Σελίδα:Patrologia Graeca vol 2.pdf/33

@65 CLEMENTINA. HOMILIA I. 66

astante multitudine steti sermones audiens; atque intellexi vera eum non dialectica arte dicere, sed sine malitia et præparatione exponere quæ audierat et viderat a Dei Filio, qui conspectus fuerat, facta et dicta. Multos autem testes miraculorum et ser- monum, ab ipso editorum, ex ipsa etiam assistente plebe producebat. X. Quandoquidem vero ad dicta minime subdola populus libenter attendebat, ex eruditione sæculari prodeuntes philosophi ridere eum ac subsannare aggressi sunt, immodica audacia cavillantes atque probris incessentes, et quasi arrnis validis utentes syllogismis. At ille, ineptias eorum repellens, ver- sutæ ipsorum interrogationi non occurrebat; sed intrepide a sermone suo non desistebat. Et ali- quando quidam rogabat eum, cur ita factus esset culex, ut, cum minimum quid sit, et sex pedes ha beat, insuper et alas gerat : elephas vero, animalium maximum, cum careat alis, quatuor tantum pedes habeat. Ille autem post interrogationem, abruptum resumens sermonem, quasi ad percontationem re- spondisset, propositum sibi ab initio sermonem re- petiit, hoc solo utens proemio per singulas inter- pellationes : Nobis demandatum solummodo est,ut vobis sermones et mirabilia gesta illius qui misit nos, referamus; ac pro logica demonstratione testes vobis producimus eorum qui ex vobis hic astant complures quorum ergo facies recordor, velut vivas imagines, idonea testimonia. Caterum in vestra po- testate situm est, obsequi, vel fidem non habere. Ego certe non cessabo vobis exponere quod utile C est: quoniam mihi quidem damnum est, tacere ; vobis vero, non credere, noxa. Sed et futilium ve- strarum quæstionum demonstrationes dare pote- ram, si veritatis studio interrogassetis. Verum cau- sam diversæ creationis culicis et elephanti nunc vobis aperire intempestivum esset, qui Deum om- nium rerum ignoratis. XI. Hæc eo dicente quasi ex communi consensu petulantem risum emiserunt, illum nitens ad si- lentium et ad angustias redigere tanqnam barbarum quemdam insanum. Quæ cum ego intuerer, zelo nescio qua ratione correptus, per iram piam am- plius tacere non sustinui, sed cum fiducia clamavi dicens: Jure Deus voluntatem suam incomprehensi- bilem vobis esse voluit, indignos præsciens, sicut ex præsentibus dat plene intelligere iis qui mentis judicio utuntur. Quia enim nunc ejus voluntatis

