@231 S. CLEMENTIS I ROM. PONT. OPERA DUBIA. 232
|
κότα Θεόν τε τὸν λόγον ποιήσασθαι, τὸν 187 οὐκ ἄλλο
θεν ἀρχόμενος, ἢ ἀπ' αὐτῆς τῆς κατὰ πρόνοιαν ὑπ' αὐτ τοῦ εὐκαίρως ὑποβληθείσης προφάσεως· ἵνα γνωσθῇ, ὡς εὐλόγως οἱ πολλοὶ ὑπὸ πολλῶν δαιμόνων συνεχεί θησαν καὶ ὑπὸ ἀλλοκότων παθῶν κατελήφθησαν ὅπως καὶ ἐν τούτῳ τὸ τοῦ Θεοῦ δίκαιον φανῇ. Καὶ οἱ δι᾽ ἄγνοιαν μεμφόμενοι αὐτὸν, κἂν σὲ νῦν μαθόντες ὡς δεῖ φρονεῖν, δι' εὐφημίας τε καὶ εὐποιίας τοῦ προτέρου εγκλήματος ἑαυτοὺς ἀνακαλέσωνται οι αἰτίαν τοῦ κακοῦ τολμήματος τὴν ἄγνοιαν εἰς τὴν συγγνώμην προθέμενοι. Χ. Ἔχει δὲ οὕτως· Τοῦ μόνου ἀγαθοῦ Θεοῦ τὰ πάντα καλῶς πεποιηκότος καὶ παραδεδωκότος τῷ κατ' εἰκόνα αὐτοῦ γενομένῳ σε ἀνθρώπῳ, ὁ γεγονὼς τῆς τοῦ πεποιηκότος αὐτὸν πνέων θειότητος, ἀληθῆς Προφήτης ὢν καὶ εἰδὼς τὰ ὅλα, εἰς τιμὴν τοῦ πάντα αὐτῷ δωρησαμένου Πατρὸς καὶ εἰς σωτηρίαν τῶν ἐξ αὐτοῦ γενομένων υἱῶν, ὡς πατὴρ γνήσιος πρὸς τοὺς ὑπ' αὐτοῦ γενομένους παῖδας ἀποσώζων τὸ εὔνουν, βουλόμενος αὐτοὺς πρὸς τὸ συμφέρον αὐτοῖς φιλεῖν Θεὸν καὶ φιλεῖσθαι ὑπ' αὐτοῦ, τὴν πρὸς φιλίαν αὐτοῦ ἄγουσαν ἐξέφηνεν ὁδὸν, διδάξας ποίαις ἀνθρώ πων πράξεσιν ὁ μόνος καὶ πάντων δεσπότης Θεὸς εὐφραίνεται, καὶ τὰ ἐκείνῳ δοκοῦντα ἐκφήνας νόμον αἰώνιον ὥρισε τοῖς 63 ὅλοις, μήθ' ὑπὸ πολεμίων σε ἐμπρησθῆναι δυνάμενον, μήθ' ὑπὸ ἀσεβοῦς τινος ὑπονοθευόμενον, μήτε ἐνὶ τόπῳ ἀποκεκρυμμένον ἀλλὰ πᾶσιν ἀναγνωσθήναι δυνάμενον. Ἦν οὖν αὐτοῖς ἐκ τῆς πειθαρχίας του νόμου πάντα ἄφθονα, τὰ τῶν καρπῶν κάλλιστα, τὰ 188 τῶν ἐτῶν τέλεια καὶ ἄλυπα καὶ ἄνοσα, μετὰ πάσης τῆς τῶν ἀέρων εξ κρασίας ἀδεῶς δεδωρημένα. ΧΙ. Οἱ δὲ ἐπεὶ μὴ πρῶτον τῶν κακῶν ἐπειράσθη σαν, πρὸς αὐτὴν δὲ τῶν ἀγαθῶν δωρεὰν ἀναισθήτως ἔχοντες, ὑπὸ τῆς ἀφθόνου τροφῆς καὶ τρυφῆς εἰς ἀχαριστίαν ἐξετρέποντο, ὡς νομίσαι, αὐτοὺς μηδ' εξ και Πρόνοιαν, ἐπεὶ μὴ πρότερον καμόντες ἐπὶ δικαιο- σύνης ὡς μισθὸν τὰ ἀγαθὰ εἰλήφεσαν, ἅτε μηδενὸς αὐτῶν ἢ πάθει τινὶ ἢ νόσῳ ἢ ἄλλῃ τινὶ ἀνάγκῃ ὑπο- πεσόντος· ἵνα, ὡς ἀνθρώποις φίλον ἐστὶν ὑπὸ τῆς κακῆς διαμαρτίας 66 κακωθεῖσιν, ἑαυτοῖς τὸν ἰᾶσθαι δυνάμενον περιβλέψωνται Θεόν. Ἀλλὰ γὰρ εὐθέως μετὰ τὴν ἐκ τῆς ἀφοβίας καὶ ἀστους τρυφῆς κατα- φρόνησιν, ὥσπερ ἐξ ἁρμονίας τινὸς ἀκολούθως ἐφηρ μοσμένης, δικαία τις αὐτοῖς ἀπήντησε τιμωρία, τὰ μὲν γὰρ στ ἀγαθὰ ὡς βλάψαντα ἀπωθοῦσα, τὰ δὲ κακὰ Ο ὡς ὠφελήσαντα αντεισφέρουσα. ΧΙΙ. Τῶν γὰρ τὸν οὐρανὸν ἐνοικούντων 68 πνευμάτων οἱ τὴν κατωτάτω χώραν κατοικοῦντες ἄγγελοι ἀχθε σθέντες ἐπὶ τῇ τῶν ἀνθρώπων εἰς Θεὸν ἀχαριστία, αὐτοῦνται εἰς τὸν ἀνθρώπων ἐλθεῖν βίον, ἵνα ὄντως |
pare, non aliunde incipiens, quam ab ista quæ Α
