σύμβολον,
κατ’ ἀνιόντας κύκλους ἀφιπτάμενον,
καὶ ὁ σκορπίος, οὐδὲν ἕτερόν ἐστι

ἢ τὄνομά σου δι’ ἀστέρων χαραχθὲν
εἰς τοὺς αἰθέρας.

Σερανταπηχοσ

Τοῦτο ἀναμφήριστον.

Ειρηνη τῷ Παγκρατιωι

Εἰς τὰς πληγάς μου ἐπιχέεις βάλσαμον.

Παγκρατιοσ

Τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἡ ἀπόφασις
ἀδήριτος ἐπίσης.

Ειρηνη

Τοῦτο δεῖξόν μοι.
Τὴν μαρτυρίαν ταύτην τὴν πολύτιμον
παράσχου.

Παγκρατιοσ

Τῆς μαγείας τὰ μυστήρια
εἰς τοὺς μεμυημένους μόνον δείκνυνται,
καὶ ἁμαρτάνει φοβερὸν ἁμάρτημα
ὁ ἀστρονόμος ὁ κλυδωνιζόμενος,
ἢ ἐπῳδὰς ψελλίζων καὶ εἰς τἄδυτα.
τῆς φαρμακείας εἰσχωρῶν οὐράνια
πρὸ τῶν τυχόντων ἀλλ’ ἡ Αὐτοκράτειρα
βεβαίως ἐξαιρεῖται·

Σερανταπηχοσ

(Δίδων τῷ Παγκρατίῳ κρύφα καὶ ἕτερον βαλάντιον.)

Εὖγε, δέχθητι
καὶ τοῦτο τῆς ψυχῆς σου ἱλαστήριον.

Ὁ Παγκράτιος ἀποσύρει παραπέτασμα καὶ ἀποκαλύπτει πολυτελέστατον εἰκονοστάσιον. Ἐν τῷ μέσῳ μεγάλη εἰκὼν τῆς Ἵσιδος μετὰ τοῦ μικροῦ Ὀσίριδος, καὶ πέριξ ἄλλων διαφόρων αἰγυπτιακῶν θεοτήτων. Πρὸ αὐτοῦ ἓξ χρυσοῖ κηροστάται μετὰ πληθύος κηρίων ἐσβεσμένων. Εἰς τὸ κέντρον ἀργυροῦς τρίπους, ἐφ’ οὗ μέγα θυμιατήριον. Ὁ Παγκράτιος ἀμφιέννυται τότε φάρον, παριστῶντα τὰς ἐρυθρὰς γλώσσας καὶ τὴν κακὴν ζωηρᾶς πυρᾶς, καὶ λαμβάνων δύο δᾷδας ἐπίσης ἐσβεσμένας, χαράσσει δι’ αὐτῶν ποικίλα ἐν τῷ ἀέρι σχήματα, ἐνῷ ἀπαγγέλλει τοὺς κατωτέρω ἐξορκισμούς, οὓς συνοδεύει ἠρέμα αἰθερία μουσική.

Παγκρατιοσ

Ὁ Πλάστης ἤνοιξε θεῖα ὄμματα
καὶ τὰ αἰθέρια αἴφνης δώματα
κατεπλημμύρησε νέον φῶς.
Ἔνθα τὸ χάος πρὶν τὸ ἀπαίσιον
θάλλει τὸ σύμπαν νῦν τὸ θεσπέσιον
ἐκεῖθεν ὕπαρξιν εἰληφός.


Ἴδε διᾴττουσι κόσμοι χίλιοι,
ὠχροὶ πλανῆται, φλογώδεις ἥλιοι,
εἰς τὰς ἐκτάσεις τοῦ ἀχανοῦς,
καὶ ἡ τῶν ἄστρων ἀκτινοβόλησις,
τῆς οἰκουμένης ὑψίστης στόλησις
χρυσοῖ γελῶντας ὠκεανούς.



Σ’ ἐπικαλοῦμαι σέλας οὐράνιον,
σέλας θεόσδοτον καὶ τιτάνειον,
πάσης οὐσίας, πρῶτε σπινθήρ,
ἐλθὲ φοιβόληπτος ἀναμένει σε
ὅστις μετάρσιος σὲ ἠτένισε
σὲ πῦρ ἀστραῖον, αὐτὸς αἰθήρ.

(αἱ δᾷδες ἀναφλέγονται αὐτομάτως.)

