@211 S. CLEMENTIS 1 ROM. PONT. OPERA GENUINA. 212
|
σθαι (β), εἴ τι ἄκοντες ἡμάρτετε. Αγὼν ἦν ὑμῖν ἡμέρας
τε καὶ νυκτὸς ὑπὲρ πάσης τῆς ἀδελφότητος (7), το σώ ζεσθαι μετ᾿ ἐλέους καὶ συνειδήσεως (8) τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ. Εἰλικρινεῖς καὶ ἀκέραιοι ἦτε, καὶ ἀναμνησίκακοι (9) εἰς ἀλλήλους. Πᾶσα στάσις, καὶ πᾶν σχίσμα βδελυκτὸν ὑμῖν· ἐπὶ τοῖς παραπτώμασι τοῖς πλησίον ὡς ἐπενθεῖτε· τὰ ὑστερήματα αὐτῶν ἴδια ἐκρίνετε· ἀμεταμέλητοι ἦτε ἐπὶ πάσῃ ἀγαθοποιία, ἕτοιμοι εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν. Τῇ παναρέτῳ καὶ σε βασμίῳ πολιτείᾳ κεκοσμημένοι, πάντα ἐν τῷ φόβῳ αὐτοῦ ἐπετελεῖτε τὰ προστάγματα καὶ τὰ δικαιώμα τα (10) τοῦ Κυρίου ἐπὶ τὰ πλάτη τῆς καρδίας (11) ὑμῶν ἐγέγραπτο, 4 Γ. τῶν vel πλησίων, 6 Til. 111, 1. 4 Prov. της, 3. |
Inu noctuque solliciti eratis pro universa fraterni- Α
tate, ut numerus electorum Dei cum misericordia et conscientia salvaretur. Sinceri et simplices era- tis, atque injuriarum invicem acceptarum inme- mores. Omnis dissensio omnisque scissura vobis abominationi erat : proximorum delicta legebatis : illorum defectus, vestros censebatis; benefacti nul- lius penitebat vos, ad omnne bonum opus parati *. Veneranda et virtutum omnium referta conversatio- ne ornali, omnia in timore ejus peragebatis : man- data el præcepta Domini in tabulis cordis vestri scripta erant *** |
@VARIORUM NΟΤΑ.
|
tris sententia, quo iterum schisma retunderet. Ipse-
Nestoriana. CoUST. met sane Col. infra cap. 54, τῇ συνειδήσει, communi consensu, est interpretatus. GALL. (9) 'Αναμνησίκακοι. Ms. lectionem mendosam Wott. cum aliis sic emendat, αμνησίκακοι. Mallen cum Birr. παναμνησίκακοι, id est: Omnis inter vos offense immemores. Vel: Nullius omnino invicem injuria memores. Delectatur certe hujuscemodi com- positis S. Pater. Sic mox hic : Τῇ παναρέτων... που λιτείᾳ· cap. 55, τῷ παμμεγεθεστάτῳ αὐτοῦ κράτει, et post pauca, τὸ ἐξοχώτατον καὶ παμμέγεθες κατὰ διάνοιαν. cap. 55. ὁ πανάγιος cap. 45, τῷ παναρέτῳ ὀνόματι αὐτοῦ· cap. 57, ή πανάρετος σοφία, etc. IDEM. (10) Καὶ τὰ δικαιώματα. Haec versa quæ desunt editt. restituit ex us. Woll. Ea quoque legebat in suo exemplari Bois. Sic enim ille, in notis ad h. 1. Malim ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Κυρίου, με deinde lin. seq. απο τα δικαιώματα του Κυρίου, scribatur τὰ δικαιών ματα αὐτοῦ. Quin et illa legit Jun.aut patet ex ejus versione, ubi sic : Mandala et pracepta Domini. Ib. (11) Ἐπὶ τὰ πλάτη τῆς καρδίας. Sic Proverb. νι, 3 : Επίγραψον ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου, hoc est ἐπὶ τοῦ στήθους· verum ego Clementem nostrum respexisse potius arbitror, ad tabulas la- pideas, in quibus digito Dei leges iusculpebantur, et ad locum Apostoli il ad Cor. III, 3 : Οὐκ ἐν πλαξι λιθίναις, ἀλλ' ἐν πλαξὶ καρδίας σαρχίναις. Ει Jeremias XXXVIII (Vulg. xxx1), 35, quem locum Paulus ad He- braeos bis laudat : Διδοὺς δώσω νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν, καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν γράψω αύ τούς. Sic Cyrillus Alex., ut est in Catena in Psal- mos, collectore Niceta, quam nos mis. habemus, ad vers. 11 psal. cxv: Ἐν τῇ καρδίᾳ μου έκρυψα τὰ λόγια σου, τουτέστιν ἐν τῷ ταμείῳ τῆς ψυχῆς ἀνεξάλειπτον ἐνεκόλαψα την μνήμην τῶν ἐντολῶν σου, ὅπως ἀεὶ ταύτας ὁρῶν καὶ μνημονεύων με ἁμάρτω σοι. Ubi rationem reddit, cur Domini pr cepta in intimis cordium nostrorum penetralibus recondi debeant, et similitudine elegantissima a thesauris, et pretiosis κειμηλίοις pedila, illustrat. Sic Cyrillus llieros. catech. 