Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/64

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
56
Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920
00
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ

ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Ὁ Βενιζέλος ἦλθεν εἰς Ἀθήνας κατόπιν ἐπισήμου προσκλήσεως τοῦ συνδέσμου. Μερικοὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τὸν ἐγνώρισαν εἰς Κρήτην, ὅπου εἶχαν κατέλθει ὡς ἐκγυμνασταὶ τῆς πολιτοφυλακῆς. Ὑπῆρχαν θαυμασταί του καὶ μεταξὺ τοῦ στρατιωτικοῦ οἴκου τοῦ πρίγκηπος ἁρμοστοῦ.

Ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τοῦ κινήματος ὁ Βενιζέλος ἐδημοσιογράφησεν ἀνεπιφυλάκτως ὑπὲρ αὐτοῦ. Ὅταν δὲ ἐξεδηλώθη ἀντίδρασις, ἔγραψεν ὅτι:

«Ὁ σύνδεσμος ὀφείλει νὰ ἐπιχειρήσῃ, ἐν ἀνάγκῃ καὶ διὰ προσκαίρου δικτατορίας νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά του, καλῶν τὸν λαόν, μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ διαστήματος τούτου, εἰς ἐκλογὰς ἐθνοσυνελεύσεως, ἥτις νὰ ἀποφανθῇ περί τε τῶν γενομένων καὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐν τῷ μέλλοντι πρέπει νὰ κυβερνηθῇ τὸ ἐλεύθερον κράτος».

Τὰ ἄρθρα τοῦ Βενιζέλου εἰς τὸν «Κήρυκα» τῶν Χανίων ἀνεδημοσιεύοντο ὑπὸ ὁλοκλήρου σχεδὸν τοῦ ἑλληνικοῦ τύπου. Παρουσιάζοντο ὡς τὸ μόνον πρόγραμμα πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν σκοπῶν τῆς ἐπαναστάσεως. Οἱ ἀξιωματικοὶ τὸ ἀντελήφθησαν πρῶτοι. Αὐτοὶ εἰς Ἀθήνας ἔδρων, ἀλλ’ ἀσυναρτήτως. Εἶχαν ἐμπρός των ἕνα σκοπόν, χωρὶς νὰ γνωρίζουν τὰ μέσα διὰ νὰ τὸν φθάσουν. Ἐκεῖνος ἀπὸ ἐκεῖ συνεβούλευεν, ἀλλὰ μὲ συνέπειαν ἰδεῶν καὶ σπανίαν μεθοδικότητα.

Ὁ διάλογός των, διαμειβόμενος ὑπεράνω τοῦ Κρητικοῦ πελάγους εἶναι ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικώτερα περιστατικὰ τῆς λαϊκῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

Ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον, ὁ ἵλαρχος Παμίκος Ζυμβρακάκης, καίτοι ἐχθρὸς εἰς Κρήτην τοῦ Βενιζέλου, ἐπρότεινεν εἰς τὸν σύνδεσμον νὰ μετακληθῇ ὁ Κρὴς ἀρχηγός. Διετυπώθησαν ἀντιρρήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ κυριωτέρα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μειωθῇ ὁ Ζορμπᾶς.

Ὅταν τὰ πράγματα ἔφθασαν εἰς τὸ ἀπροχώρητον, ἐπανῆλθε τὸ ὄνομα τοῦ Βενιζέλου. Ἐκείνας τὰς ἡμέρας, ὁ Ἄγγλος δημοσιολόγος Δίλλων ἔγραφεν ὅτι κανείς, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Κρῆτα πολιτικόν, δὲν ἦτο ἱκανὸς νὰ δώσῃ διέξοδον εἰς τὴν κατάστασιν:

«Ἐν τῷ μεταξύ, παρετήρει ὁ Δίλλων, πάντες λαλοῦν ἀλλ’ οὐδεὶς ἐνεργεῖ. Θὰ ἀναφανῇ ἀρά γε, ἐν ὅσῳ εἶναι καιρὸς ἀκόμη, ἀνὴρ ἱκανός, ὅστις θὰ εἴπῃ μὲ αὐτοπεποίθησιν, ὡς ὁ ἀρχαῖος ἀρχιτέκτων τῶν Ἀθηνῶν: Ὅσα αὐτοὶ εἶπαν ἐγὼ θὰ ποιήσω;»

Ὁ Ζυμβρακάκης, μὲ ἄλλους συναδέλφους του, ἐπανέλαβεν ἐπιμόνως τὴν πρότασιν περὶ Βενιζέλου. Ἡ κυβέρνησις Μαυρομιχάλη είχε καθαιρεθῆ.