Ειρηνη

Μεγάλη ὄντως τῆς μαγείας ἡ ἰσχύς.

Σερανταπηχοσ

Τελεῖται ἡ ὑψίστη μετουσίωσις.

Παγκρατιοσ, ὡς ἄνω.

Σὲ εἰς τὴν θύραν τοῦ Παραδείσου
ῥομφαίαν εἴδομεν φλογεράν.
Ἡ ἀπαισία μαρμαρυγή σου
ἔτι φωτίζει ἐκ τῆς ἀβύσσου
τὴν καταδίκην καὶ τὴν ἀράν.



Σὺ ἐξ Αἰγύπτου, στήλη πυρίνη,
ὡδήγεις εἶτα πρὸς τὴν Σιὼν
τὸ ἔθνος, ὅπερ ὑπῆρξε κρήνη
χαρᾶς, καὶ ὅπερ θεὸς ἐκίνει
διὰ κινδύνων καὶ θυσιῶν.



Σὺ τὴν ἁγίαν ἀνάψας βάτον
ἐκ βάθρων ἔσεισας τὸ Σινᾶ,
καὶ ὑποθήκην τῶν ἀθανάτων,
τοῦ δεκαλόγου τὰς ῥήτρας τάττων,
θέμεθλα ἔθηκας ἐρυμνά.



Σὺ τῶν Γομόρων καὶ τῶν Σοδόμων
καταδαμάζων τοὺς φρυαγμούς,
τῶν ὑββαλίδων τῶν λυσικόμων

καὶ τῶν κιναίδων τῶν περιτρόμων
εἰς φλόγας ἔπνιξας τοὺς λυγμούς.



Σὲ τοῦ Βαλθάσαρος αἴφνης εἶδον
οἱ δαιτυμόνες. Πρὸς τὸν αὐλὸν
αἱ ὀρχηστρίδες ἀσέμνως ᾖδον,
ὅτε ὁ ἄναξ ὁρμᾷ τῶν Μήδων,
καί τέφρα κεῖται ἡ Βαβυλών.



Σὺ τῆς ὀργῆς σου εἰς τὰς θυέλλας
παρέχεις ὅπλον τὸν κεραυνόν,
καὶ τὰς ῥοδόχρους χρυσοῖς νεφέλας.
πρός με κατάβηθι, θεῖον σέλας,
ἐλθὲ πρὸς μύστην σου ταπεινόν.

(Περᾷ τὰς δᾷδας ὑπὲρ τὰ κηρία, ἅτινα ἀναφλέγονται, ὡς καὶ ἡ πυρὰ ἐπὶ τοῦ τρίποδος.)
Σερανταπηχοσ

Τὰς πύλας ὄντως διανοίγει τῆς Ἐδέμ.

Ειρηνη

Ἡ θεσπεσία πόθεν αὕτη μουσική;

Σερανταπηχοσ

Τὰ Σεραφεὶμ βεβαίως, προσεγγίσαντα
τῇ σφαίρᾳ ταύτῃ, θείας λύρας κρούουσι.

(Ὁ Παγκράτιος, λαμβάνων διάφορα ἀντικείμενα, ῥίπτει αὐτὰ ἐντὸς τοῦ θυμιατηρίου, ἐνῷ λέγει τὰ ἑξῆς.)

Παγκρατιοσ

Δέξαι, ὦ Ἴσις, σπέρμα χελώνης,
τὸ κέντρον δέξαι νεκροῦ σκορπίου,
τὸ δηλητήριον ἀνεμώνης,
λοιμώδη φλύκταιναν, θρόμβον πύου.



Δέξαι τὸ δάκρυ τοῦ κροκοδείλου,
τὴν οὔλην τρίχα σεμνῆς παρθένου,
τὴν κόρην ὄμματος τῆς καμήλου,
καὶ τὸν ἀντίχειρα τεθαμμένου.



Δέξαι τὴν κόνιν ξηρῶν τεττίγων,
καὶ τρεῖς σταγόνας τοῦ ἑλλεβόρου,
τοῦ ἀσφοδέλου ἰὸν ὀλίγον,
καὶ τὸ ἀπόβρασμα μανδραγόρου.


Δέξαι αὐτόχειρος ζέον αἷμα,
χολὴν ἐχίδνης, γαλῆν λυσσῶσαν,
τοῦ ἀπαγχθέντος αὐχμῶδες χρέμμα,
δημίου λίπος, προδότου γλῶσσαν.