στῶτι ὄχλῳ ἔστην ἐπακούων τῶν λόγων, καὶ συνε- Α νέουν τἀληθῆ 13 οὐ διαλεκτικῇ τέχνῃ λέγοντα, ἀλλὰ ἀκάκως καὶ ἀπαρασκευάστως ἐκτιθέμενον, ἃ ἤκουσε καὶ ἑώρακε τὸν τοῦ Θεοῦ φανέντα Υἱὸν περ ποιηκέναι τε καὶ εἰρηκέναι. Πολλοὺς δὲ μάρτυρας τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ λεγομένων 14 θαυμασίων τε καὶ λόγων, καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ παρεστῶτος ὄχλου, παρείχεν. 15 Χ. Ἐπειδὴ δὲ πρὸς τὰ ἀπανούργως λεγόμενα οἱ ὄχλοι ἡδέως 16 διετίθεντο, 33 οἱ ἐκ παιδείας κοσμι κῆς ὁρμώμενοι φιλόσοφοι γελᾶν αὐτὸν καὶ χλευάζειν ἐπεβάλοντο 18, σκώπτοντες καὶ διασύροντες θράσει ἀμέτρῳ, ὡς μεγάλοις όπλοις κεχρημένοι τοῖς συλλο- γισμοῖς. Ὁ δὲ ἀπωθούμενος αὐτῶν τὸν λῆρον οὐ συν έτρεχεν αὐτῶν τῇ πανούργῳ πεύσει 17, ἀλλ' ἀκατα πλήκτως ὧν ἔλεγεν οὐκ ἀφίστατο. Καί ποτέ τις αὐ τοῦ ἐπύθετο, διὰ τί κώνωψ ἐγένετο, και 18 βραχύτα τον όν, ἓξ πόδας ἔχον, ἔχει 19 καὶ πτερὰ, ἐλέφας δὲ, τὸ μέγιστον τῶν ζώων, ἅπτερος ὢν, τέσσαρας μόνους ἔχει πόδας. Ὁ δὲ μετὰ τὴν πεῦσιν τὸν ἐμποδισθέντα ἀναλαβὼν λόγον, ὡς πρὸς τὴν πεῦσιν ἀποκρινάμε νος 20, τὸν αὐτῷ ἀπ᾿ ἀρχῆς προκείμενον ἀνελάμβανε λόγον τούτῳ μόνῳ προοιμίῳ χρώμενος καθ᾿ ἑκάστην ἐγκοπήν, Ἡμεῖς τοῦ πέμψαντος ἡμᾶς τοὺς λόγους καὶ τὰς θαυμασίους πράξεις εἰπεῖν ὑμῖν μόνον ἔχομεν ἐντολὴν, καὶ ἀντὶ τῆς λογικῆς ἀποδείξεως μάρτυρας παρέχομεν ὑμῖν τῶν ἐξ ὑμῶν 21 παρεστώτων πολ λούς, ὧν ἐγὼ τὰ 22 εἴδη μέμνημαι, ὡς ἐμψύχους εἰκό- νας, ἱκανὰς μαρτυρίας. Λοιπὸν τῆς 23 ὑμετέρας ἐστὶν ἑξουσίας, ὑπείκειν ἢ ἀπειθεῖν. Τοῦ δὲ λέγειν ὑμῖν τὸ συμφέρον οὐ παύσομαι, ὅτι ἐμοὶ μὲν ζημία τὸ σιωπῆν, ὑμῖν δὲ τὸ ἀπειθεῖν βλάβη. ᾿Αλλὰ καὶ τῶν εἰκαίων 34 ὑμῶν προβλημάτων τὰς ἀποδείξεις “ ἀποδοῦναι ἡδυ νάμην, εἰ φιλαληθῶς ἐπυνθάνεσθε. Κώνωπος δὲ καὶ ἐλέφαντος τὴν αἰτίαν τῆς διαφόρου δημιουργίας νῦν ὑμῖν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν 25 εὔκαιρον τοῖς τῶν ὅλων ἀγνοοῦσι Θεόν. ΧΙ. Ταῦτα αὐτοῦ λέγοντος, ὡς ἐκ συμφωνίας ἄτα- κτον ἠφίεσαν γέλωτα, κατασιωπᾶν καὶ ἀπορεῖν αὐτ τὸν πειρώμενοι ὡς βάρβαρον τινα δαιμονῶντα. Ἐγὼ δὲ ταῦτα ὁρῶν, ζήλῳ οὐκ οἶδ' ὅπως ληφθεὶς, εὐσεβεί θυμῷ τοῦ λοιποῦ σιγὴν οὐκ ἐκαρτέρουν, ἀλλὰ μετὰ παρρησίας ἐβόων λέγων. Εὐλόγως ὁ Θεὸς ὑμῖν 28 ἀκατάληπτον τὴν αὐτοῦ βούλησιν ἔθετο, ἀναξίους προϊδών, ὡς ἐκ 27 τῶν νῦν τοὺς κριτικὸν νοῦν ἔχον- τὰς πληροφορῶν φαίνεται. Ἐπεὶ γὰρ νῦν τῆς αὐτοῦ βουλήσεως κήρυκες ἐξαπεστάλησαν, οὐ γραμματικὴν' '

@VARIA LECTIONES.

13 ταληθής O. Tum ἁπλῶς p, ἀκάκως oonj. S, nt Ruf. et Epit. c. 9. Ceterum cfr. infra ἀπανούργως 14 Dege γενομένων D. 15 ἡδέως οἱ ὄχλοι Ο. 16 ἐπεβάλλοντο Ο. 17 Ita C. in calce edit et S. in textu ; πνεύσει (, πεύσῃ 0, πανούργῳ omisso, 18 Dele καί, quod versu insequenti perperam omissum hio irrepsit S, 19 Leg. καὶ ἔχει vel καὶ ἔχον S. Epit. c. 10; διὰ τί κώνων ἐγένετο, καὶ βραχύτατος ὤν, ἕξ πόδας ἔχων καὶ πτερὰ φέρει. 20 8. proponit ἀπροκρινούμενος. " Fort. leg. ἐξ ὑμῶν τῶν δ' 20 τα excedit ap. Cl. et S. Tum D legit vult εἰκόνας ἱκαναῖς μαρτυρίαις λοιπὸν ὑπείκειν, κ. τ. λ. At nihil mutan- dum al. Epii. c. 10. Verba ικόνας μαρτυρίας appositionis locum obtinent. « Produco vobis homines multos, testes locupletes, cum sint quasi εἰκόνες έμψυχοι. » S. 29 τῆς addici c. Ο. 26 ἀπολύσεις scribendum esse putat Cl. Tum ἐδυνάμην G. 28 εἰπεῖν οὐκ ἔστιν G. Tum τὸν τῶν p. τῶν var. lect. in Εpit. c. 10. 20 ἡμῖν O. Etiam Rec. 1, 9, νοίς. * ἐξ Ο.

