ΛΟΓΟΣ ΛΘ'.
Περὶ τῆς ἀγγελικῆς κινήσεως, ἥτις διὰ τῆς προνοίας τοῦ Θεοῦ διεγείρεται εἰς ἡμᾶς πρὸς προκοπὴν τῆς ψυχῆς εἰς τὰ πνευματικὰ ἔργα.
Η ΠΡΩΤΗ ἔννοια, ἡ ἐκ θείας φιλανθρωπίας ἐμπίπτουσα εἰς τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁδηγοῦσα τὴν ψυχὴν εἰς τὴν ζωήν, ὑπάρχει ἡ ἐνθύμησις τοῦ θανάτου· εἰς τοῦτον τὸν λογισμόν φυσικὰ ἀκολουθεῖ ἡ καταφρόνησις τοῦ κόσμου, καὶ ἐκ τούτου ἄρχεται εἰς τὸν ἄνθρωπον πᾶσα καλὴ κίνησις, ἥτις ὁδηγεῖ αὐτὸν εἰς τὴν ζωήν. Τίθησι δὲ ὁ Θεὸς τοῦτον τὸν λογισμὸν εἰς τὸν ἄνθρωπον ὡς θεμέλιόν τι διὰ τῆς ἀκολουθούσης εἰς αὐτὸν θείας δυνάμεως, όταν θέλῃ νὰ φανερώσῃ εἰς αὐτὸν τὴν ζωήν. Ἐὰν αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν εἴπομεν, δὲν σβύσῃ ὁ ἄνθρωπος διὰ τῆς περιπλοκῆς τῶν βιωτικῶν πραγμάτων καὶ τῆς ματαιολογίας, ἀλλ᾿ αὐξήσῃ αὐτὴν εἰς τὴν ἡσυχίαν μελετῶν αὐτὴν διηνεκῶς, φέρει αὐτὸν εἰς τὴν θεωρίαν τὴν βαθεῖαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἐκφράση τις. Τοῦτον τὸν λογισμὸν μισεῖ κατὰ πολλὰ ὁ σατανᾶς, καὶ προσεπαθεῖ ὅλαις δυνάμεσι νὰ ἐκριζώσῃ αὐτὸν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατόν, ἔλθεν εἰς αὐτὸν πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου, ἵνα ἐξαφανίση διὰ τοῦ περισπασμοῦ ἐκ τοῦ νοὸς αὑτοῦ τὸν τοιοῦτον λογισμόν· καὶ ἐὰν ἦτο δυνατόν, ὡς εἶπον ἔπραττε τοῦτο προθύμως· καθότι γνωρίζει ὁ δόλιος, ὅτι ἐὰν αὐτὸς ὁ λογισμὸς διαμένῃ διὰ παντὸς εἰς τὸν ἄνθρωπον, δὲν ἵσταται πλέον ἡ διάνοια αὐτοῦ εἰς ταύτην τὴν γῆν τῆς πλάνης, οὔτε αἱ μηχαναὶ αὑτοῦ ἐνεργοῦσιν εἰς αὐτόν. Ἂς μὴ ὑπολάβῃ τις, ὅτι λέγομεν ταῦτα περὶ τοῦ πρώτου ἐκείνου λόγισμοῦ, ὅστις ἐν ἀρχῇ τῆς ἀποταγῆς κινεῖ εἰς ἡμᾶς τὴν ἐνθύμησιν τοῦ θανάτου· ἀλλὰ περὶ τῆς τελειότητος τούτου τοῦ