Δέξαι τὸ ἧπαρ τῆς ἀλκυόνος,
ἱδρῶτα νύμφης, στέαρ ἐμβρύων,
στάχυν, ὃν ἔπτυσε μέλας ὄνος,
οὐρὰν βατράχου καὶ σῆπον βρύον.

[Ἀναθρώσκει ἐκ τοῦ Θυμιατηρίου ῥοδόχρους ἀτμός, καὶ ἁπλοῦται πρὸ τῶν εἰκόνων. Ὁ Παγκράτιος κλίνει τὸ γόνυ καὶ λέγει τὰ ἐξῆς.]

Σοί, Ἴσις, αἶνος ἄφθιτος καὶ δόξα ἐν Ὑψίστοις!
Σύ, ἀρωγὸς τῶν ἀσθενῶν, τῶν ἁμαρτάντων ῥύστις,
ὦ μῆτερ τοῦ Ὀσίριδος
καὶ ἀδελφὴ τῆς Ἴριδος,
πρὸς σὲ ἀνέρπει ὡς καπνὸς τῶν εὐσεβῶν ἡ πίστις.



Σὺ ἄναρχος, πανίσχυρος, ἀτέρμων, πανειδήμων,
σὺ στέφουσα τοὺς Ἄνακτας καὶ σώζουσα τὸν δῆμον,
τὸ σκότος σὺ διάλυσον,
ἱλάσθητι καὶ λάλησον,
ὁδήγησον ἡμᾶς, θεά, εἰς τὸν μοιραῖον οἶμον.



Σερανταπηχοσ τῇ Ειρηνη

Νῦν πρόσεξον, τὸ θαῦμα τελεσθήσεται.

Ειρηνη

Ἀκατασχέτως πάλλει ἡ καρδία μου.

Παγκρατιοσ τῇ Ισιδι

Εἰρήνη ἡ θεοσεβὴς καὶ λάτρις τῶν εἰκόνων,
προσέρχεται καὶ προσκυνεῖ τὸν ὑψηλόν σου θρόνον.

[Ἡ Ἴσις φαίνεται μειδιῶσα καὶ ἡρέμα προσνεύουσα, ἐνῷ ἀντηχοῦσι παιᾶνες ζωηρότεροι]

Ειρηνη μετ’ ἀγαλλιάσεως

Ὢ θαῦμα, θαῦμα φανερὸν ἐξαίσιον!
Ἐπιχαρίτως ἡ θεὰ προσένευσε.

Σερανταπηχοσ

Ὁποία ὥρα ὄντως πανευφρόσυνος.

Παγκρατιοσ

Τὸ θαῦμα εἶναι ἀτελές· προσέξατε:

[πρὸς τὴν Ἴσιδα ὡς ἄνω]

Ὁ Κωνσταντῖνος ἥμαρτε, τὴν αἵρεσιν ἀσπίζει.

[Ἡ Ἴσις ταράσσεται καὶ καταρρέουσιν ἐκ τῶν παρειῶν αὐτῆς δάκρυα. Ἀντὶ τῆς μουσικῆς ἥτις καταπαύει, ἀντηχοῦσι βρονταί, καὶ σβέννυνται πάντα τὰ κηρία.]

Σερανταπηχοσ

Τῶν ἀθανάτων ἡ ὀργὴ πασίδηλος.

Παγκρατιοσ

Διὰ βροντῶν λαλοῦσι, καὶ τὰ δόξαντα
εἰς τὰς νεφέλας γράφουσι δι’ ἀστραπῶν.

Ειρηνη

Ἡμέρα μακαρία. Ἤδη κέκτημαι
τὸ χρίσμα οὐρανόθεν. Τὸ διάδημα,
τὸ σκῆπτρον πλέον εἰς ἐμὲ ἀνήκουσιν,
ἐμὲ καὶ μόνην.

Σερανταπηχοσ κλίνων πρὸ αὐτῆς.

Χαῖρε, Αὐτοκράτειρα,
Θεοσεβείας κρήνη, ἰσαπόστελε.

Ειρηνη

Σὺ ὁ διάδοχός μου, Θεοφύλακτε.

Σερανταπηχοσ

Ὦ Ἄνασσα, τὶ λέγεις;

Ειρηνη

Σὺ διάδοχος,
σὺ ἔσῃ....

Σερανταπηχοσ, ἀνεγειρόμενος.

