«Ζορμπᾶς: Ἔχομεν καὶ ἤδη τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλωμεν τὰς ἀποφάσεις μας».
«Βενιζέλος: Ἡ κατάλληλος εὐκαιρία παρῆλθε»
Ἡ συνομιλία ἐσυνεχίσθη μεταξὺ Βενιζέλου καὶ Ζορμπᾶ. Ὁ δεύτερος ἐπέμεινεν ὅτι κυβέρνησιν ἦτο σκόπιμον νὰ σχηματίσῃ ὁ Βενιζέλος. Τῆς ἰδίας γνώμης ἦσαν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί. Ὁ Κρὴς ἀρχηγὸς ἔμεινεν ἀνένδοτος καὶ ὑπεσχέθη μόνον νὰ συνεννοηθῇ μὲ τοὺς Γ. Θεοτόκην, Δ. Ράλλην, Κ. Π. Μαυρομιχάλην, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐθνοσυνελεύσεως. Θὰ συνηντᾶτο ἐπίσης μὲ τοὺς Σ. Δραγούμην καὶ Σκουλούδην τοὺς ὁποίους ἐθεώρει καταλληλοτέρους διὰ νὰ προεδρεύσουν τοῦ νέου ὑπουργείου [1].
Ὁ Βενιζέλος ἔδωκε τὴν πρώτην κατὰ τῆς ὀλιγαρχίας μάχην του. Οἱ Θεοτόκης καὶ Μαυρομιχάλης τοῦ ἔστηναν ἐνέδρας. Εἶχαν προσεταιρισθῆ ἀξιωματικοὺς καὶ τοῦ συνδέσμου ἀκόμη. Εἰς μίαν στιγμὴν ἐξερράγη ἡ ὑπόνοια ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Ζορμπᾶς ἀνεμίχθη εἰς τὰς ραδιουργίας. Ὁ Κρὴς ἀρχηγὸς ἐβάδισεν ἄνευ παρεκκλίσεως. Εὑρῆκε μίαν πρακτικὴν καὶ ἐφαρμόσιμον λύσιν: Τὴν συγκρότησιν ἁπλῆς ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς ἀντὶ τῆς συντακτικῆς συνελεύσεως. Πρὸς ἐπιβολήν της ἐχρησιμοποίησε τὴν ἐπαναστατικὴν μερίδα τοῦ συνδέσμου μὲ τοὺς νέους ἀξιωματικούς. Ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης καὶ ὁ Ζορμπᾶς ἐπῆγε μαζῆ του εἰλικρινῶς. Δι’ ὅσους ἐσυνέχιζαν τὴν τακτικὴν τῶν παγίδων, εὑρῆκε τὸ φάρμακον:
«Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἔτσι τὸ πρᾶγμα, εἶπε πρὸς τὸν Δ. Ράλλην, θὰ τεθῶ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἐπαναστάσεως».
Ἡ ἀπειλὴ δὲν ἦτο ματαία. Συνωδεύετο ἀπὸ συγκέντρωσιν ὁλοκλήρου τῆς μεραρχίας Ἀθηνῶν εἰς τὰ παραπήγματα. Ὁ Βενιζέλος ἐπεσκέφθη τοὺς στρατῶνας. Καὶ ὅταν Γεώργιος ὁ πρῶτος κατέβαινε τὴν λεωφόρον Κηφισιᾶς, ἤκουσε τοὺς στρατιώτας νὰ κραυγάζουν:
«Ζήτω ἡ ἐπανάστασις!»
Πρὸ τῆς λεωφόρου Πανεπιστημίου συνήντησεν ἐργάτας καὶ φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι ἐφώναζαν:
«Θάνατος εἰς τοὺς παλαιοκομματικούς!»
Οἱ δισταγμοὶ τοῦ βασιλέως διελύθησαν. Εἰς τὸ συγκληθὲν συμβούλιον τοῦ στέμματος ἀφῆκε τὴν εὐθύνην τῆς ἐθνοσυνελεύσεως ἐπὶ τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν. Συνετὸς τρόπος ὑποχωρήσεως. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀνέθεσε τὴν κυβέρνησιν εἰς τὸν Στέφανον Δραγούμην, ὑποδειχθέντα παρὰ τοῦ Βενιζέλου καὶ ἐκλεγέντα ὑπὸ τοῦ συνδέσμου. Ἀργότερα ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὴν σύγκλησιν ἀναθεωρητικῆς συνελεύσεως καὶ εἰς τὰς 20 Μαρτίου 1910, ὁ διαλυθεὶς στρατιωτικὸς σύνδεσμος ἀπηυθύνθη πρὸς τὸν λαὸν ὡς ἑξῆς:
«Ἡ διοικητικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ στρατιωτικοῦ συνδέσμου, ἀποτελουμένη ἐκ τῶν κάτωθι ὑπογεγραμμένων μελῶν, κατόπιν ἀποφάσεως ληφθείσης κατὰ τὴν
- ↑ Ὁ Κ. Ζορμπᾶς βεβαιώνει ὅτι ὁ σύνδεσμος δὲν προσέφερε δικτατορίαν εἰς τὸν Βενιζέλον. («Ἀπομνημονεύματα») Ἀλλ’ ὁ Ζορμπᾶς ἦτο ἀρχηγός, ὄχι κύριος τῆς ἐπαναστάσεως.