ρικοὶ ἐπηρεασμοί, ὡς ἡ διάδοσις τῆς ἀρχῆς τῶν ἐθνικοτήτων καὶ ἡ εἰς τὴν Δύσιν ἐπικράτησις τῆς ἀστικῆς τάξεως ἀντὶ τοῦ μεσαιωνικοῦ φεουδαρχισμοῦ, σκληροὶ τότε ἀγῶνες ἀπέσπασαν ἐκ τοῦ Τούρκου δυνάστου τὰς πολεμικωτέρας καὶ μᾶλλον ἐκ τοῦ κέντρου ἀπομεμακρυσμένας ἑλληνικὰς ὁμάδας. Οὕτω ἱδρύθησαν ἡ πολιτεία τοῦ Καποδίστρια καὶ τὸ ἑλληνικὸν βασίλειον.
Τὸ νεαρὸν κράτος δὲν συνεκέντρωνεν ἐξ ἀρχῆς τὰς ἰδιότητας, ἐκ τῶν ὁποίων προάγονται λαοὶ ὥριμοι καὶ πραγματικοὶ πολιτισμοί. Ἡ τουρκικὴ δυνάστευσις ἐτήρησε τὰς ὑποτεταγμένας μάζας ἐκτὸς τῶν μεγάλων ἐκείνων κινημάτων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα παρήχθησαν αἱ σύγχρονοι κοινωνίαι τῆς μέσης καὶ δυτικῆς Εὐρώπης Ὁ Δούναβις ἦτο γεωγραφικὸς καὶ συγχρόνως συμβολικὸς φραγμὸς μεταξὺ τῆς νοτιοανατολικῆς καὶ τῆς ἄλλης κυρίας Εὐρώπης. Ἡ Ἀναγέννησις καὶ ἡ Μεταρρύθμισις ἔγιναν περισσότερον γνωσταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα παρὰ εἰς τὰς ἄλλας βαλκανικὰς χώρας. Κοινωνικῶς ἐν τούτοις, πολιτικῶς καὶ φιλοσοφικῶς ἡ ἐπίδρασίς των δὲν ὑπῆρξεν ὀργανικὴ διὰ τὰ εὐρύτερα στρώματα τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους. Αὐταὶ αἱ μεταγενέστεραι προϋποθέσεις τοῦ νεωτέρου πολιτισμοῦ, ἐπιστημονικοῦ καὶ μηχανικοῦ, κατὰ τὴν γενικὴν του μορφήν, ὁ κεφαλαιοκρατισμός δηλαδὴ καὶ ἡ μεγάλη βιομηχανία, δὲν εἶναι ἐκ τῶν συντελεστῶν τῆς διαπλάσεως τῆς νεοελληνικῆς κοινωνίας. Εἰς τὰς ἀφορμὰς τῆς πνευματικῆς καὶ ὑλικῆς καχεξίας τοῦ νεοπαγοῦς κράτους πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλα αἴτια: Πρωτίστως τὸ γεγονὸς ὅτι πλεῖστα μέλη τοῦ ἔθνους, ὄχι δὲ τὰ ὀλιγώτερον σημαντικά, εὑρίσκοντο ἔξω τῶν συνόρων τοῦ ἀπολυτρωθέντος τμήματος. Ἡ πολιτικὴ γεωγραφία χωρίζει τὸ κράτος ἀπὸ τὸ γένος. Ἡ διάστασις αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ μόνη. Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὴν ἐθνικὴν θέλησιν, ἴσην καὶ ὁμοίως ἔντονον εἰς ἀμφότερα τὰ ὄργανα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, οἱ ἄλλοι ὅροι τῆς κοινωνικῆς ζωῆς ἑνὸς ἑκάστου, ἐκφράζονται χωριστὰ καὶ διαφορετικά. Ἀντιθέτως, ἐὰν κράτος καὶ γένος, ἐὰν δηλαδὴ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος ἦτο ἐξ ἀρχῆς πολιτικῶς ἐλεύθερον, θὰ παρουσιάζετο βεβαιοτέρα ἡ οἰκονομικὴ καὶ πνευματική του ἀκμή. Ὁ δυαδισμὸς αὐτὸς παραλύει κάθε ἄλλην ἐκδήλωσιν, εἶναι τὸ διαρκές, ὀξὺ καὶ κάποτε τραγικὸν πρόβλημα, περὶ τὸ ὁποῖον κατατρίβονται αἱ ζωντανώτεραι δυνάμεις τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ. Διὰ τὸν ἴδιον λόγον τὸ ἀτροφικὸν βασίλειον ἀντεμετώπιζε δυσκολώτερα, παρὰ ἐὰν ἦτο ἄρτιον κράτος, τὰ διασταυρούμενα ἐπ’ αὐτοῦ ξένα συμφέροντα. Ἄνευ φυλετικῶν ἢ ἱστορικῶν δεσμῶν πρὸς τὰς κυριαρχούσας τοῦ κόσμου μεγάλας δυνάμεις, βαρυνομένη μὲ παρελθὸν πάρα πολὺ ἔνδοξον διὰ τὴν σύγχρονον κατάστασίν της, κατέχουσα γεωγραφικὴν θέσιν ἐξόχως ἐπίκαιρον, ἡ Ἑλλὰς ἔγινε, περισσότερον ἀπὸ μιαν φοράν, θύμα τῶν διεθνῶν ἀνταγωνισμῶν, οἵτινες ὀνομάζονται πανσλαυισμός, παγγερμανισμός, ἀγγλικὴ θαλασσοκρατορία ἢ γαλλικὴ διείσδυσις εἰς τὴν Ἐγγὺς Ἀνατολήν.
Τέλος αὐτὴ ἡ ἐσωτέρα σύνθεσις τῆς νεοελληνικῆς κοινωνίας περιεῖχε στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα καθίστων ἀσύγχρονον τὴν ἐλευθέραν πολιτείαν καὶ δὲν ἐξυπηρέτουν τὸν προορισμόν της. Τὰ λείψανα τῆς ἄλλοτε παντοδυναμίας τοῦ κλήρου, οἱ Φαναριῶται, ἡ τάξις τῶν ἀρχηγῶν ἀγωνιστῶν καὶ αἱ ὑπὸ τῆς