@213 CLEMENTINA. - HOMILIA VI. 214
|
sustulerunt, eorum genera per allegoriam in mun-
di substantias dissolvendo. Verisimilius ergo est dicere quod ab iis decantati dii quidam fuerunt improbi magi, qui cum essent homines nequam, per magiam transformati matrimonia diremerunt, vitæ rationes vitiarunt, veteribus autem, qui nes- ciebant quid esset magia, propter illa quæ fa- ciebant, dii esse visi sunt, quorum interitus et se- pulera per urbes cernuntur. XXI. Jam ergo sicut alias retuli, in Caucasiis montibus ostenditur Saturni cujusdam hominis tumulus, feri tyranni ac liberorum interfectoris. Cajus filius, Jupiter nomine, patre pejor, per ma- giæ vim mundi dominus declaratus, multa dis- solvit matrimonia, patremque cum patruis suppli- cio afficit; sicque mortui bustum Cretenses osten- dunt. In Mesopotamia vero jacent Sol quidam Atris, et quadam Luna Carris, Mercurius in Ægy- pto aliquis homo, Mars in Thracia, Venus in Cy- pro, Esculapius Epidauri, et aliorum multorum. similium visuntur sepulcra. XXII. Atque ita eos homines fuisse, aperte con- fitebuntur quotquot recte judicabunt. Et quidem, qui eadem cum ipsis vixerunt ætate, intelligentes eos homines exstitisse, intelligentius attenderunt: longum vero tempus opinionem quod dii essent illis adjecit. Neque mireris, si decepti fuerint, qui vixe- runt temporibus Esculapii et Herculis aut Bacchi aut alterius cujusvis tunc florentis, cum et Hecto- rem in Ilio, et Achillem in Leuce insula incolæ adorent, Patroclem Opuntii, Alexandrum Macedo- nem Rhodii. XXIII. Sed et apud Egyptios nunc quoque homo ante mortem ut deus colitur. Aque hæc quidem minor est impietas, quod homini vivo divinos ho- nores decernunt Egyptii, verum quod maxime est ridiculum, eorumdem cultus est erga aves, ser- pentes, cunctaque animalia. Nihil enim ex judicio cogitant vel faciunt hominum plerique. Rem vero omnium turpissimam mihi vide: eum, qui juxta illos deorum hominumque est pater, aiunt cum Leda fuisse nequiter conjunctum, quem Jovem multi depingentes in tabula publice consecrant. Ad cujus contumeliæ vindictam, vellem, regem suum |
ρίας εἰς τὰς τοῦ κόσμου οὐσίας διαλύσαντες. Πιθα- A
νώτερον οὖν λέγειν, ὅτι οἱ ὑπ᾽ αὐτῶν ἀδόμενοι θεο! κακοί τινες γεγόνασι μάγοι, οἵτινες άνθρωποι ὄντες μοχθηροί, μαγεία μεταμορφούμενοι γάμους διέλυον, βίους διέφθειρον, τοῖς δὲ πάλαι, οὐκ εἰδόσι τί ποτ' ἐστὶ 63 μαγεία, δι' ὧν ἔπραττον ἐδόκουν εἶναι θεοί· ὢν κατὰ πόλεις καὶ οἱ μόροι καὶ οἱ τάφοι φαί νονται. ΧΧΙ. Αὐτίκα γοῦν, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, ἐν τοῖς Καυκασίοις ὄρεσι Κρόνου τινὸς σῆμα οἱ ἀνθρώπου δείκνυται, τυράννου ἀγρίου καὶ τεκνοκτόνου. 