» Σύναμα δὲ ἑτέρα τάξις πατριωτῶν πρὸς τὸν οὐρανὸν τὴν διάνοιαν
ἐπαίρουσα, ὡσεὶ ἀσχάλλουσα ἵνα ρίψη τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπὶ πατρίδος
βεβαρυμένης ὑπὸ τὸν φόρτον τῶν δουλικῶν ἀλύσεων, νέαν ἐκεῖ ἀνε-
ζήτει πατρίδα. Καὶ ἐνῷ ἐκεῖνοι λυσσωδῶς διεξεδίκουν σπιθαμὴν πρὸς
σπιθαμὴν τὴν γῆν τῶν πατέρων πρὸς τ᾿ ἀναρίθμητα σμήνη τρομερᾶς
καὶ ἀκμαζούσης αὐτοκρατορίας, οὗτοι ἐλάμβανον τὸν σταυρὸν ἐπὶ
τῶν ὤμων, καὶ μετὰ χαρᾶς ἀνεκφράστου προσέφερον τὸν τράχηλον
εἰς τὴν μάχαιραν τῶν δημίων.
» Υπέρ πίστεως καὶ πατρίδος ἠγω
νίσθη τὸ ἔθνος· διὰ τοῦ σταυ-
ροῦ καὶ τῆς ῥομφαίας ἀπέκτησε τὴν ἐλευθερίαν. Οἱ μάρτυρες τῆς ὀρθο-
δόξου πίστεως καὶ οἱ ἀρειμάνιοι τοῦ ἐθνισμοῦ πρόμαχοι εἰσὶν οἱ δί-
δυμοι τῆς ἑλληνικῆς ἐλευθερίας αστέρες. »
Ταῦτα ἔγραφον ἐν ἔτει 1865 ἀγγέλλων τὴν ἔκδοσιν τῶν Ηρωϊκών
χρόνων τῆς Νεωτέρας Ελλάδος, ή βίων τῶν ἀπὸ τῆς ἁλώσεως τῆς
Κωνσταντινουπόλεως μέχρι τοῦ 1821 ἀκμασάντων αρματωλῶν,
καὶ μαρτυρησάντων ἁγίων, μετ' ἐξιστορήσεως τῶν ἐπὶ Τουρκοκρατίας
ἐπαναστάσεων τῆς ῾Ελληνικῆς φυλῆς κλπ.
Προϊόντος ὅμως τοῦ χρόνου ἐπεξεργασθεὶς τὸ ἔργον τοῦτο ἠναγ-
κάσθην ἵνα διαιρέσω αὐτὸ εἰς πέντε αὐτοτελή τμήματα. Καὶ τὸ μὲν
πρῶτον περιλαμβάνον τὴν διανοητικὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους· κατά-
στασιν ἐξεδόθη πέρυσιν ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «Νεοελληνική Φιλολογία».
Τὸ δὲ δεύτερον ἐξιστοροῦν τὰς συνεχεῖς πρὸς ἀποτίναξιν τοῦ ὀθω-
μανικοῦ ζυγοῦ ἀποπείρας εἶνε τὸ παρόν. Καὶ τὰ ὑπόλοιπα τρία τμή-
ματα, περιέχοντα α) τοὺς βίους καὶ τὰ κατορθώματα τῶν ἁρματω-
λῶν, καὶ τῶν ἐπισημοτέρων πολιτικῶν ἀρχόντων β) τα κατορθώ-
ματα, τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσία διαφόρων τῆς Εὐρώπης ἡγεμόνων διαπρε-
ψάντων ὁπλαρχηγών Έλλήνων γ) βίους τῶν ὑπὲρ πίστεως μαρτυρη-
σάντων ἁγίων, καὶ πάντων τῶν πατριαρχῶν, καὶ ἄλλων ἐπισήμων
κληρικῶν, θέλουσι προτεχῶς ἐκδοθῆ.
Σημειωτέον, ὅτι ἐν τῷ νῦν δημοσιευομένῳ τμήματι ἐξιστορούνται
πρὸ πάντων αἱ ὑπὸ διαφόρων χριστιανικῶν κρατῶν ὑποκινηθεῖσαι ἐν
Ελλάδι ἐπαναστάσεις, αἱ δὲ τῶν ἁρματωλῶν λεπτομερῶς ἐν τῷ
οἰκείῳ τόπῳ ἐκτεθήσονται.
- Ἐν ᾿Αθήναις, 1 Σεπτεμβρίου 1869.
Κ. Ν. ΣΑΘΑΣ.