providenter ab eo opportune subjecta fuit occasio, ut cognoscatur quod recta ratione complures a mul- tis dæmonibus obsessi sunt et a diversis difficilibus- que morbis comprehensi,ut per hoc quoque appa- reat justitia Dei. Et qui per ignorantiam illum ac- cusarunt, si nunc, discentes quid sentiendum sit, per bonam prædicationem et bona opera a priori crimine se revocent, causam mali facinoris igno- rantiæ, ut veniam consequantur, ascribentes. X. Ita vero habet : Cum Deus, qui solus bonus est, cuncta bene creasset ac homini ad imaginem suam facto tradidisset, is homo conditoris sui epi- rans divinitatem,cum esset verus propheta et uni- versa cognosceret, in honorem Patris qui omnia illi concesserat,et ob salutem ex se futurorum filio- rum,tanquam germanus pater benevolentiam erga a se gignendos liberos conservans, quos cuperet ad eorum utilitatem diligere Deum et a Deo diligi,iter quod ad illius duceret amicitiam demonstravit, do- cuitque quibusnam hominum actionibus solus. omniumque Dominus Deus delectetur: et ostensis, quæ illi placerent, legem æternam cunctis sunxit, quæ nec ab hostibus consumi posset, nec ab ullo impio interpolanda esset, nec uno in loco abscon- deretur, sed a cunctis posset legi. Erant ergo illis, ex obedientia legis, cuncta affatim,fruges pulcher- rimm, anni completi,sine tristitia,sine morbis,cum saluberrima aeris temperie tuto donati. ΧΙ. At illi, quia nondura mala experti fuerant, ad ipsum bonorum donum sensu destituti, per cibo- rum et deliciarum abundantiam ad ingrati animi vitium declinaverunt, ut arbitrarentur non existere Providentiam,quod nullo præcedente justitiæ labore bona ut mercedem recepissent, utpote nullo ex ipsis in casum aliquem vel morbum aut ullam ne- cessitatem delapso: adeo ut,quemadmodum solent homines a prava aberratione afflicti, Deum,qui eos poterat sunare, despicerent. Verum enimvero sta- tim post contemptum, ex metus vacuitate et secura voluptate procedentem, velut ab harmonia quadam consequenter adaptata, justa eos invasit punitio, quæ bona quidem ut noxia expulit, mala vero ut adjutura contra induxit. XII. Nam ex coeli incolis spiritibus ii, qui inf- mam regionem habitant angeli, offensi ingrato hominum erga Deum animo postulant, in vitam hominum venire liceat, ut vere homines facti, per' ' |
@VARIE LECTIONES.
και Θεόν 0, ut legi jubet et C, in cuj. textu Θεοῦ. 60 και Ο. 61 ἀνακαλέσονται α. γενωμένῳ Ο. 63 τοῖς excidit ap. Cl (edd. 1698, 1724) et S. 6. μήτε πολέμων C, μήθ' ὑπὸ πολεμίων D, μήτε πολεμίοις conj. 5, μήτε πολέμῳ Ο. 63 τήν C. 66 δι' ἁμαρτίας 0 S : Locus multifariam corruptus. Dativus ἑαυτοῖς offen- dit contra leges lingua Grece, et quid iᾶσθαι sibi velit, difficile est intellectu ; denique περιβλέπεσθαι non idem regnitieat, quod despicere. Conjectaverim esse scribendum ἀδεῶς τὸν τιμωρεῖσθαι δυνάμενον παρ ραβλέψονται θεόν, οι γάρ om. 0, ad cuj. orama monetur : νοθεύεται, 68 ἐνοικούντων (1. (1698 et 1724), ἐποικούντων δο |
