μεν! ἔλεγον αἱ γυναῖκες, τὰ δὲ παιδία ἔκλαιον, καὶ ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ λησμονήσω τὴν θέαν τῶν δύω ἐκείνων φερέτρων, φερομένων πρὸς τὴν πύλην τῆς ἐκκλησίας, καὶ τοὺς θρήνους τῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐμοιρολόγουν τοὺς νεκρούς των.
Τὴν αὐτὴν ἐκείνην ἡμέραν ὁ θεῖος τῆς μητρός μου, δι’ ἀμοιβῶν γενναίων καὶ μεγαλειτέρων ἔτι ὑποσχέσεων, ἔπεισε νέον χωρικὸν νὰ μεταφέρῃ διὰ παντὸς τρόπου ἐπιστολήν του εἰς Ψαρά. Ἔγραφε ζητῶν τῆς φυγῆς τὰ μέσα.
— Ἂς ἔλθῃ πλοῖον, ἔλεγε πρὸς τὸν πατέρα μου, καὶ σὺ ἂν θέλῃς μεῖνε ἐδῶ. Φθάνει μόνον νὰ ἔλθῃ ἐν καιρῷ.
Ὁ πατήρ μου ἐσιώπα, ἀλλ’ ἐφαίνετο διστάζων. Τὸν ἐτρόμαζον ἆρά γε οἱ κίνδυνοι τῆς φυγῆς καὶ τοῦ ἐκπατρισμοῦ αἱ ὀδύναι; ἢ ἐβασίζετο εἰς τῶν Προξένων τὴν μεσολάβησιν καὶ ἤλπιζεν ὅτι κρυπτόμενοι ἐν τῷ μεταξὺ ἐντὸς τῆς πατρίδος θὰ διέλθωμεν ἀσφαλέστερον τῆς δοκιμασίας τὴν περίοδον; ἢ μή, ὑπὸ τὴν πίεσιν τοσούτων ἀλλεπαλλήλων συγκινήσεων, ἀπώλεσε τὴν εἰς ἑαυτὸν πεποίθησιν καὶ δὲν ἤξευρεν ὁ ἴδιος τί ἤθελε καὶ τί ν’ ἀποφασίσῃ;
Τὴν ἐπιοῦσαν ἤμεθα ἀπὸ πρωΐας συνηγμένοι κατὰ τὸ σύνηθες εἰς τὴν ἰσόγειον τῆς οἰκίας εἴσοδον, ἥτις ἐχρησίμευεν ὡς κοινὴ αἴθουσά μας. Καθήμενοι εἰς