@201 CLEMENTINA. - HOMILIA VI. 202
|
Orpheus vocat, quia cum apparuisset, universum
pli gratia, natura nobis concessit humidum lumen ex ipso fulsit, nimirum splendore ignis elemento- rum excellentissimi in humiditate perfecto. Neque id incredibile,quandoquidem et in cicindelis,exem- contemplari. VI. Ovum igitur quod primo constitit, cum cale- factum esset, rumpitur ab intus posito animali: postea vero forma accepta prodit illa species, quam et Orpheus describit : disrupta testa ovi quod cuncta tenebat; sicque per magnam illius qui prodiit ac apparuit potestatem, moles quidem cohærentiam accipit et ordinem digestionemque consequitur, ipse autem velut in vertice coeli præsidet,et in arcanis immen- sum illustrat sæculum. Molis vero intus fecunda relicta materia, ut etiam per multum tempus usque ad naturale subjectum calorfervefaciens cunctorum discrevit substantias, Infinum etenim illius, primo tanquam fæx, pondere ipso in inferiora cessit, quod propter gravitatem et pondus et subjectæ substan- tiæ copiam Plutonem appellaverunt, quem infero- rum mortuorumque regem pronuntiarunt. VII Hanc itaque primam multoque sordidam atque asperam substantiam a Saturno seu tempore fuisse devoratam aiunt: convenienter naturæ, sci- licet ob illius substantiæ recessum ad inferiora. Post primum vero sedimentum confluentem aquam et primæ fæci supernatatem Neptuni nomine do- narunt. Tertium autem reliquum, purissimum ac eminentissimum, quod nempe esset ignis lucidus, nominaverunt Jovem, propter fervidam ipsius na- turam.Cum enim ignis in sublime feratur,cum in- ferioribus quidem a tempore Saturno non est ab- sorptus,sed quemadmodum dixit,ignea substantia, |
αὐτοῦ ἔλαμψεν, τῷ φέγγει τοῦ διαπρεπεστάτου των Α
στοιχείων πυρὸς ἐν τῷ ὑγρῷ τελεσφορουμένου. Καὶ οὐκ ἄπιστον, ὅτι καὶ ἐπὶ λαμπυρίδων (100), δείγματος εἴνεκα 95, ἡ φύσις ἡμῖν ὁρᾶν ἀγρὸν φῶς ἐδωρήσατο. VI. Τὸ μὲν οὖν πρωτοσύστατον ὠὸν ὑποθερμανθὲν ὑπὸ τοῦ ἔσωθεν ζώου ῥήγνυται, ἔπειτα δὲ μορφωθέν 08 προέρχεται ὁποῖόν τι καὶ Ὀρφεὺς λέγει κραναίου 17 σχισθέντος πολυχανδέος ὡου (1). 160 καὶ οὕτω μεγάλη δυνάμει αὐτοῦ τοῦ προεληλυθότος φανέντος, τὸ μὲν κύτος 38 τὴν ἁρμονίαν λαμβάνει καὶ τὴν διακόσμησιν ἴσχει, αὐτὸς δὲ ὥσπερ ἐπ' ἄκρω- ρείας οὐρανοῦ προκαθέζεται, καὶ ἐν ἀποῤῥήτοις τὸν ἄπειρον περιλάμπων αἰῶνα. Ἡ δὲ τοῦ κύτους (2) Εν δοθεν γόνιμος ὑπολειφθεῖσα ὕλη, ὡς ἐν πολλῷ τῷ Β χρόνῳ ὑποκειμένη ἕως φυσικῶς 90 ὑποζέουσα ἡ θερ- μύτης, τις 100 πάντων διέκρινεν οὐσίας. Τὸ μὲν γὰρ κατώτερον αὐτῆς πρῶτον ὥσπερ ὑποστάθμη ὑπὸ τοῦ βάρους εἰς τὰ κάτω ὑποκεχώρηκεν ', ὃ διὰ τὴν ὅλω κύτητα καὶ διὰ τὸ ἐμβριθὲς καὶ πολὺ τῆς ὑποκειμένης οὐσίας πλῆθος Πλούτωνα προσηγόρευσαν (3), ᾅδου τε καὶ νεκρῶν βασιλέα εἶναι ἀποφηνάμενοι. VII. Ταύτην μὲν οὖν τὴν πρώτην καὶ πολὺ 2 ου παρὰν καὶ τραχεῖαν οὐσίαν ὑπὸ Κρόνου τοῦ χρόνου · καταποθῆναι λέγουσι φυσικῶς, διὰ τὴν κάτω ὑπονο- στησιν αὐτῆς. Μετὰ δὲ τὴν πρώτην ὑποστάθμην τὸ συβουὲν ὕδωρ καὶ πρώτῃ ἐπιπολάσαν ὑποστάσει Που σειδώνα προσηγόρευσαν. Τὸ δὲ λοιπὸν τρίτον τὸ και θαρώτατον καὶ κορυφαιότατον άτε διαυγές ἂν πῦρ Ζῆνα ὠνόμασαν, διὰ τὴν ἐν αὐτῷ ζέουσαν φύσιν· ἀνω- φερὲς γὰρ ἂν τὸ πῦρ πρὸς μὲν τὰ κάτω ὑπὸ χρόνου τοῦ Κρόνου οὐ κατεπόθη, ἀλλ᾽ ὡς ἔφην, ἡ πυρώδης ουσία ζωτική τε καὶ ἀνωφερής οὖσα εἰς αὐτὸν ἀνέπτη 161 τὸν ἀέρα, ὃς καὶ φρονιμώτατός (4) ἐστι διὰ τὴν καθα' ' |
@VARIE LECTIONES.
