@211 S. CLEMENTIS I ROM. PONT. OPERA DUBIA. 212
|
πράξεις, ἃς διαλεγόμενος τῇ πρὸ ταύτης ἡμέρᾳ οὐκ
ἀπεκρυψάμην, λέγω δὲ πατροφονίας, τεκνοκτονίας 48, μίξεις ἀσεβεῖς μητέρων, θυγατέρων, ἀδελφῶν, μοι χείας τε 47 ἀπρεπεῖς καὶ ἀῤῥενομιξίας καὶ μικρὰς ἀῤῥητουργίας, πρὸς ἄλλαις μυρίαις τοιαύταις αθεμί τοις μίξεσιν 48. ὧν ἀσεβέστατοι 48 οἱ ταῦτα ἀληθῆ δοκεῖν εἶναι θέλοντες, ἵνα τὰ ὅμοια ποιοῦντες μὴ αἰ δῶνται 30. Οἵπερ εἶχε εὐσεβεῖν ἐβούλοντο, ἐχρῆν αὐτ τοὺς, ὅπερ ἀρτίως εἶπον, εἰ καὶ ὄντως οἱ θεοὶ τὰ περὶ αὐτῶν ἀδόμενα διεπράξαντο κακὰ, τιμῇ τῇ κα 168 πρὸς θεοὺς εὐπρεπεστέροις τισὶ μύθοις τὰ ἄσεμνα 82 ἐπισκέπειν, καὶ μὴ τοὐναντίον, ὡς φατέ, καλῶν αὐτοῖς πράξεων γεγενημένων κακὰ καὶ ἄσε- μια περιβάλλειν σχήματα, ἅ τινα καὶ 63 αλληγορού μενα καὶ διὰ καμάτων μόγις νοηθῆναι δύναται· καὶ ὅταν νοηθῇ τισιν, ἐκείνοις μὲν ἀντὶ τοῦ πολλοῦ μόχθου παρέσχον τὸ μὴ πλανηθῆναι, ἐξὸν δὲ σὲ μὴ μοχθῆσαι, τοὺς δὲ πλανηθέντας άρδην ἀπώλεσαν. Πλὴν τοὺς εἰς τὸ σεμνότερον ἀλληγοροῦντας αὐτὰς δι ἀποδέχομαι, ὥσπερ τοὺς ἐκ τῆς Διὸς κεφαλῆς αἰνι ξαμένους ἀναπηδῆσαι τὴν φρόνησιν. Ἴσως δὲ ἐκεῖνο μοι πιθανώτερον, ὅτι ὑπὸ 56 μοχθηρῶν ἀνδρῶν, δό- ξαν θεῶν ἀπενεγκαμένων, ἐκεῖναι ἐτολμήθησαν οι αἱ ὕβρεις. ΧΙΧ. Απάντων δὲ τῶν θεῶν τὴν ποιητικὴν ἀλλη γορίαν οὐκ ἀκόλουθον εὑρίσκομεν. Αὐτίκα γοῦν ἐπὶ τῆς διακοσμήσεως τῶν ὅλων ποτὲ μὲν φύσιν λέγου σιν ποιηταὶ, ποτὲ δὲ νοῦν 58 ἀρχηγὸν γενέσθαι τῆς ὅλης δημιουργίας. Ἐκ φύσεως μὲν γὰρ τῶν στοι χείων τὴν πρώτην κίνησιν καὶ σύμμιξιν γεγονέναι, ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ νοῦ προνοίας διακεκοσμήσθαι κα. Καὶ ἀποφηνάμενοι μὲν οἱ μὲν 60 φύσει δεδημιουργῆσθαι τὸ πᾶν, μὴ δυνάμενοι δὲ 61 ἀνεπιλήπτως τοῦτο ἀποδει κνύναι διὰ τὸ τῆς δημιουργίας έντεχνον, παρεμπλέ- κουσι 169 καὶ τοῦ νοῦ τὴν πρόνοιαν, ὡς συναρπά σαι καὶ τοὺς πάνω σοφοὺς δυνάμενοι. Ἡμεῖς δέ φα μεν πρὸς αὐτούς· Εἰ μὲν ἐξ αὐτομάτου φύσεως ὁ κόσμος γέγονεν, πῶς ἔτι ἀναλογίαν καὶ τάξιν ειλη- φεν, ἅπερ ὑπὸ μόνης ὑπερβαλλούσης φρονήσεως γε- νέσθαι δυνατόν ἐστι, καὶ καταληφθῆναι ὑπὸ ἐπιστή μης τῆς μόνης ταῦτα ἀκριβούν δυναμένης; Εἰ δὲ φρονήσει τὰ πάντα τὴν σύγκρασιν καὶ διακόσμησιν ειληφεν, ὅπερ ἀνάγκη μὴ ἄλλως ἔχειν, πῶς ἔτι ἐκ τοῦ αὐτομάτου συμβῆναι ταῦτα γενέσθαι δυνατὸν ἦν. Οἱ τοίνυν τὰ θεῖα ἐπὶ τὸ αἰσχρὸν ἀλληγορῆ σαι 62 θελήσαντες, οἷον τὴν Μήτιν καταποθῆναι ὑπὸ Διὸς, εἰς ἀπορίαν ἐμπεπτώκασιν, οὐ συνιέντες, ὅτι οἱ πλαγίως φυσιολογήσαντες περὶ θεῶν καὶ τὸ εἶναι θεοὺς ἀνῃρήκασιν, τὰ εἴδη αὐτῶν διὰ τῆς ἀλληγο |
æmularentur gesta, quæ pridie disserens non oc- A