5, de fidei dogmate : Ἐν ὀλίγοις τοῖς στίχοις τὸ πᾶν δόγμα τῆς πίστεως περιλαμβάνομεν, ὅπερ καὶ ἐπ' αὐτῆς τῆς λέξεως μνημονεῦσαι ὑμᾶς βούλομαι, καὶ παρ' ἑαυτοῖς μετά πάτης σπουδῆς ἀπαγγείλαι, οὐκ εἰς χάρτας ἀπογρα φομένους, ἀλλ' ἐν καρδίᾳ τῇ μνήμη στηλογραφούντας, φυλαττομένους ἐν τῷ μελετάν· et paulo intra : Βλέ πετε οὖν, ἀδελφοὶ, καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς νῦν παραλαμβάνετε, καὶ ἀπογράψασθε αὐτὰς εἰς τὸ πλάτος τῆς καρδίας ὑμῶν, ubi ex comparatione su- periorum ἐπὶ τὰς πλάκας reponi debere, ad oram libri nostri ante aliquot annos observavimus, atque ita hoc loco apud Clementem legendum esse, non dubium est. Jos. |
tem loco aperte prævertitur ac perimitur hæresis B
(6) Έλεως. Wolt. videtur vox satis apla τῷ γενέ- σθαι, animo propitio; al. malunt ίλεων. GALL. (7) Υπέρ πάσης τῆς ἀδελφότητος. Sic L Petr. 11, 17 : Τὴν ἀδελφότητα ἀγαπᾶτε. Sub lege olim, non tantum qui eis lem parentibus erant prognati, sed qui ejusdem tribus, qui corumlem sacrorum, et ejusdem verbi participes erant, fratres vocabantur, ut Barnabas Gino Clemens Alex. ipse] apud Cle- mentem Alex. 11 Strom. : Ο νόμος ἀπαγορεύει ἀδελ φῷ δανείζειν, ἀδελφὸν ὀνομάζων, οὐ μόνον τὸν ἐκ τῶν αὐτῶν φύντα γονέων, ἀλλὰ καὶ ὃς ἂν ὁμόφυλος ἡ ὁμου γνώμων τε, καὶ τοῦ αὐτοῦ λόγου κεκοινωνηκώς, Sic in primitiva Ecclesia, cum Christiani animo anima- que inter se miscerentur, et omnia præter uxores indiscreta haberent, ut loquitur Tertullianus. fra- tres propter hanc πρὸς ἀλλήλους φιλοστοργίαν καὶ ἀγάπην dicebantur et habebantur, præcipue vero quia uuum Patrem Deum (ut idem Tertullianus in C Apologetico ) agnoscerent, unum spiritum sanctita- tis haberent, el de ejusdem ignorantie utero ad unam veritatis lucem exparissent. Sic Chrys. hom. 25, in epist. ad Heb. exponens v. 11, 5, primæ ad Cor.: Αδελφὸν ἐνταῦθα λέγων πάντα τὸν πιστὸν ἁπλῶς, οὐ τὸν μονάζοντα· τί γάρ ἐστι τὸ ποιοῦν τὴν ἀδελφότητα; τὸ λουτρὸν τῆς παλιγγενεσίας, τὸ δυνα θῆναι καλέσαι Πατέρα τὸν Θεόν, ὥστε ὁ μὲν κατά ηχούμενος και μοναχὸς ᾖ, οὐκ ἀδελφὸς, ὁ δὲ πιστός και κοσμικός ᾖ, ἀδελφός ἐστιν· εἴ τις, φησίν, ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος· οὐδὲ γὰρ ἴχνος τότε μονάζοντος ἦν, ἀλλὰ πάντα πρὸς κοσμικούς διελέγετο ὁ μακάριος Παῦλος. Hinc apud Cyprianum, fratrum et fraterni- talis frequentissima mentio, el toties in epistolarum fine, illud repetitum: Fraternitatem universam meo nomine salutate, el, Fraternitatem, qua vobiscum est, multum a me salutate. Ο tempora vere aurea, et mores Christa, ac sacrosancto ejus nomine dignis- simos! cum unanimitas in Ecclesia floreret, et po- pulus omnis Christianus in solidam corporis uni- Latem arctissime concordiæ glutino copularetur. Longe aliter in his novissimis diebus, et mundi se- nio (quod delere facilius est, quam corrigere) cum jurgiis et contentionibus in religione, quam vincu- lum pacis esse oporteret. Christi tunica inconsuti- lis et individua, in varias partes scinditur, et cor- pus ejus mysticum dissidio compaginis separatur (ut loquitur Cyprianus) ac divulsis laceratione vis- ceribus in frust discerpitur. Fraternitas omnis ho- die exstincta est, unaniinitas primæva non tantum diminuta, de quo Cyprianus suis temporibus queri- tur, sed e medio penitus sublata esse videtur. Dii meliora piis! Juν. (8) Συνειδήσεως. ΑΙ. συνδέσεως, vel συνευδο χήσεως. Με. aridaereo cum Wou. Sed verteren po tius, unanimi co sensu. Eaque videtur fuisse S. Pa- |
