@209 CLEMENTINA. - HOMILIA VI. 210
|
βάρβαρος, καὶ παραλιπών τὰ συμφέροντα, ἀνδρείαν A
τε καὶ σωφροσύνην παρωσάμενος, μόνας ἕληται τὰς ἡδονὰς καὶ μόνῃ τῇ ἐπιθυμίᾳ τὴν νίκην ἀποδῷ, ὡς παρ' αὐτῆς τὰ τέρποντα ἀντιλαμβάνων, ἐπ' ὀλέθρῳ ἑαυτοῦ τε 166 καὶ τῶν αὐτοῦ ὁ μὴ ὀρθῶς κρίνας τὴν τέρψιν λήψεται. Ἔρις δέ ἐστιν 35 ἡ φιλονεικούσα κακία. Τὸ δὲ τῶν Εσπερίδων χρυσοῦν μῆλον ὁ πλού τος ἂν εἴη, ὃς ἐνίοτε καὶ τοὺς σώφρονας, ὥσπερ τὴν Ἥραν, πρὸς ῥαθυμίαν 38 ἐφίσταται 37, καὶ τοὺς ἀν- δρείους, ὥσπερ τὴν ᾿Αθηνῶν, εἰς τὰ μὴ αὐτοῖς πρέ- ποντα, φιλονεικοτέρους 38 ἀπεργάζεται, καὶ ψυχῆς κάλλος, ὥσπερ Αφροδίτην, προφάσει τρυφῆς ἀπολ λύει. Συντόμως ἐρῶ· πάντας εἰς κακὴν ἔριν ἀνερεθίζει ὁ πλοῦτος. XVI. Ὁ δὲ τὸν τοῦ πλούτου ἡγεμόνα καὶ φύλακα ὄφιν ἀνελών Ἡρακλῆς ὁ γνήσιος καὶ φιλόσοφός ἐστι νοῦς (10), ὃς 39 πάσης κακίας γυμνός ων ἐκπερινοστεί τὸν κόσμον, ἐπιδημῶν ταῖς ψυχαῖς καὶ σωφρονίζων τοὺς ἐντυγχάνοντας, λέγω δὲ ἀνθρώπους εοικότας λέουσι τολμηροῖς ἢ ἐλάφοις δειλαῖς 40 ἢ κάπροις ἀγρίοις ἢ ὕδραις πολυτρόποις. Ομοίως δὲ καὶ τὰ ἄλλα πάντα, ὅσα ἀθλῆσαι λέγεται Ἡρακλῆς, νοερᾶς ἀρετῆς ἐστιν αἰνίγματα. Αὐτάρκως δὲ 41 νῦν ἐχέτω τὰ εἰρημένα. Εἰς γὰρ ἕκαστον εἰπεῖν οὐδὲ ὁ σύμπας χρόνος ἀρκέσει 42 XVII. Πλὴν, θαυμάζω πῶς ταῦτα σαφῶς καὶ εὐσε βῶς καὶ ὠφελίμως ἀκαλύπτῳ καὶ τῇ εὐθείᾳ δηλοῦσθαι δυνάμενα, οἱ πλαγίοις ἀποκρύψαντες αινίγμασι καὶ μύθοις αὐτὰ προκαλύψαντες κακοῖς ὑπὸ σοῦ ἔμφρονες καὶ σοφοὶ εἶναι λέγονται, οἵτινες ὥσπερ ὑπὸ κακοῦ προαχθέντες δαίμονος σχεδόν 167 τοὺς πάντας ἐνήδρευσαν ἀνθρώπους. Η γὰρ οὐκ ἔστι ταῦτα αἰνί- C γματα, ἀλλ᾽ ἀληθῆ τῶν θεῶν ἁμαρτήματα, καὶ ἐλέγ χειν αὐτοὺς οὐκ ἔδει, οὐδὲ τὴν ἀρχὴν αὐτὰ τοῖς ἀν- θρώποις εἰς μίμησιν προτιθέναι· ἢ αινιγματωδῶς ἐλέγχθη 63 τὰ ὑπὸ τῶν θεῶν ψευδῶς πεπραγμένα 4, καὶ ἥμαρτον, ὦ Αππίων, ὅτι οἱ ὑπὸ σοῦ ὀνομαζόμε- νοι σοφοὶ τὰ σεμνὰ ἀσέμνοις μύθοις καλύψαντες ἁμαρτεῖν τοὺς ἀνθρώπους προετρέψαντο, καὶ ταῦτα ὑβρίσαντες οὓς καὶ θεοὺς εἶναι ἐνόμισαν. XVIII. Διόπερ 45 μὴ σοφούς, ἀλλὰ κακοὺς δαίμονας τοὺς τοιούτους νόμιζε, οἵτινες κακὰς ὑποθέσεις έργων καλῶν προεβάλλοντο, ἵνα οἱ θέλοντες μιμηταί γενέ- σθαι τῶν κρειττόνων τὰς τῶν λεγομένων θεῶν ζηλῶσι |
ptates, solique cupiditati tradat victoriam,ut qui ab
ea vicissim dulcia consequatur, ad sui suorumque perniciem, qui non recte judicarit, oblectationem præferet. Discordia vero est contentiosa malitia. Hesperidum autem pomum aureum divitiæ sint, qu interdum etiam temperantes, ut Junonem, ad so- cordiam impellunt, et fortes, ut Minervam, ad en quæ illos non decent contentiosiores reddunt, ani- mique pulchritudinem, sicut Venerem, praetextu, deliciarum pessumdant. Uno verbo dicam : cun- ctos ad malam discordiam instigant divitiæ. nem