cului, parricidia, inquam,liberorum cædes,impios cum matribus, filiabus, sororibus concubitus, in- digna adulteria, masculorum initus, et impuras nefandasque libidines, cum innumeris aliis ejus - demmodi illicitis commistionibus. Inter quos ho- mines maxime impii sunt, qui hæc facinora cu- piunt videri vera, quo similia facientes non eru- bescant. At si pie agere voluissent, oportuit, sicut modo dixi, ut, etsi dii vere admisissent de iis de- cantata flagitia,propter reverentiam erga deos obte- gerent res inhonestas fabulis quibusdam decentio- ribus, et non e contrario, quemadmodum aitis, bonis eorum operibus malas et turpes admoverent formas quæ etiam allegorice explicatæ multo cum labore vix possunt intelligi: et quando a nonnullis fuerunt intellecta,illis quidem pro magna molestia " præbuerunt non errare, cum licuisset molestia et labore non premi; eos vero qui aberrarunt, fundi- tus perdiderunt. Laudo itaque illos, qui fabulas ad honestiores trahunt allegorias, ut qui ex Jovis ca- pite prudentiam prosiliisse innuunt. Certe illud mihi videtur probabilius, inventa esse contumeliosa hæs ab improbis hominibus,qui honorem divinum abstulerunt. XIX.Porro omnium deorum non invenimus poe- ticam allegoriam esse consequentem. Statim ergo in mundi dispositione poetæ aliquando dicunt na- turam, aliquando mentem ducem exstitisse totius opificii. Etenim ex natura primam ortam esse ele- mentorum motionem ac commistionem, at per XX. Qui ergo deorum gesta turpioribus allegoriis ΧΧ. voluerunt explicare, velut, Metin a Jove fuisse ab- D sorptam, ii in angustias inciderunt, ignari quod, qui de diis ex obliquo physicas protulerunt inter- pretationes, deorum quoque ipsorum existentiam mentis providentiam dispositam fuisse. Et quidem illi, affirmantes orbem a natura conditum, cum id nequeant certo demonstrare propter artificiosum mundi opus, innectunt quoque mentis providen- tiam, ut et eos qui omnino sapiunt possint abri- pere. Nos autem ad illos dicimus: Si mundus a natura fortuito operante factus est, quomodo jam proportionem ac ordinem accepit, cum id a sola excellente prudentia fieri queat,atque comprehendi a sola scientia hæc pernoscere ac perficere valente? Quod si universa a prudentia acceperunt compa- gem et dispositionem,quod necessario aliter se ha- bere non potuit, quo pacto adhuc possibile fuit, ut hæc casu fieri contingeret?' ' |
@VARIE LECTIONES.
46 τεκτον (sic) τεκνοκτονίας O, priore voce subnotata, 4' τε inserui c. O. Tum ἀῤῥενομίξεις C. 48 D. conj. πράξεσιν, 49 ἀσεβέστεροι G. κα Ita Ο c. s, αἰδοῦνται Ο. κι τῆς Ο. 62 μὴ σεμνά α. τα οχήματα, & τινα α, σχήματα jam D' recte conjecit. * δέ om. O, sed præbet subsequens μή, quod non est in textu Ci. Idem μ in marg. 55 αὐτούς (, αὐτά S. 56 ὑπό 5, deest ap. C et in 0. 57 Ita O c. S, ἐτόλ μησαν C Aliam præterea emendandi rationem proponit D, qui scribi vult μοχθηρῶν ἀνδρῶν — ἐκεῖναι τόλμαι ἦσαν αἱ βόρεις. 58 3. Notum est Anaxagora πάντα διεκόσμησε νοῦς ap. Simpl. Phys. fol. 33 b. Schaubach, Anaz. fragm. fr. Vill, De Stoicis cfr. Diog. Laert. VII, 134, 137. s9 lta O e. s, διακεκο σμεῖσθαι Ο. 60 ἀποφηνάμενος μὲν φύσει O. Tum δεδημιουργῆσθαι 5, 6, δεδημιουργεῖσθαι C. ει δέ 5, 6, μὲν α. σε αλληγορή Ο. |