Ἡ χαρά μου, ἡ συγκίνησις
μοὶ ἀφαιρεῖ τὸν λόγον.

Ειρηνη, συνοφρυουμένη.

Μετὰ θάνατον…
καὶ βίον ἔτι προσδοκῶ μακρότατον.

Σερανταπηχοσ

Ὢ εἴη τρισευδαίμων, μαθουσάλειος.

Ειρηνη τῷ Παγκρατιω

Ὑψίστην σοὶ ἐκφράζω εὐαρέσκειαν,
Παγκράτιε. Ὡς δῶρον τὸ Ἀνάκτορον
σὺ λάβε τοῦ Ἑβδόμου.

Παγκρατιοσ, προσπίπτων.

Ταπεινότατα
ἀσπάζομαι τὴν κόνιν τῶν πεδίλων σου.

Ειρηνη

Νῦν ἐνεπλήσθην θάρρους, καὶ γνωρίζουσα
τῆς εἱμαρμένης τὰς βουλάς, ἀνένδοτος
προβαίνω εἰς τοῦ ἔργου τὴν συμπλήρωσιν.

Παγκρατιοσ

Εὐλογημένη ἡ σεπτή σου πρόνοια.

[Ἡ Ἄνασσα προσνεύει καὶ ἀπέρχεται, εὐσεβάστως προπεμπομένη.]

Σερανταπηχοσ, προστρίβων περιχαρὴς τὰς χεῖρας.

Θαυμάσια! Βαθύνους, ὦ πυθόληπτε,
ἀνὴρ ἐπλάσθης.

Παγκρατιοσ

Εὐπειθὴς θεράπων σου.

Σερανταπηχοσ

Τῶν ἀστρολόγων ὄντως ἀνεκτίμητος
ἡ τέχνη. Μύησόν με.

Παγκρατιοσ

Ἰλλουστρίσιμε,
τιμὴ μεγίστη.

Σερανταπηχοσ

Ἐννοεῖς τὸ τίμημα.

Παγκρατιοσ

Ὢ πρίγκηψ [Κροῦσις εἰς τὴν θύραν].
Πλὴν τὶ τοῦτο;

[Σπεύδων ἀνοίγει αὐτήν, καὶ φαίνεται εἰς τὸν οὐδὸν ἡ Θεοδότη].

Θεοδοτη

Ἡ Βασίλισσα;....

Σερανταπηχοσ

Ἠ Θεοδότη! [Βαίνει καὶ λαμβάνει αὐτὴν τοῦ βραχίονος].
Τί διστάζεις; Εἴσελθε.

Θεοδοτη

Ὢ σύγγνωτε· ἐζήτουν τὴν Βασίλισσαν.

Σερανταπηχοσ

Ἐξῆλθε μόλις. Πλὴν μικρὸν παράμεινον.
Ἰδοὺ τοῦ Παγκρατίου τὸ Ἀνάκτορον.

Θεοδοτη

Ὢ οἷον πλῆθος ἀλλοκότων μηχανῶν.
Εἰς τὴν σπουδὴν τῶν ἄστρων χρησιμεύουσι;

Σερανταπηχοσ

Βεβαἱως, καὶ εἰς ἄλλα πλεῖστα θαύματα.
Ἐγὼ μυοῦμαι ἤδη. Λέγε, Κάλχα μου,
προόδους ἤδη ἱκανὰς ἐποίησα;

Παγκρατιοσ [διστάζων]

Προόδους;… θαυμασίας.

Σερανταπηχοσ

Ἤδη φάσματα

προστρέχουσι προθύμως εἰς τὸ νεῦμά μου,
τὸν ἔρωτα ἐξάπτω κατὰ βούλησιν,
ἢ καταστέλλω, καὶ τὰς δέλτους ἐρευνῶ
τοῦ μέλλοντος.

Θεοδοτη μειδιῶσα.

Τῷ ὄντι;

Σερανταπηχοσ

Δὸς τὴν χεῖρά σου
τὴν ἐρασμίαν, καὶ τὴν τύχην πᾶσάν σου
ἀμέσως σοὶ προλέγω.

Θεοδοτη, γελῶσα.

Ὑψηλότατε,
ὀλίγον ἀμφιβάλλω.

Σερανταπηχοσ

Τὴν ἀπόδειξιν
ἰδοὺ παρέχω. [τῷ Παγκρατίῳ ἰδίᾳ].
Πύθων, σὺ βοήθει με,

Παγκρατιοσ, ἐπίσης.