repellens ac temperantiam, solas eligat volu- XVI. Porro Hercules, qui divitiarum ducem et. custodem serpentem interimit,intellectus est since- rus et philosophicus, qui omnis sceleris purus mundum circuit, ad animas adveniens, et obvios castigans,homines dico,leonibus audacibus similes vel timidis cervis vel feris apris vel hydris multi- plicibus. Itemque cætera omnia, quæ debellasse dicitur Hercules, innuunt vim animi.At nunc quæ dicta sunt sufficiant. Ad singula enim referenda omne non satis esset tempus. XVII. Caeterum miror cur, cum hæc clare, pie ac utiliter,aperta rectaque via potuissent declarari, ii qui illa obliquis celaverunt ænigmatibus atque turpibus occultarunt fabulis, dicantur a te cordati ac sapientes exstitisse. Qui sane velut a malo pro- ducti dæmone omnes fere homines seduxerunt. Aut enim hæc non sunt nigmata, sed peccata deorum vera, tum non oportuit illos ostendere,neque prin- cipio ea hominibus proponere imitanda: aut nig- matice ostensa sunt,quæ a diis vere facta non fue- rant, et deliquerunt,Appion, quos vocas sapientes, dum honesta inhonestis fabulis velantes ad pec- candum homines incitarunt,idque cum contumelia eorum, quos et credebant deos. XVIII. Quocirca non sapientes, sed dæmones. pravos istos existima, qui mala operum bonorum argumenta pretenderunt, ut ii qui cuperent pre- stantiorum fieri imitatores, vulgatorum deorum.' ' |
@VARIÆ LECTIONES.
35 ἐστίν om. Ο. 36 Leg. ἐπιθυμίαν. Non enim Junonem socordem, sed ejus potiundi cupidam fecit των S, Ἑσπερίδων μῆλον. D. 3' ἐφίσταται D, ἐπίσταται Ο, παράγειν ἐπίσταται Ο. 38 φιλονικοτέρους Ο. 30 &ς Ο c. 5, 48 ἐλεγχθῆναι Ο. 4 Sensus postu 0. 4. 40 δειλούς α. σε δέ excidit ap. Cl et S. 42 Malim ἀρκέσειεν. S. lare videtur ἀψευδώς πεπραγμένα, vere facta. D. Nequaquam. Recte sibi opponuntur τὰ ἀληθῆ τῶν θεῶν. ἁμαρτήματα, εἰ ὑπὸ τῶν θεῶν ψευδῶς, sive οὐκ ἀληθῶς πεπραγμένα. S. Idem Αππίον. 45 Δι' ὅπερ G. Tum reposui vbb. ἀλλὰ κακούς in Ed. Schwegleriana omissa, |
@VARIORUM NOTÆ.
|
fuerit quorum ultimum feliciter emendavit ad
oram libri sui ὁ μακαρίτης Joannes Tarinus, vir summo ingenio, summa eruditione,summa virtute. Ubi enim legitur, ἐνίκησε τὸν υἱὸν τῆς φαύλης ἐπι θυμίας, apposuit lόν. Ιος autem, hoc est vene- num,optime quadrat ad fabulam illic relatam dra- conis ab Hercule occisi. Cor. |
(10) Οφιν ἀνελών Ἡρακλῆς, ὁ γνήσιος καὶ
φιλοσοφός ἐστι νοῦς etc. Cornutus : Ἡρακλῆς δὲ ἐστιν ὁ ἐν τοῖς ὅλοις λόγος, etc. in Collectaneis Con- stantini Porphyrogenetæ, excerpta ex Joannis An- tiocheni Historia Chronica, ipso initio : Ότε τὸν Ἡρακλέα τὸν τῆς ᾿Αλκμήνης, φιλόσοφον ἱστορού σιν, etc. Tria loca integra conferre opera pretium' ' |
