@43 S. CLEMENTIS I ROM. PONT. OPERA DUBIA. 91
|
γάλης εὐφρασίας, ὡς κλητοί γάμων, ἀπολαύσετε 89.
Ἐὰν δὲ ἡμαρτηκυία φωραθῇ, αὐτὴ μὲν ἔκβλητος ἔσται, 5, ὑμεῖς δὲ δίκην δώσετε, ο, εἴ πως παρὰ τὴν ὑμετέραν ἀμέλειαν γέγονεν ἡ ἁμαρτία. 16 VIII. Διὸ πρὸ πάντων περὶ σωφροσύνης φρον τίζετε· λίαν γὰρ παρὰ τῷ Θεῷ χαλεπὴ ὥρισται ἡ πορνεία. Πορνείας δὲ 92 είδη πολλά, ὡς καὶ αὐτὸς Κλήμης ὑμῖν διηγήσεται. Πλὴν πρώτη μοιχεία ἐστὶ τὸ νὰ ἄνδρα μὴ ἰδίᾳ μόνῃ χρήσασθαι γυναικί, καὶ γυ ναῖκα μὴ ἰδίῳ μόνῳ χρήσασθαι ἀνδρί. Ἐὰν σώφρων ᾖ τις, καὶ φιλάνθρωπος γενέσθαι δύναται, οὗ εἵνεκεν ἐλέους αἰωνίου τεύξεται. ὡς δὲ ἡ μοιχεία μέγα κακὸν 9, οὕτως ἡ φιλανθρωπία μέγιστον ἀγαθόν. Διὸ ἀγαπᾶτε πάντας ὑμῶν τοὺς ἀδελφοὺς σεμνοῖς καὶ ἐλεήμοσιν ὀφθαλμοῖς, τοῖς μὲν ὀρφανοῖς ποιοῦν τες τὰ γονέων, ταῖς δὲ χήραις τὰ ἀνδρῶν, παρέ "χοντες μετά πάσης εὐφροσύνης να τὰς τροφάς τοῖς ἀκμαίοις τοὺς γάμους, καὶ τοῖς αὐτῶν ἀτέχνοις τα διὰ τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐννοούμενοι τὰς προφάσεις τῆς ἀναγκαίας τροφῆς τεχνίτη ἔργον, ἀδρανεῖ ἔλεος. ΙΧ. Οἶδα δὲ ταῦτα ποιήσειν ὑμᾶς, ἐὰν ἀγάπην εἰς τὸν ὑμέτερον ἱδρύσητε νοῦν, πρὸς δὲ τὴν 97 αὐτῆς εἴσοδον μία τίς ἐστιν ἱκανὴ πρόφασις, ἡ 98 κοινὴ τῶν ἁλῶν μετάληψις. Διὸ σπουδάζετε πυκνότερον συνέ- στιοι ἀλλήλων γίνεσθαι, ὡς δύνασθε, ὅπως αὐτὴν μὴ απεμπολήσητε αἰτία γάρ ἐστι τῆς εὐποιίας, ἡ δὲ εὐποιία τῆς σωτηρίας. Κοινοὺς οὖν πάντες πᾶσι 17 τοῖς κατὰ Θεὸν ἀδελφοῖς τοὺς ἑαυτῶν παρέχετε βίους, εἰδότες ὅτι, πρόσκαιρα δωρούμενοι, αἰώνια λήψεσθε. Πολλῷ μᾶλλον πεινῶντας τρέφετε, καὶ |
44
grandi latitia, velut invitati ad nuptias fruemini. Α Si vero in peccato deprehensa fuerit, ipsa quidem ejicietur ; vos autem penas dabitis, si forte per vestram negligentiam peccatum commissum fuerit. VIII. Quocirca ante omnia de pudicitia solliciti estote. Quippe apud Deum admodum grave quid censetur fornicatio. Cæterum species fornicationis multæ sunt, ut et ipse Clemens vobis enarrabit. Attamen primum adulterium est, 'virum non sola sua uti uxore, et uxorem non solo uti viro. Si quis castus exstiterit, humanus etiam fieri potest; propter quod æternam consequetur misericordiam. Quemadmodum autem adulterium magnum malum est, ita humanitas maximum bonum. Idcirco dili- gite omnes fratres vestros sanctis et misericor- dibus oculis, orphanis quidem parentum, viduis autem virorum curam exhibentes («), præbentes alimoniam cum omni liberalitate; etate vigenti- bus conjugium providentes; atque inter illos iis qui artem nesciunt, commenti per vitæ instituta occasiones ad vivendi necessitatem : artifici ope- ram, debili misericordiam. IX. Scio autem vos hæc facturos, modo charita- tem vestra in mente statueritis: ad quam intro- ducendam unus est modus accommodatus,mensæ et salis in commune perceptio. Quare studete inter vos frequentius convivia agitare, quantum po- testis ne charitatem amittatis : causa enim est beneficentiæ, beneficentia vero salutis. Cuncti ergo. cunctis in Deo fratribus communem vestrum præ- bete victum, scientes quod,temporalia dando, æter- na consequimini. Multo magis nutrite esurientes, (α) Eccl. iv, 10.' ' |
@INTERPRETATIO RUFINI.