23

intellexi vera eum non dialectica arte dicere, sed sine malitia et præparatione exponere quæ audierat et viderat a Dei Filio, qui conspectus fuerat, facta et dicta. Multos autem testes miraculorum et ser- monum, ab ipso editorum, ex ipsa etiam assistente plebe producebat. X. Quandoquidem vero ad dicta minime subdola populus libenter attendebat, ex eruditione sæculari prodeuntes philosophi ridere eum ac subsannare aggressi sunt, immodica audacia cavillantes atque probris incessentes, et quasi arrnis validis utentes syllogismis. At ille, ineptias eorum repellens, ver- sutæ ipsorum interrogationi non occurrebat; sed intrepide a sermone suo non desistebat. Et ali- quando quidam rogabat eum, cur ita factus esset culex, ut, cum minimum quid sit, et sex pedes ha beat, insuper et alas gerat : elephas vero, animalium maximum, cum careat alis, quatuor tantum pedes habeat. Ille autem post interrogationem, abruptum resumens sermonem, quasi ad percontationem re- spondisset, propositum sibi ab initio sermonem re- petiit, hoc solo utens proemio per singulas inter- pellationes : Nobis demandatum solummodo est,ut vobis sermones et mirabilia gesta illius qui misit nos, referamus; ac pro logica demonstratione testes vobis producimus eorum qui ex vobis hic astant complures quorum ergo facies recordor, velut vivas imagines, idonea testimonia. Caterum in vestra po- testate situm est, obsequi, vel fidem non habere. Ego certe non cessabo vobis exponere quod utile C est: quoniam mihi quidem damnum est, tacere ; vobis vero, non credere, noxa. Sed et futilium ve- strarum quæstionum demonstrationes dare pote- ram, si veritatis studio interrogassetis. Verum cau- sam diversæ creationis culicis et elephanti nunc vobis aperire intempestivum esset, qui Deum om- nium rerum ignoratis. XI. Hæc eo dicente quasi ex communi consensu petulantem risum emiserunt, illum nitens ad si- lentium et ad angustias redigere tanqnam barbarum quemdam insanum. Quæ cum ego intuerer, zelo nescio qua ratione correptus, per iram piam am- plius tacere non sustinui, sed cum fiducia clamavi dicens: Jure Deus voluntatem suam incomprehensi- bilem vobis esse voluit, indignos præsciens, sicut ex præsentibus dat plene intelligere iis qui mentis judicio utuntur. Quia enim nunc ejus voluntatis

