ϛʹ
βανόμενος δημοσιονομικῶν μελετῶν νὰ μὴ παραλείψῃ τὸν κυριώτατον τοῦτον κλάδον τῆς δημοσιολογίας [1].
Πρὸ τοιαύτης λοιπὸν ἀνάγκης, τῆς ἐρεύνης δηλονότι τοῦ δημοσίου χρέους τῆς Ἑλλάδος, εὑρέθημεν καὶ ἡμεῖς [2], ἡ ἰδέα δ’ ὅμως τῆς παρούσης μελέτης, ὡς ὅλου αὐτοτελοῦς, ἐπήγασεν ἐκ τῶν λυπηρῶν γεγονότων τοῦ θέρους τοῦ 1897.
Ἔκτοτε δὲ δὲν ἐπαύσαμεν συλλέγοντες ὕλην, εὐτυχήσαντες μάλιστα, κατὰ τὴν ἐν Ἀγγλίᾳ διαμονήν, ν’ ἀρυσθῶμεν πλείστας πληροφορίας ἐξ ἰδιωτικοῦ ἀρχείου, ὄντως μοναδικοῦ διά τε τὴν ταξινόμησιν καὶ τὴν πληθὺν τῶν πληροφοριῶν τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὰ πράγματα τῆς Ἀνατολῆς.
Αἱ δυσκολίαι τοῦ θέματος ἦσαν προφανεῖς. Ἡ μεγαλειτέρα δ’ αὐτῶν ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις προηγουμένων μελετῶν καὶ ἐπισήμων δημοσιευμάτων, ὁπωσδήποτε πλήρων καὶ ἀκριβῶν.
Ἄλλη μεγάλη δυσκολία ἐνέκειτο ἐν τῇ ἐκλογῇ τῆς ὕλης. Ἐν ᾧ πράγματι ἦτο ἀδύνατον ν’ ἀποκλεισθῶσι τὰ ἱστορικὰ γεγονότα, ἅτινα ἐξηγοῦσι τὴν συνομολόγησιν, τὴν διάθεσιν καὶ τὴν διαρρύθμισιν τῶν ἐθνικῶν δανείων, ἦτο ἐξ ἄλλου κίνδυνος μήπως ἡ ἱστορία τῶν ἑλληνικῶν δανείων μεταβληθῇ εἰς πολιτικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Τὸν σκόπελον τοῦτον δὲν κατωρθώσαμεν νὰ διαφύγωμεν κατ’ ἀρχάς, εἶχε δὲ τὸ παρὸν ἔργον λάβῃ τοιαύτας διαστάσεις, ὥστε πρὸ ἓξ μηνῶν ἠναγκάσθημεν νὰ προβῶμεν εἰς τελείαν αὐτοῦ ἀνα-
- ↑ Παράβ. τὸν ἡμέτερον Εἰσιτήριον λόγον εἰς τὸ μάθημα τῆς δημοσιολογίας, σελ. 30.
- ↑ Τὰ Ἐθνικὰ Δάνεια ἀπετέλεσαν τὸ θέμα τῶν ἡμετέρων παραδόσεων κατὰ τὸ β′ ἑξάμηνον τοῦ παρελθόντος σχολικοῦ ἔτους. Κατὰ τὸ α′ ἑξάμηνον ἐδιδάχθη ἡ Γενικὴ θεωρία τοῦ δανείου, κατὰ δὲ τὸ ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1902–1903 εἶχον μελετηθῇ αἱ Γενικαὶ ἀρχαὶ τῆς δημοσιονομικῆς, αἱ Δημόσιαι Πρόσοδοι καὶ τὸ παρ’ ἡμῖν κρατοῦν φορολογικὸν σύστημα. Μικρὸν μέρος τῶν παραδόσεων τούτων συνοψισθὲν ἐξεδόθη γαλλιστὶ ὑπὸ τὸν τίτλον: L’impôt direct en Grèce et son évolution.