Εἰς τὰς διαταγὰς σου, ἀργυρότοξε

Ὁ Σεραντάπηχος, λαμβάνων διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς ἴυγγα καὶ διὰ τῆς ἑτέρας σαύραν, χαράσσει δι’ αὐτῶν σχήματα κατὰ μίμησιν τῶν πρὸ μικροῦ γενομένων, ἐνῷ συγχρόνως ἀπαγγέλλει τοὺς κατωτέρω στίχους. Ὁ Παγκράτιος ὑψοῖ τὰς χεῖρας πρὸς οὐρανὸν καὶ ψιθυρίζει. Ἀκούεται ἡρέμα ἡ γνωστὴ μουσική, καὶ βροχὴ ἐξ ἴων καὶ ῥόδων καταπίπτει ἐπὶ τῆς Θεοδότης.

Σερανταπηχοσ

Χαῖρε θεὰ τῆς καλλονῆς, σὺ ἔσο μοι αἰσία!
Ἡ βοστρυχώδης κόμη σου κατέρχεται δασεῖα,
καὶ δι’ αὐτῆς ἀστράπτουσιν ἀλαβαστρώδη μέλη,
ὡς ἐν νεφέλαις χρυσαυγὴς ἡ Φοίβη ἀνατέλλει.



Μόλις ἐφάπτονται τῆς γῆς οἱ τρυφεροί σου πόδες,
καὶ μειδιᾷς ὑψιτενὴς ὡς λείριον εὐῶδες,
τὸ στῆθος τὸ ἐπέραστον θερμὰς χιόνας τρέφει,
καὶ ῥόδων τρυφερὰ δυὰς ἡδίστους λόφους στέφει.



Τὰ οἰδαλέα χείλη σου συστέλλουσα ἠρέμα,
εἰς τῆς καρδίας τοὺς μυχοὺς λαμπρὸν εὐθύνεις βλέμμα,
καὶ τὰς φαιδράς σου φέρουσα ἡδυπαθεῖς ἁλύσεις,
λατρεύει σε ἡ ἔξαλλος ἐκ τοῦ ἱμέρου φύσις.

[Ὁ Σεραντάπηχος ταράσσει τὰ ἐν τῷ θυμιατηρίῳ καὶ ἀναθρώσκει ὁ ἀτμός.]
Θεοδοτη τεταραγμένη.

Πῶς τρέμω πᾶσα. Διατὶ παρέμεινα;
Ὁποῖον θαῦμα! Μελῳδία θελκτική.
Καὶ τἄνθη ταῦτα;

Σερανταπηχοσ

Δός μοι νῦν τὴν χεῖρά σου.

[Ἡ Θεοδότη τείνει αὐτὴν δειλῶς. Ὁ Σαραντάπηχος κρατεῖ ὑπὲρ τὸ θυμιατήριον καὶ ἐτάζει αὐτήν.]

Ἀνακαλύπτω πράγματα περίεργα.
Ἰδου γραμμὴ σπουδαία. Ἡ καρδία σου
ἐλάλησε.

[Ἡ Θεοδότη ἑγείρει τοὺς ὤμους.]

Ἀφάτου κρύπτεις ἔρωτος
ἐν σοὶ τὴν φλόγα.

[Ἡ Θεοδότη φαίνεται ἀνησυχοῦσα.]

Ἀλλ’ ἐτάσωμεν καλῶς.
Τί βλέπω ὧδε; Προσποιεῖσαι, κρύπτουσα
τὸ ψυχοβόρον πάθος, καὶ ἀπέχθειαν
προσφέρεις ἀντὶ φίλτρου.

[Ἡ Θεοδότη ταράσσεται]

Πῶς συνέχεται
ἡ ἄλλη αὔλαξ ὧδε! Τρυφερώτατον
ἀνταποδίδει φίλτρον ὁ φιλούμενος.

Θεοδοτη

Ὢ ἄφες με.

Σερανταπηχοσ

Τί τρέχει; Σπουδαιόταται
μοὶ μένουσι προρρήσεις. Ὑψηλόσωμος,
ὡραῖος νεανίας ὁ τρισόλβιος,
καὶ μεγιστὰν βεβαίως. Ἡ κατάχρυσος
στολὴ ἀστράπτει ὧδε. [Δεικνύει τὸ κοῖλον τῆς χειρός.]

Θεοδοτη

Ἄφες, ἄφες με.