ὄχλοι ἡδέως 16 διετίθεντο, 33 οἱ ἐκ παιδείας κοσμι κῆς ὁρμώμενοι φιλόσοφοι γελᾶν αὐτὸν καὶ χλευάζειν ἐπεβάλοντο 18, σκώπτοντες καὶ διασύροντες θράσει ἀμέτρῳ, ὡς μεγάλοις όπλοις κεχρημένοι τοῖς συλλο- γισμοῖς. Ὁ δὲ ἀπωθούμενος αὐτῶν τὸν λῆρον οὐ συν έτρεχεν αὐτῶν τῇ πανούργῳ πεύσει 17, ἀλλ' ἀκατα πλήκτως ὧν ἔλεγεν οὐκ ἀφίστατο. Καί ποτέ τις αὐ τοῦ ἐπύθετο, διὰ τί κώνωψ ἐγένετο, και 18 βραχύτα τον όν, ἓξ πόδας ἔχον, ἔχει 19 καὶ πτερὰ, ἐλέφας δὲ, τὸ μέγιστον τῶν ζώων, ἅπτερος ὢν, τέσσαρας μόνους ἔχει πόδας. Ὁ δὲ μετὰ τὴν πεῦσιν τὸν ἐμποδισθέντα ἀναλαβὼν λόγον, ὡς πρὸς τὴν πεῦσιν ἀποκρινάμε νος 20, τὸν αὐτῷ ἀπ᾿ ἀρχῆς προκείμενον ἀνελάμβανε λόγον τούτῳ μόνῳ προοιμίῳ χρώμενος καθ᾿ ἑκάστην ἐγκοπήν, Ἡμεῖς τοῦ πέμψαντος ἡμᾶς τοὺς λόγους καὶ τὰς θαυμασίους πράξεις εἰπεῖν ὑμῖν μόνον ἔχομεν ἐντολὴν, καὶ ἀντὶ τῆς λογικῆς ἀποδείξεως μάρτυρας παρέχομεν ὑμῖν τῶν ἐξ ὑμῶν 21 παρεστώτων πολ λούς, ὧν ἐγὼ τὰ 22 εἴδη μέμνημαι, ὡς ἐμψύχους εἰκό- νας, ἱκανὰς μαρτυρίας. Λοιπὸν τῆς 23 ὑμετέρας ἐστὶν ἑξουσίας, ὑπείκειν ἢ ἀπειθεῖν. Τοῦ δὲ λέγειν ὑμῖν τὸ συμφέρον οὐ παύσομαι, ὅτι ἐμοὶ μὲν ζημία τὸ σιωπῆν, ὑμῖν δὲ τὸ ἀπειθεῖν βλάβη. ᾿Αλλὰ καὶ τῶν εἰκαίων 34 ὑμῶν προβλημάτων τὰς ἀποδείξεις “ ἀποδοῦναι ἡδυ νάμην, εἰ φιλαληθῶς ἐπυνθάνεσθε. Κώνωπος δὲ καὶ ἐλέφαντος τὴν αἰτίαν τῆς διαφόρου δημιουργίας νῦν ὑμῖν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν 25 εὔκαιρον τοῖς τῶν ὅλων ἀγνοοῦσι Θεόν. ΧΙ. Ταῦτα αὐτοῦ λέγοντος, ὡς ἐκ συμφωνίας ἄτα- κτον ἠφίεσαν γέλωτα, κατασιωπᾶν καὶ ἀπορεῖν αὐτ τὸν πειρώμενοι ὡς βάρβαρον τινα δαιμονῶντα. Ἐγὼ δὲ ταῦτα ὁρῶν, ζήλῳ οὐκ οἶδ' ὅπως ληφθεὶς, εὐσεβεί θυμῷ τοῦ λοιποῦ σιγὴν οὐκ ἐκαρτέρουν, ἀλλὰ μετὰ παρρησίας ἐβόων λέγων. Εὐλόγως ὁ Θεὸς ὑμῖν 28 ἀκατάληπτον τὴν αὐτοῦ βούλησιν ἔθετο, ἀναξίους προϊδών, ὡς ἐκ 27 τῶν νῦν τοὺς κριτικὸν νοῦν ἔχον- τὰς πληροφορῶν φαίνεται. Ἐπεὶ γὰρ νῦν τῆς αὐτοῦ βουλήσεως κήρυκες ἐξαπεστάλησαν, οὐ γραμματικὴν' '

@VARIA LECTIONES. 13 ταληθής O. Tum ἁπλῶς p, ἀκάκως oonj. S, nt Ruf. et Epit. c. 9. Ceterum cfr. infra ἀπανούργως 14 Dege γενομένων D. 15 ἡδέως οἱ ὄχλοι Ο. 16 ἐπεβάλλοντο Ο. 17 Ita C. in calce edit et S. in textu ; πνεύσει (, πεύσῃ 0, πανούργῳ omisso, 18 Dele καί, quod versu insequenti perperam omissum hio irrepsit S, 19 Leg. καὶ ἔχει vel καὶ ἔχον S. Epit. c. 10; διὰ τί κώνων ἐγένετο, καὶ βραχύτατος ὤν, ἕξ πόδας ἔχων καὶ πτερὰ φέρει. 20 8. proponit ἀπροκρινούμενος. " Fort. leg. ἐξ ὑμῶν τῶν δ' 20 τα excedit ap. Cl. et S. Tum D legit vult εἰκόνας ἱκαναῖς μαρτυρίαις λοιπὸν ὑπείκειν, κ. τ. λ. At nihil mutan- dum al. Epii. c. 10. Verba ικόνας μαρτυρίας appositionis locum obtinent. « Produco vobis homines multos, testes locupletes, cum sint quasi εἰκόνες έμψυχοι. » S. 29 τῆς addici c. Ο. 26 ἀπολύσεις scribendum esse putat Cl. Tum ἐδυνάμην G. 28 εἰπεῖν οὐκ ἔστιν G. Tum τὸν τῶν p. τῶν var. lect. in Εpit. c. 10. 20 ἡμῖν O. Etiam Rec. 1, 9, νοίς. * ἐξ Ο.

' '