170 Ὁ δ' ἐκείνου υἱὸς, Ζεὺς τὸ ὄνομα, χείρων γενόμενος, μα γείας δυνάμει κοσμοκράτωρ ἀναφανείς πολλοὺς δια λύει γάμους, καὶ τὸν πατέρα σὺν τοῖς θείοις 65 κολά ζει, καὶ οὕτως τελευτήσαντος τὸν τάφον Κρῆτες ἐπιδεικνῦσιν 66. ἐν δὲ τῇ Μεσοποταμία κείνται Ἥλιος μέν τις ἐν "Ατροις 67, Σελήνη δέ τις ἐν Κάραις Ἑρμῆς ἐν Αἰγύπτῳ τις ἄνθρωπος: Άρης ἐν Θράκῃ. ᾿Αφροδίτη ἐν Κύπρῳ· Ἀσκληπιὸς ἐν Ἐπιδαύρῳ· καὶ ἄλλων πολλῶν τοιούτων φαίνονται τάφοι. ΧΧΙΙ. Οὕτω προφανῶς τοῖς ὀρθῶς νοοῦσιν ἄνθρωποι γεγενῆσθαι ὡμολόγηνται. Καὶ οἱ μὲν συγχρονοῦντες αὐτοῖς, ὑπαισθόμενοι αὐτοὺς θνητούς γεγονέναι, ἀμετ λέστερον αὐτοῖς ἀποθανοῦσι προσεῖχον, ὁ δὲ πολὺς χρόνος δόξαν θεῶν αὐτοῖς περιέθηκεν. Καὶ μὴ θαύ μαζε, εἰ οἱ κατ' Ασκληπιὸν καὶ Ἡρακλέα γενόμενοι ἐξηπατήθησαν, ἢ κατὰ Διόνυσον ἢ κατ' ἄλλον τινά τῶν τότε, ὅπου καὶ Ἕκτορα ἐν ἵλίῳ καὶ ᾿Αχιλλέα ἐν Λευκῇ τῇ νήσῳ οἱ ἐκεῖ προσκυνοῦσιν, Πάτροκλον Οπούντιοι, τὸν Μακεδόνα ᾿Αλέξανδρον Ρόδιοι. ΧΧΙΙ. ᾿Αλλὰ καὶ παρ᾽ Αἰγυπτίοις ἔτι καὶ νῦν ἄνε θρωπος ὡς θεὸς πρὸ τοῦ θανάτου προσκυνεῖται (11). Καὶ τοῦτο μὲν ἧττόν ἐστιν ἀσέβημα, ὅτι ζῶντος ἀν- θρώπου θείας τιμὰς νομίζουσιν Αἰγύπτιοι, ἀλλὰ τὸ πάντων γελοιότατον, ὅτι καὶ πτηνὰ καὶ ἑρπετὰ καὶ ζώα πάντα προσκυνοῦσιν. Οὐδὲν 171 γὰρ κρίσει νοοῦσιν ἢ ποιοῦσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων. Τὸ δὲ 68 πάντων αἴσχιστον ἰδέ μοι, τὸν δι' αὐτῶν ὄντα πατέρα θεῶν τε καὶ ἀνθρώπων λέγουσι Λήδα 69 συνεσχηματ τισμένον, ὃν το πολλοὶ Δία αναγράψαντες ἐν πίνακι δημοσίᾳ ἀνατιθέασιν. Πρὸς δὲ τὴν ἐκδικίαν ταύτης τῆς ὕβρεως ἤθελον, εἰ τὸν τοῦ καιροῦ βασιλέα αὐτῶν' ' |
@VARIE LECTIONES.
63 ποτέ ἐστιν C. Tum vbb. μεταμορφούμενοι γάμους διέλυον, βίους διέφθειρον repetuntur in O expuncta. 64 Hanc Ci conjecturam expr. S, σχήμα uterque Hom. codex. 63 Ita D, θεοῖς C, Ο. Cfr. c. 2 : οὐ πατέρος ἀδελφοὺς ἐκόλασεν. 66 ἐπιδεικνύουσιν Ο. 67 μέν τις, ἐν Πάτραις α, μέντις ἐν ἀτραις Ο. Οἱ comma post τις recte delevit S. Deinceps Αἰγύπτω τις Ο. 68 Malim ὃ δέ S. Tum δέ Ο c. 5, εἶδέ 0. 60 Λήδα om. O. Subinde : An συνείναι σχηματισμένον, Ο in notis. * Leg. S. De re cfr. Mülleri Archaoi. § 128, 1, 351, 4. Tum χῆνα γράψαντες cfr. hom. v. 13, scribi vult Valckenarius, Diatr. in Eurip. reliq., 8, ed. Lips. Is vir doctissimus totum locum sic restituit : Τὸν δι' αὐτῶν ὄντα πατέρα θεῶν τε καὶ ἀν θρώπων, ὃν οἱ πολλοὶ Δία λέγουσιν, Λήδα συνεσχηματισμένον χῆνα γράψαντες ἐν πίνακι δημοσίᾳ ἀνατιθέ ασιν. 5. |
@VARIORUM NOTÆ.
|
homo est, velit nolit; nec enim conscientiam suam
decipit, si fallit alienam. Idem traditur a Porphyrio Περὶ τῆς τῶν ἐμψύχων ἀποχῆς, lib. iv, num. 9, ci- tantque Porphyrium Eusebius lib. iii Præparat. evang., cap. 4, 12, ac Theodoritus, sermone contra Gracos. Cor. |
(11) Παρ' Αιγυπτίοις ἔτι καὶ νῦν ἄνθρωπος ὡς
Θεὸς πρὸ τοῦ θανάτου προσκυνεῖται. Εt hom. ri, c. 6. Eleganter, ut omnia, Minucius Felix: Ægyp- tii sane hominem sibi quem colant eligunt, illum unum propitiant, illum de omnibus consulunt, illi victimas cadunt : et ille, qui cæteris deus, sibi certe' ' |