VIII. Idcirco igitur ante omnia sobrietatis et pudicitiæ sollicitudinem gerite. Valde enim apud Deum. grave crimen ducitur fornicatio: cujus species sunt quidem plures, sicut et ipse vobis Clemens dili- genter exponet. Verumtamen prima species adulterii est, virum propria solummodo uxore non esse con- tentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest et humanuset misericors fieri, per quod et ipse æternam a Deo misericordiam consequatur. Sane sicut adulterium ve- nenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. Et ideo diligite omnes fratres vestros, et cum religione et misericordia respicite ad omnes. Orphanis exhi- bete vosmetipsos parentes. Viduis, virorum curam impendite, cum omni castitale (σωφροσύνης), qum necessaria sunt præbentes. Juniores tamen viduas (ταῖς ἀκμαίαις) nuptiis copulate. His qui ignorant artificia, exquiriie honestas aliquas occasiones, quibus victum necessarium quarant: artiticibus vero operam providete, debilibus misericordiam facite. IX. Scio autem hæc omnia facturos vos, si charitatem præ cæteris et ante omnia in vestrovos figatis cujus charitatis et recipiendæ et habendæ maximum erit fomentum, si frequenter inter metipsos communem cibum vestrum mensamque faciatis. Et in quantum unusquisque prævalet, ere- brius panes ac sales suos cum suis fratribus sumat. Per hæc enim præcipue charitas comparatur, et causa totius boni in hujusmodi communione consistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi et salus. Propter quod communes facite cibos vestros,cum his qui secundum Deum fratres sunt; quia per hæc temporalia officia, pacis et charitatis fructibus,gaudia æterna merebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum ; aegros visitate ; et eos, qui in carcere sunt, prout possi bile est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnia nunc singillatim di- cam omne bonum, ipsa per se si in vobis fuerit charitas vos docebit: sicut e contrario eos, qui a salute alieni sunt, omne malum facere, odium docet. 93 C. |
@VARIE LECTIONES.
89 O c. Ruf. perfruenini, ἀπολαύοντες Ο. 9 ἐκβλητός ἐστι Ο. 91 Ita O et cod. Reg. 804, δώσητε C. Subin- de εἰ πῶς Ο et huf, μή πως Ο. 93 δέ om. O, in cuj. marg. man. rec. ἐν τῷ ς' τῶν Διατάξεων, κεφ. κη'. θα τον Ο. ο μέγα καὶ κακόν O, qui paulo post om. ἀγαθόν. 95 σωφροσύνης Ruf. Idem e junio res tamen viduas nuptiis copulate, " quasi legerit ταῖς ἀκμαίαις S. 96 τέκνοις O c. cod. 804 et Turriani libro. Vulgatam lect. exhibet et Ruf. In marg. Ottoboniani : ἐν τῷ ν' κεφ. β'. ' τῆς Cl, quem S male confundit c Got. 98 ἡ accessit ex O. Deinde ἁλων Ο et cod. 804, ἄλλων G in textu. |