Σερανταπηχοσ, κρατῶν αὐτήν.

Προβλέπω δυσχερείας καὶ προσκόμματα
μεγάλα.... πλὴν ἐν τέλει ἀνατρέπονται,
Πρὸς τὸν ναὸν βαδίζει τὸ γηθόσυνον
τῶν ἐρωμένων ζεῦγος. Πλῆθος ἄπειρον
ἀκολουθεῖ. Πομπώδης ἡ παράταξις.
Οἱ ἄρχοντες καὶ πάντες οἱ Πατρίκιοι,
καὶ πρώτη πάντων — ἀληθῶς παράδοξον —

ἡ Ἄνασσα βαδίζει.

Θεοδοτη, ὠχριῶσα καὶ κλονιζομένη

Ἄφες, ἔλεος!

Σερανταπηχοσ, ἐπιμένων.

Τὴν νύμφην βλέπω· κάλλος ἀπαράμιλλον.
Ἐν τῷ ναῷ τελεῖται τὸ μυστήριον,
καὶ πέριξ πλῆθος ἀλαλάζει ἔξαλλον.
Ὁ ἱερεὺς προβαίνει, τὸ γαμήλιον
προσάγει στέφος, εὐλογῶν τοὺς θελκτικοὺς
βοστρύχους περιβάλλει.... Πλὴν ἡ ὅρασις
μ’ ἐπλάνησε; Τὶ βλέπω; Εἰς διάδημα
τὸ στέφος μετεβλήθη. Αὐτοκράτειρα
ἡ νύμφη νῦν προβάλλει!!!

[Ἡ Θεοδότη, ἀφεῖσα κραυγήν, πίπτει λιπόθυμος εἰς τὰς ἀγκάλας αὐτοῦ.]

Πῶς; λιπόθυμος;
Σὲ ὑπερέβην, Κάλχα·

Παγκρατιοσ προσφέρων φιαλίδιον.

Εἰς τὸ μέτωπον
τινὰς σταγόνας ῥίψον…

Σερανταπηχοσ

Μὴ βιάζεσαι.

[Θεωρῶν τὴν Θεοδότην.]

Ὤ θεσπεσία κόρη! Οἷος ἄγγελος!
Οἱ πόδες σου εἰσέτι οἱ ἐπέραστοι
στεροῦνται τῶν πεδίλων τῶν βασιλικῶν,
εἰς ἃ ὀφείλω εὐσεβάστως ἀσπασμούς·
ἐγγύτερα τὰ χείλη τὰ ῥοδόεντα.

[Ἀσπάζεται αὐτὴν παραφόρως.]

Παγκρατιοσ

Τί πράττεις, Πρίγκηψ;

Σερανταπηχοσ

Φλογερὸν ἡφαίστειον
ἐντός μου ἐξερράγη. [τῷ Παγκρατίῳ].
Τί προχαίνεις με,
ἀγύρτα;

Παγκρατιοσ

Πρίγκηψ;

Σερανταπηχοσ

Ἔρρε, λέγω, κνώδαλον!!

Παγκρατιοσ

Πλὴν σκέψου, Πρίγκηψ……


Σερανταπηχοσ ἀνασπῶν ἐγχειρίδιον.

Σατανᾶς καὶ κόλασις!
Ἢ φύγε, ἢ.... [ὁ Παγκράτιος ἀποσύρεται]
Νῦν μόνοι ἀπεμείναμεν,
θεσπέσιον σὺ πλάσμα. Σὲ λατρεύω, ναί,
ἐκ παραφόρου θνήσκω ἅπας ἔρωτος.

[Ἀσπάζεται αὐτὴν καὶ αὖθις βιαιότερον. Ἥ Θεοδότη συνέρχεται.]
Θεοδοτη

Ὢ Παναγία! Τί συμβαίνει; ἄφες με.

[Ὁ Σεραντάπηχος κρατεῖ αὐτὴν διὰ τῆς βίας, ἐνῷ ἐκείνη παλαίει ὅπως διαφύγῃ.]

Ὢ ἄφες! τέρας… τέρας ἀποτρόπαιον!

[Λυτροῦται καὶ φεύγει.]

Σερανταπηχοσ, διώκων αὐτήν.

Ὢ μεῖνον!!! μεῖνον!! Χερουβὶμ θεσπέσιον!

[πίπτει τὸ διασκήνιον.]

Κλέων Ῥαγκαβὴς