«C'est une lamentable histoire que celle de la dette hellénique», διὰ τῶν λέξεων τούτων ἤρχετο, πρὸ πεντήκοντα καὶ ἑπτὰ ἐτῶν, ὁ Casimir Leconte τῆς μελέτης τοῦ δημοσίου χρέους τῆς Ἑλλάδος [1].
Μετὰ πάροδον σχεδὸν ἓξ δεκαετηρίδων ὁ ἐπιχειρῶν συγγραφὴν περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος δύναται ν’ ἀναγράψῃ καὶ αὐτὸς τὴν αὐτὴν φράσιν πλὴν τοῦτο δὲν εἶναι λόγος ἐπαρκὴς ὅπως ἀποστῇ ἀπὸ τοῦ ἐγχειρήματος. Καὶ πράγματι, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι «ὁ λαὸς ὁ μελετῶν τὴν ἱστορίαν αὑτοῦ κρίνει ὀρθότερον καὶ περὶ τῶν παρόντων πραγμάτων καὶ περὶ τῆς μελλούσης αὑτοῦ τύχης [2]», εἶναι ἀνάγκη μετ’ ἴσης παρρησίας νὰ ἐξιστορῶνται τὰ ἀτυχήματα ἑνὸς ἔθνους ὅσον καὶ αἱ ἐπιτυχίαι αὐτοῦ.
Ἀφ’ ἑτέρου, τῶν δημοσίων χρεῶν ἀποτελούντων σήμερον ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων τοῦ οἰκονομικοῦ βίου τῶν νεωτέρων κρατῶν, εἶναι ἀνάγκη ὁ ἐπιλαμ-
- ↑ Ἡ μελέτη αὕτη ἀποτελεῖ μέρος (σελ. 174–187) τῆς Étude Économique de la Grèce, ἤτοι τοῦ ἀρτιωτέρου οἰκονομικοῦ ἔργου, ὅπερ ἐγράφη μέχρι τοῦδε περὶ τῆς χώρας ἡμῶν. Προσθετέον ὅτι ὁ Casimir Leconte ὁμιλεῖ κυρίως περὶ τοῦ Δανείου τῶν ἑξήκοντα ἑκατομμυρίων, ἐλάχιστα δὲ λέγει περὶ τῶν Δανείων τῆς Ἀνεξαρτησίας, ἅτε μὴ ἀνεγνωρισμένων τότε καὶ μὴ ἀναφερομένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἡ Étude Économique de la Grèce ἐδημοσιεύθη ἐν Παρισίοις τῷ 1847, μετὰ διετῆ διαμονὴν τοῦ συγγραφέως ἐν Ἑλλάδι.
- ↑ Τὸ ἀπόφθεγμα τοῦτο τοῦ Guizot ἀνέγραψεν ὁ Παπαρρηγόπουλος ὡς ῥητὸν ἐν ἀρχῇ τῆς Ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους.