05 ἕνεκα Ο. 96 μορφωθής Ο. 9 κραναίου . Ο, κραμαίου cod. Ci, in cuj. marg. conject. κραμείου p. κεραμείου S : άκμα οὐ ex conject. ser. Loceck 1. 1. p. 479. Ηρακαπαίου conj. Hermannus ap. Lob. in collectione sua fragmentorum Orphicorum Hermannus hoc fragmentum prætermisit. Deinde post σχισθέν το Lob addit ὑπέκ. 98 κῦτος Ο. 99 υποκειμένης ἕως φυσικής α. 10ο τάς Ο et ex conject. C. της id, in textu. S. Ceterum tota periodus haud sana. Sensus flagitat, ut legatur τὴν γόνιμον ὑποληφθεῖσαν ὕλην... ἡ θερμότης εἰς τὰς π. δ. οὐσίας. 1 ὑπεχώρησεν C. 2 πολύ ήν Ο. |
@VARIORUM NOTÆ.
|
πάντων διέκρινεν οὐσίας. Iste sensus emerget : Μυ-
lis vero intus fecunda relicta materia, ut et multoin tempore usque ad naturale suvjectum calor subferve- faciens, cunctorum substantias discrevit. Vide cap. 12. Id. a (3) Καὶ πολὺ τῆς ὑποκειμένης οὐσίας πλῆθος Πλούτωνα προσηγόρευσαν . Nam Πλούτων deduci solet ο πλούτος et πλοῦτος ο πολύς. Cujus etymolo- gia Plutonis rationes varias habes in Etymologico magno, Platonis Cratylo, Ciceronis lib. ut De natura deorum, Eusebii Præparat, evang. lib. iii. cap. 11, ejusdem Oratione de laudibus Constantini; item apud Lucianum, Fulgentium, Cornutum aliosque. in. (4) Intelligentiam aeri primus assignavit Dioge- nes Appolloniates. Και μοι δοκέει, ait apud Sim- plic. in Phys. fol. 32, τὸ τὴν νόησιν ἔχον εἶναι ὁ ἀὴρ καλεόμενος. Plura dabunt Brandis., Hist. phil. Graec. Rom. 1 280. Panzerbieter, De Diog. Apoll., fragm, IV-VI. S. DRESSEL. 7 |
(400) Λαμπυρίδων. Lucentes vespere per arva είν
cindelæ. Ita appellant rustici stellantes volutus, Græci vero lampyridas, incredibili benignitate naturæ. Plt- nius lib. xvus, cap. 26. Cor. (1) Πολυχανδέος ὠοῦ. Rufinus, Recognit. x, 17, 30 : Oui inmanis : Υπερμεγεθὲς ὠόν, Athenagoras, Legatione pro Chrisiianis, p. 18. In Hesychio. et Theocriti Scholiaste, πολυχανδέα πολλά χωροῦσαν, πολυχώρητον. De ovo autem isto didicerat Orpheus ab Egyptiis,qui ex ore Dei prodiisse dicebant ovum, hoc est mundum,ut legere est apud Eusebium,Præ- parat. evang. lib. ur, cap. 11, p. 145. Sed et πρω το γόνου εοῦ meminit Helladius Besantinous codice 27 Photian Bibliothecæ. Hic, πρωτοσύστατον ὠόν. Vide nos superius ad Recognit.x, 17. Videnda quoque Phanicum Theologia, Præparat. evang.lib. 1, cap. 10, p. 33. ID. (2) Ἡ δὲ τοῦ κύτους. Periolus imperfecta vel corrupta. Quid si minima mutatione reponetur,τὰς PATROL. GR. 11.' ' |