Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/51

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
00
Μέρος Πρῶτον. «Οἱ Πρόδρομοι»
45

ξίας ὑπελόγισεν οἰκονομίας 7 ἑκατομμυρίων. Παραπλεύρως σπουδαίων μέτρων ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς διοικήσεως, ἡ κυβέρνησις ἐπραγματοποίησε σημαντικὸν μέρος τοῦ προγράμματος τοῦ συνδέσμου διὰ τῆς παραγγελίας τοῦ καταδρομικοῦ «Γ. Αβέρωφ», τῆς προμηθείας πολεμικοῦ ὑλικοῦ καὶ τῆς ