@113 CLEMENTIΝΑ. - HOMILIA III. 114
|
Gentilibus enim, qui terrena simulacra credituri
erant non esse deos, machinatus est introducere opiniones de multis aliis diis; ut si a terrestri multorum deorum cessarent insania,alia vel pejori fraude contra Dei monarchiam ac unitatem loqui compellerentur, ne, doctrinam de uno principatu maximi facientes, unquam possint consequi miseri- cordiam. Hoc ob audax facinus Simon falsis Scri- pturarum sectionibus armatus venit ad nos oppu- gnandos. Quodque gravissimum est, ista adversus Deum verum ex prophetis, quibus tamen non cre- dit, docere non veretur. IV. Et quidem adversum nos, qui a majoribus cultum omnium conditoris Dei accepimus nec non Scripturarum decipere valentium mysterium, nihil poterit coulra vero gentiles, in multorum deorum opinione nutritos, ignorantesque Scripturæ men- dacia, valebit plurimum : non modo ipse,sed et si quis alius ethnicis vanam aliquam in Deum fabu- lum, similem somnio opulenterque ornatam enar- raverit,credetur; quod a pueritia mens eorum so- lita est sermones adversus Deum suscipere. Rari autem inter eos erunt, ut e multitudine pauci, qui ob æquum animum nolent malo in omnium condi- torem Deum sermoni vel aurem duntaxat præbere; quibus solis ethnicis salvari continget. Nemo igitur nobis de Simone penitus conqueratur, vel de quo- quam alio. Nihil enim injuste accidit; quandoqui- dem et Scripturarum mendacia jure ad hominum probationem posita sunt. V. Quo audito egu Clemens dixi: Qua ratione, ais, domine, et Scripturarum mendacia merito ad hominum probationem posita fuisse ? Ille vero re- saondit: Mendacia Scripturarum,ex malitia postu- latione, justa ratione permissa sunt scribi. Merito autem dico sic. In theologia et religione malus,non minus diligens Deum quam bonus in uno tantuma bono superatur, quod nolens parcere iis, qui ex ignorantia impii sunt,amore in illud quod non co- litur, irreligiosorum desiderat interitum, bonus vero ipsis offerre sanitatem.Vult enim cunctos pœ- nitentia sanare: servat autem eos tantum qui Deum cognoscunt; at eos qui eum ignorant non sa- nat, non quod nolit, sed quia non licet bona filiis regni praeparata tribuere hominibus,qui ob discre tionis privationem assimilati sunt brutis animan- D Libus. VI. Unius ac solius Dei, qui mundum fecit et nos creavit et omnia præbuit, ea natura est, ut animam cujuslibet intra pietatis limites positi et sanctum ejus spiritum non blasphemantis,ad se,cha- ritate erga hunc hominem, adducat, per respectum |
Ἐμηχανήσατο γὰρ τοῖς ἀπὸ ἐθνῶν μέλλουσι περὶ A
