τόκους καὶ χρεωλύσιον, ἢ τέλος μόνον χρεωλύσιον; Ἡ σπουδαιότης τοῦ ἐρωτήματος εἶναι καταφανής· ἐὰν αἱ 900,000 φρ. ἀντιπροσωπεύωσι μόνον τόκους, τοῦτο σημαίνει ὅτι, τοῦ πρὸς τὰς Δυνάμεις χρέους θεωρηθέντος ὡς παγίου, πληρώνεται, ἀντὶ 5%, τόκος 0,90%, καὶ πρὸς τούτοις ὅτι ἄνευ νέας συμφωνίας δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς ν’ ἀπαλλαγῶμεν τοῦ χρεωστουμένου κεφαλαίου.
Ἡ ἀπορία αὕτη προῆλθε κυρίως ἐκ τοῦ ὅτι οὐδέποτε ἔγινεν ἐπίσημος σύμβασις περὶ τοῦ ζητήματος· διότι τῷ 1859 αἱ μὲν Δυνάμεις ἀπῄτησαν ἁπλῶς τὴν ἐνιαυσίαν πληρωμὴν ποσοῦ φρ. 900,000, ὅπερ ἐθεώρουν ἀρκοῦν πρὸς τὸ παρόν, ἡ δὲ κυβέρνησις ἀφ’ ἑτέρου περιωρίσθη εἰς τὸ ν’ ἀναγράψῃ τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους [1].
Ἡ ἀσάφεια τῆς μεταξὺ τῶν Δυνάμεων καὶ τῆς Ἑλλάδος συμφωνίας εἶχεν ἔκτοτε ἐκπλήξῃ τὸ κοινόν· ἡ δὲ ἐπιτροπὴ τῆς γερουσίας, μεταξὺ ἄλλων πληροφοριῶν ἃς ἐζήτησε παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν οἰκονομικῶν, ἐξέφρασε καὶ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μάθῃ «ἂν ἡ ζητουμένη πίστωσις τῶν 1,005,120 (900,000 φρ.) θέλει ἐπιφέρῃ ἐλάττωσίν τινα καὶ ποίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου χρέους.» Ἀλλ’ ὁ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργὸς Α. Κουμουνδοῦρος ἀπήντησεν «ὅτι ἡ περὶ τούτου ἀπάντησις ἦτο δυσχερής, διότι τὸ ζήτημα δὲν ὑπάρχει λελυμένον» [2]. Τῆς δὲ ἐπιτροπῆς ἐπιμενούσης νὰ λάβῃ τοὐλάχιστον ἀνακοίνωσιν τῶν σχετικῶν
- ↑ Ἰδοὺ ἀπόσπασμα τοῦ Βασιλικοῦ Λόγου τῆς 22ας Ὀκτωβρίου 1859 (Πρακτικὰ Βουλῆς, σελ. 4–5): «Γνωστὸν εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μου περὶ πολλοῦ ποιουμένη τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν πρὸς τὰς ἐγγυητρίας Δυνάμεις ὑποχρεώσεων τοῦ Ἔθνους, προέτεινεν εἰς αὐτὰς νὰ κανονισθῶσι τὰ περὶ τοῦ δανείου ὁριστικῶς κατὰ τὸ μέτρον τῶν πόρων τοῦ κράτους· αὗται δὲ ἀπήτησαν ἐπὶ τοῦ παρόντος 900,000 φρ. ὡς ἐτησίαν πληρωμήν. Ἡ Κυβέρνησίς Μου θέλει ζητήσῃ παρ’ ὑμῶν τὴν πρὸς τοῦτο δέουσαν πίστωσιν, καὶ θέλει ἐπαναλάβῃ τὴν διαπραγμάτευσιν περὶ ὁριστικῆς διευθετήσεως τῆς ὑποθέσεως τοῦ δανείου, ἀπαραιτήτως ἀναγκαίας πρὸς τακτοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν καὶ στερέωσιν τῆς δημοσίας πίστεως».
- ↑ Ὅρα ἔγγραφον Κουμουνδούρου 4ης Μαρτίου, Πρακτικὰ Γερουσίας σελ. 501.
