νεφέλης, ἥτις ἐσκίαζε τὸν δίσκον τῆς πανσελήνου. Οἱ λεγόμενοι τεχνοκρίται πολλὰς ἐμελάνωσαν σελίδας πρὸς ἀπόδειξιν ὅτι τὸ γυμνὸν παντὸς σχήματος χρῶμα δὲν δύναται νὰ μεταδώσῃ τὴν ἰδέαν τοῦ κάλλους, ἀλλ’ εἰς ἐμὲ οὐδὲν οὐδέποτε ἄλλο θέαμα ἐπροξένησεν ὅσην ἐντύπωσιν ἡ ἀδιάλειπτος καὶ ἀκαριαία μετάβασις τοῦ ἀνιδέου ἐκείνου όγκου ἀπὸ τοῦ χρώματος τῆς πίστης εἰς τὸ τῆς τέφρας, τοῦ μολύβδου, τοῦ ἴου, τῆς ὤχρας ἢ τοῦ χαλκοῦ. Εἰς τὸ θάμβος τοῦ ὀφθαλμοῦ πρέπει νὰ προστεθῇ τὸ ἀναδιδόμενον ἐκ τῆς θαλάσσης άρωμα ιωδίου, ὄντως μεθυστικόν. Τούτου όμως αποτέλεσμα ήτο νὰ μὲ κρημνίσῃ ἀποτόμως ἀπὸ τῆς ὑπερνεφέλου ποιήσεως εἰς τὸ βάραθρον τῆς πεζότητος, ἐνθυμίζον μὲ τὰ γαϊδουροπόδαρα τοῦ Φαλήρου καὶ ὅτι ἤμην σχεδόν νήσεις ἀπὸ τῆς προτεραίας. Ὁ Ρώσσος εἶχεν εὐτυχῶς εἰς τὴν ὁδοιπορικήν του πήραν δίπυρά τινα τῆς Ὀ δησσού, τὰ ὁποῖα ἐμοιράσαμεν ἀδελφικῶς, ὡς καὶ τὸ περιεχόμενον φιαλιδίου κονιάκ. Εὐχαριστῶν διὰ τὸ φιλοφρόνημα, ἐθεώρησα ἐπίκαιρον νὰ ψελλίσω δικαιολογίαν τινὰ ὑπὲρ τῆς καταστάσεως τῆς πατρίδος μου, τῆς ἐκθετούσης τοὺς ἐπισκεπτομένους αὐτὴν ξένους εἰς δείπνα ξηροῦ ἄρτου και χειμερινὰς ἐν ὑπαίθρῳ διανυκτερεύσεις, ἀλλ’ ἄδικον θὰ ἦτε νὰ λησμονηθῇ ὅτι πρὸ ἡμίσεως μόνον αιῶνος ἀπαλλαγεῖσα βαρβάρου ζυγοῦ, μόλις εἰσέρχεται εἰς τὸ στάδιον τοῦ πολιτισμοῦ. Τὴν τοιαύτην παράταξιν τῶν στερεοτύπων νεοελληνικῶν ἀπολογημάτων διέκοψεν ἐκεῖνος ἀποτόμως διὰ τοῦ ἑξῆς ἀπιστεύτου αποφθέγματος: «Μυριάκις προτιμότερον εἶνε νὰ μείνη ἡ Ἑλλὰς ἀπολίτιστος εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας ἢ νὰ γνωρίσῃ τὰ ἀσυγκρίτως ἀνώτερα τῶν πλεονεκτημάτων βάσανα του λεγομένου πολιτισμού. Θέλεις ἀπόδειξιν ὅτι ἔχω δίκαιον; Ἐνῷ σὺ κ’ ἐγώ πεινῶμεν, κρυώνομεν, ἀγρυπνοῦμεν, βήχαμεν καὶ πταρνιζόμεθα ἐπὶ ύγρου βράχου, οἱ ἄξεστοι συμπατριῶται σου, τοὺς ὁποίους ἔχεις ἴσως τὴν βλακείαν νὰ οἰκτείρης, κατώρθωσαν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους νὰ δειπνήσωσι μετ’ ορέξεως καὶ νὰ κοιμηθῶσι μακαρίως. Πρόοδος τοῦ πολιτισμοῦ καὶ αὔξησις τῆς ἀνθρωπίνης κακοπαθείας εἶνε τὰ ἀκριβέστερα τῶν συνωνύμων.»
Τὸν ἔπειτα πρὸς ἑρμηνείαν τοῦ ἀνωτέρω ἀφορισμού μεταξύ ἡμῶν διάλογον προτιμῶ νὰ συνοψίσω εἰς μονόλογον τοῦυ Σλάβου φιλοσόφου, πιστεύων ὅτι παρέχω ἐκδούλευσιν εἰς τὸν ἀναγνώστην