τῶν ἐπιγείων ξοάνων πείθεσθαί 40 ὅτι οὐκ εἰσὶ θεοί, ἑτέρων πολλῶν θεῶν δόξας εἰσενεγκεῖν, ὅπως ἐὰν παύσωνται τῆς κάτω 50 πολυθεομανίας, ἑτέρως ἢ καὶ χεῖρον κατὰ τῆς τοῦ Θεοῦ μοναρχίας λέγειν ἀπα τηθήσονται· ἵνα μηδέποτε τὰ τῆς μοναρχίας προτιμή - σαντες οὐπώποτε ἐλέους τυχεῖν δυνηθώσιν. Ταύτης δὲ τῆς τόλμης ἕνεκα ὁ Σίμων ταῖς ψευδέσι τῶν Γρα- φῶν περικοπαῖς ὁπλισμένος πολεμεῖν ἡμῖν προσέρα χεται. Καὶ τὸ δεινότερον, ὅτι ἀφ᾽ ὧν οὐ δι' πεπίστευκε προφητῶν τοιαῦτα δογματίζειν κατὰ τοῦ ὄντως Θεοῦ οὐ πεφόβηται. IV. Καὶ ἡμῖν μὲν τοῖς ἐκ προγόνων παρειληφόσι τὸν τὰ πάντα κτίσαντα 79 σέβειν Θεόν, ἔτι δὲ καὶ τῶν ἀπατᾷν δυναμένων βίβλων τὸ μυστήριον, οὐδὲν δυνήσεται, τοῖς δὲ ἀπὸ ἐθνῶν, τὴν πολύθεον ὑπόληψιν σύντροφον ἔχουσιν, καὶ τῶν Γραφῶν τὰ ψευδῆ οὐκ εἰδόσιν, πολὺ δυνήσεται· οὐ μόνον αὐτὸς, ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἄλλος τις τοῖς ἀπὸ ἐθνῶν κατὰ τοῦ Θεοῦ κενόν δε τινα ὅμοιον ὀνείρῳ, πλουσίως κεκοσμημένον ὑφηγήσεται μῦθον, πιστευθήσεται, τῷ ἐκ παίδων τὸν νοῦν αὐτῶν τὰ κατὰ τοῦ Θεοῦ λεγόμενα ἐθισθῆναι λαμβάνειν 53. Σπάνιοι δέ τινες οἱ μὲν αὐτῶν ἔσονται, ὡς ἐκ πλήθους ὀλίγοι, οἵτινες δι᾽ εὐγνωμοσύνην οὐ θελήσουσι κατὰ τοῦ τὰ πάντα κτίσαντος Θεοῦ κακὸν λόγον αὐτὸ δὲ κἂν ἀκοῦσαι μόνον· οἷς μόνοις ἀπὸ ἐθνῶν οὖσι σωθῆναι γενήσεται. Μὴ οὖν ἡμῖν δὲ τις τὸν Σίμωνα παντελῶς μεμφέσθω, ἢ καὶ ἄλλον τινά οὐδὲν γὰρ ἀδίκως γίνεται, ὅπου καὶ τὰ τῶν Γραφών ψευδῆ εὐλόγως πρὸς δοκιμὴν ἔχοντα τυγχάνει. V. Κἀγὼ Κλήμης ἀκούσας ἔφην· Πῶς λέγεις, κα ρις, καὶ τὰ τῶν Γραφῶν ψευδῆ εὐλόγως πρὸς δοκιμὴν C ἀνθρώπων ἔχειν ; Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο. Τὰ ψευδῆ τῶν Γρα- φῶν αἰτήματι κακίας δικαίῳ τινὶ λόγῳ γραφῆναι συνεχωρήθη. Εὐλόγως δὲ τ8 λέγω οὕτως. Ἐν ταῖς θεολογίαις ὁ πονηρὸς τοῦ ἀγαθοῦ τὸν Θεὸν οὐκ ἔλατ τον ἀγαπῶν ἑνὶ μόνῳ ἀπολείπεται τοῦ ἀγαθοῦ, ὅτι καὶ τῶν ἀγνοίας αἰτίᾳ ἀσεβούντων οὐ συγγινώσκων, στοργῇ τῇ πρὸς τὸ ἀσεβούμενον, 80 τῶν ἀσεβούντ των ἐπιθυμεῖ τὸν ὄλεθρον, ὁ δὲ δὴ τὴν ἴασιν αὐτοῖς προσφέρειν. Ὁ γὰρ ἀγαθὸς ἰᾶσθαι πάντας θέλει 58 ταῖς μεταμελείαις, σώζει δὲ μόνους τοὺς ἐγνωκότας τὸν Θεόν· τοὺς δὲ ἀγνοοῦντας οὐκ ἰᾶται, οὐχ ὅτι οὐ θέλει, ἀλλ' ὅτι οὐκ ἔξεστιν τὰ ἡτοιμασμένα τοῖς υἱοῖς τῆς βασιλείας ἀγαθὰ τοῖς διὰ τὸ ἀδιάκριτον ἀλόγοις ζώοις παρεικασθεῖσι παρασχεῖν. VI. Τοῦ ἑνὸς καὶ μόνου Θεοῦ, τοῦ τὸν κόσμον πε ποιηκότος καὶ ἡμᾶς κτίσαντος καὶ πάντα παρεσχη κότος, τοιαύτη πέφυκεν φύσις, παντὸς ἤδη ποτέ 10 ἐντὸς ὅρων θεοσεβείας ὄντος, καὶ μὴ βλασφημοῦντος αὐτοῦ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, στοργῇ τῇ πρὸς αὐτὸν εἰς' ' |
@VARIE LECTIONES.
49 πείσθεσθαι Ο. 60 κάτω non omittere debebat S. Subinde O. πολυθεουμανίας. 61 οὐ non est in O. 52 καινόν 0, qui deinde ὀνείρω c. D. (ἂν εἴρω C), sed statim πλουσίω (πλουσίῳ C, πλουσίως de conjectura). Κεκοσμηθέντα Ρ. κεκοσμημένον Ο. 53 Ila O et C in marg. λαμβάνει in textu, κι αυτό ο mutari vult in αὐτόν νεὶ αὐτοί. Frustra. Cfr. hom. str, 9 S. 58 ὑμῶν C. 56 δε om. Ο. δ' οὐδέ p. ὁ δέ 0. Tum προσφέ ρειν sc. ἐπιθυμεῖ S, c. 1, προσφέρων Ο. Ο. 58 θέλει πάντας Ο. 58 Ita S, c. D, le conj. εἰδήποτε, Ο. Ο. οὐδήποτε. Subinde ἐντὸς ὅρων & in textu, ad oram man. al. ἴσως ἐκτός. Ο edidit ἐντὸς ὄρῳ. Tum βλασ φυμοῦντος scr. Ο. |