Σελίδα:Patrologia Graeca vol 1.pdf/34

@67 AD S. CLEMENTEM I PAPAM  68

@LECTORI.

Hactenus Vendelinus, cujus verba ex editione Pauli Colomesii descripsimus. Cæterum qui annos, quibus sedit Clemens, multo certius rescire avebit, is adeat oportet eruditissimas Dissertationes Joan- nis Pearsonii et Henrici Dodwelli, de successione primorum Romane urbis episcoporum; qui viri to- tam chronologiam pontificiam feliciter illustrarunt, quamvis per omnia non consentiant. Pearsonius vult Clementem sedisse ab anno 69 ad 83. Dodwellus vero ab anno 64, vel 65 ad 81. Hic etiam cap. 11 Diss. de success. pontificum Rom. contendit incertum esse, an epistola Clementis prior ab eo jam episcopo scripta sit; at certe non de-

... A buisse episcopi nomine scribi, quamvis episcopum jam Clementem fuisse testari videantur Hegesippus atque Irenæus. Digna sunt lectu quæ hanc in rem habet, sed prolixiora, quam quæ huc transferan- tur. Idem in Dissertationum Irenaicarum prima, § 28, suspicatur non immerito, alteram, quæ dici- tur, Clementis epistolam, esse potius daytv ejus sen ejus doctrinam, ab alio scriptis mandatam, atque ex ejus concionantis ore exceptam, vel ex auditorum ab eo memoria exaratam. Eum, Lector, adito, quo rebus ecclesiasticis antiquissimi ævi nemo facem hactenus intulit fulgentiorem.

@J. B. COTELERII
JUDICIUM DE PRIORE EPISTOLA S. CLEMENTIS.

Cum quæcunque de Epistola a B. Clemente, Ro- mana Ecclesiæ nomine ad Corinthiorum Ecclesiam scripta, proferri potuissent, fere omnia partim ab antiquis tradita, partim a recentioribus occupata fuerint, vice præfationis, pauca duntaxat adnota- bimus ad ea veterum testimonia, quæ nonnihil scrupuli legentibus forte injicerent, nisi expone- rentur; ac deinde quæremus quando stylum acue- rit Kauns, to tou Xpustou xàñua. Equidem ab Euse- bio lib. II, cap. 16 et 38, epistola vocatur ópodo youμév, dvospodynµévý mapà mãoɩv, ab omnibus uno consensu recepta. Ille tamen historicus lib. VI, cap. 43, refert Clementem Alexandrinum in libris Erpw- jaréwr vti testimoniis Scripturarum a quibusdam repudiatarum, nempe Sapientiæ Salomonis, Sapien- tise Siracidis, Epistolæ ad Hebræos, Epistolarumque Barnabe, Clementis et Judæ. Quo modo volumen ab omnibus admissum, a quibusdam rejicitur? Eam repugnantiam tolles, si dixeris cunctos qui- dem opus agnovisse pro genuino Pontificis foetu, sed non omnes habuisse pro scripto canonico de primo, nullain motam antiquitus controversiam; de secundo, motam, aliis extra canonem ponenti- bus, quæ sententia obtinuit, aliis intra, ut auctor Canonum apostolicorum, canone ultimo, proinde que forsan et qui eos canones in numero sacrarum Scripturarum collocat Joannes Damascenus, quique eosdem admittunt Trullani episcopi. Atque hujus postremæ opinionis documentum præbet antiquis- simus codex bibliorum manu Thecla exaratus, ex D quo duæ istæ epistolæ prodierunt; quandoquidem eas cum libris Novi Testamenti conjunctas exhibet. Neque vero quidquam causa est, cur alias quas

piam suspiceris apostolorum Canonis Clementmas epistolas; quæ apud Græcos aut nullæ fuerunt, aut non seorsum lectæ, sed initio Recognitionum, Actuum Petri, Clementinorum, similisque farinæ apocryphorum. Ad ejusdem Eusebii observationem, imitatum esse Cleinentem Epistolam ad Ilebræos, addi potest consimilis, de imitatione aliorum Novi Testamenti librorum, præsertimque Epistolarum ad Corinthios et Epistolarum Petri: utriusque enim apostoli erat discipulus. Nec mirum, quod Dominicæ ac apo- stolicæ sententiæ et dictiones in ore fuerint ho- minum apostolicorum, atque in usu primorum Christianorum. Photius Bibliothecæ codice cxxvi videtur scripsisse: Photius Bibliothecæ codice cxxvi videtur scripsisse: Αἰτιάσοιτο δ᾽ ἄν τις αὐτὸν ἐν τούτοις, non autem ἐν ταύταις. Reprehenderit vero eum quispiam in his. In Libro pontificali, ubi de Clementis vita, necnon in ejus Operis exscriptoribus, memorantur duæ Cle- mentis epistolæ, eæque canonicæ et catholicæ. Quod ita acceptum ab auctore libri De gestis Ro- manorum pontificum, credito Luitprando, quasi ageretur de duabus primis Clementis Decretalibus ad Jacobum. Gravi, ut equidem sentio, errore. Nam si Decretales in animo habuisset scriptor Pontifica- lis libri, non solum duas dixisset, verum quinque. Quemadmodum ẞtoypápos ille, qui mira supinitate, postquam de duabus epistolis catholicis a Clemente ad Jacobum datis retulit, subjungit quænam conti- neantur in illis duabus, et in reliquis tribus. Adde quod in Pontificali opere sejungi videtur epistola ad Jacobum a duabus canonicis epistolis. Hic fecit duas epistolas, quæ canonicæ nominantur. Et infra: