Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Patrologia Graeca vol 1.pdf/35

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
@69 PROUEMIA VARIORUM. 70
Tamen in Epistola, quæ ad Jacobum scripta est. 
Circa tempus quo Romani litteras ad Corinthios
dederunt, non una est criticorum opinio. Alii as-
signant finem Neronis, aut certe eos annos qui
Vespasiani imperium excidiumque Hierosolymita-
num antecesserunt. Hos refellit epistola, tum cap.
47, cum velut antiquæ meminit Corinthiorum
primæ dissensionis, sub Apollo excitatæ, qui teste
Hieronymo circa finem Commentariorum in Epi-
stolam ad Titum, Corinthi fuit episcopus; tum
Corinthiacam Ecclesiam, veterem appellat dum-
que cap. 1, 5 et 6 subindicat persecutionem aliam
ab illa prima Neronis. Post Neronem autem Domi-
tianus primus Christianos persecutus est, jam
eversa Hierosolyma. Sed Clemens, inquiunt viri
doctissimi, meminit, cap. 41, oblationum in tem-
plo. Quidni meminisset? cum nunc quoque, tot ela-
psis sæculis, par mentio idemque sermo haberi
queat; quemadmodum legenti patebit. Alii suspi-
cantur a Clemente exsule factas litteras, sub finem
vitæ: quia cap. 5 dicit Paulum in finibus Occiden-
tis passum esse, nec urbis Romæ facit commemo-
rationem; et quia in initio calamitates adversitates-
que suas proponit. Verum quis credat Romanis
aditam Chersonesum, ut ad Corinthios scriberent?
A Et vero eum qui nomine Ecclesiæ Romanæ scribe-
bat, illa eloqui decuit quæ Urbi, non quæ sibi con-
venirent, ut certe Urbi conveniunt. Unde evanescit
quidquid objicitur. Alii epistolam missain volunt
anno Domini 95, fervente persecutione Domitiani.
Rectius tamen quam fervens, desinens notaretur
persecutio, quam nimirum innuit epistolæ princi-
pium, quæque aptior fuit ad destinandos. cum lit-
teris quinque legatos, nominatos in fine epistolæ.
B
Cæterum spes Patricii Junii de Hieronymiana
Clementine epistolæ interpretatione, mihi pertenuis
aut nulla est, librariorum dolos consideranti, el
quo pacto, ut vendibiliorem mercem haberent, odio-
sum Rufini nomen e principio ac fine interpretatio.
nis Explanationum Origenis in Epistolam ad Ro-
manos sustulerint (quod tamen retinet codex Thu-
anæ bibliothecæ) ac favorabile Hieronymi intruse-
rint. Quocirca suspicio tenet me, idem scelus hic
perpetratum, ac versionem Clementine epistolæ ad
Jacobum a Rufino factam, Hieronymi titulo fuisse
honestatam.
Denique monendus es, Lector, uncis per totumi
opus inspersis includi ea quæ in ms.deleta aut amis.
sa, per conjecturam suppleta, in editione Auglicana
miniatis litteris impressa sunt.
@J. B. COTELERII
JUDICIUM DE POSTERIORE EPISTOLA S. CLEMENTIS.
Exstat de hac Epistola judicium magni critici Eu- 
sebii, Historiae ecclesiasticæ lib. 11, cap. 38, hisce
verbis expressum : Ιστέον δ᾽ ὡς καὶ δευτέρα τις
εἶναι λέγεται τοῦ Κλήμεντος ἐπιστολή· οὐ μὲν 10'
ὁμοίως τῇ προτέρᾳ καὶ ταύτην γνώριμον ἐπιστάμε-
θα, ὅτι μηδὲ τοὺς ἀρχαίους αὐτῇ κεχρημένους ίσμεν.
Quæ a Rufino, uti solet indiligenter redduntur sic:
Dicitur tamen esse et alia Clementis epistola, cujus
nos notitiam non accepimus. Nec magis accurate
Hieronymus, libro De viris illustribus: Fertur et
secunda esse ex ejus nomine epistola, quæ a veteribus
reprobatur. Et Photius Mupio6l6lov cod. 112, 113,
deyouév deutépa mpds tous auroùs, we vos
anodoxalezat. Neque enim dicit Eusebius secun-
dam Clementis epistolam notham esse, et ab anti-
quis reprobatam; dicit solummodo ignoratam fuis-D
se, in citationibus a veteribus prætermissam, in
dubium vocatam; unde eodem loci et alibi priorem
nuncupat ὁμολογουμένην, ἀνωμολογημένην παρὰ πᾶ-
my. Itaque rectius in Nicephoro lib. in, c. 18 habetur:
Καὶ ἄλλη δὲ αὐτοῦ φέρεται ἐπιστολή, τῆς προτέρας
xarà molu àrodéausa nept só autós pηow Eu-
σέβιος,, μὴ ἐν ἐπιστήμῃ ταύτης τοὺς ἀρχαίους εἶναι.
Maximus in Prologo ad Dionysii opera, agens de
Eusebio, καὶ μὴν οὔτε Πανταίνου τοὺς πόνους ἀνέ-
...
C γραψεν, οὔτε τοῦ Ῥωμαίου Κλήμεντος, πλὴν δύο καὶ
μόνων επιστολών. Et vero quemadmodum Cæsariensi
episcopo credimus, dubitatum fuisse de auctore
nostræ epistolæ; quemadmodum non possumus
nunc, post deperditos tot primorum Patrum libros,
- memoriam illius accusare, quæ tamen non semper
fida exstitit; ita negamus inde consequi, pro pseud-
epigrapha necessario habendam epistolam : cum
fieri quiverit, ut opus genuinum in controversiam
venerit, et a primis Ecclesiæ scriptoribus non fue-
rit celebratum. Certe ea dubitatio, ea omissio, non
deterruerunt auctorem Canonum apostolicorum, can.
ult., Epiphanium hæresi 37, c. 6, hæresi 30, c. 15,
et eum qui Librum pontificalem composuit, quo mi-
nus de Clementinis epistolis, perinde ac nihil in-
tercederet inter illas discriminis, loquerentur. Mit:o
enim Niconem, de quo ad superioris Epistolæ ca-
put 14. Imo quod admodum mirere, id ab ipsis Hie-
ronymo ac Photio designatum, quando suam non
Eusebii proponunt opinionem; ille in volumine i
adversus Jovinianum cap. 7, hic in Myriobibli
cap. 126. Quinetiam utramque inter sacræ Scri-
pturæ libros collocasse videntur Ecclesiæ illa, quæ
canonibus apostolicis regebantur, quique eos cano-
nes in Novi Testamenti voluminibus recenset Joan-