τῆς ἀνθρωπίνης εὐδαιμονίας οἱ περιλάλητοι σιδηρόδρομοι, τηλέγραφοι καὶ ἠλεκτρικοί φακοί, ἀφοῦ οὔτε εἰς τόπους εὐτυχεστέρους δύνανται νὰ μᾶς μεταφέρωσιν, οὔτε εἰδήσεις νὰ μᾶς μεταδώσωσι μᾶλλον παρηγόρους ἢ νὰ φωτίσωσιν ὄψεις εὐθυμοτέρας; Καὶ ταῦτα μὲν εἶνε τὰ πολυύμνητα υλικά δώρα του πολιτισμού, πολὺ δὲ μᾶλλον ἄδωρα τὰ ἠθικά. Οὐδ᾽ αὐτὸς ὁ φανατικώτατος τῆς προόδου πανηγυριστής θὰ ἐτόλμα τῷ ὄντι νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἠλαττώθη τὸ ποσόν τῆς λυμαινομένης τὸν κόσμον κακίας, ἀλλὰ μόνον ὅτι τὸ ποιόν αὐτῆς μετεβλήθη. Ελάχιστον ὅμως εἶνε τὸ κέρδος ἂν ἐξήλειψεν ὁ τελειότερος οργανισμός τῆς χωροφυλακῆς ἐκ τῶν ὀρέων τὴν ληστείαν, ἀναγκάσας τοὺς πρώην ἐξ αὐτῆς ἀποζῶντας νὰ προτιμήσωσι τὸ ἀναπαυτικώτερον επάγγελμα κι δηλοποιού, δηλητηριαστού, πλαστογράφου, προαγωγού ἢ ἱδρυτοῦ ἀνωνύμου Εταιρίας. Ἡ ζημία ζωῆς καὶ χρημάτων, ἣν ἐπροξένει ὁ ἐπὶ τέλους ἀποθνήσκων ἐπὶ τῆς λαιμητόμου ληστής, εἶνε ἀναξία παντός λόγου παραβαλλομένη πρὸς τὴν καταδίκην εἰς τὴν πεῖναν ἢ τὴν αὐτοκτονίαν, ἣν ἐπιβάλλει σήμερον ὁ οὐδέποτε σχεδόν τιμωρούμενος τραπεζίτης εἰς ἀσυγκρίτως ἀνώτερον ἀριθμὸν θυμάτων. Ειλικρινώς δέ σοι λέγω ὅτι προτιμῶ νὰ σκιάζωμαι τοὺς λῃστὰς ἐπὶ τῆς λεωφόρου παρὰ νὰ μὴν εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν εἶνε καταχραστής, δωρολήπτης, προδότης, συκοφάντης ἢ σιμωνιακός, ὁ τμηματάρχης, ἡ ταμίας, ὁ λοχαγός, ὁ ἔμπορος, ὁ δημοσιογράφος ἢ ὁ ἱερεὺς τῶν ὁποίων σφίγγω τὴν χεῖρα ἐν αἰθούσῃ ἢ ἀσπάζομαι αὐτὴν ἐν ἐκκλησία.»
Διακόψας ἐνταῦθα τὸν λόγον ὅπως ἐπ’ ὀλίγον ἀναπαυθῇ καὶ ροφήση νέαν δόσιν δρακῆς, ἐξηκολούθησεν ἔπειτα διὰ φωνῆς, τῆς ὁποίας αδύνατόν μοι εἶνε να λησμονήσω ἢ νὰ περιγράψω τὴν ἀθυμίαν.
«Πάντα στα μέχρι τοῦδε σὲ εἶπον εἶνε μικρά, ἀσήμαντα καὶ ἀνάξια παντός λόγου, παραβαλλόμενα πρὸς ἄλλην τινὰ μυριάκις φοβερωτέραν καὶ ἀναπόδραστον συνέπειαν τῆς προόδου τῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. Διὰ νὰ μὲ ἐννοήσῃς καλλίτερα, σπεύδω προς στιγμήν νὰ ὑποθέσω δυνατὴν καὶ μάλιστα προσεχῆ εἰς πλήρωσιν πασῶν ἀνεξαιρέτως τῶν ἐπαγγελῶν καὶ αὐτῶν τῶν παραβολωτάτων ὀνείρων τῶν αἰσιοδόξων. Παραδέχομαι ὅτι ἡ πρόοδος τῆς χημείας κατώρθωσε ν’ ἀσφαλίσῃ εἰς πάντας τροφὴν ἐπαρ-
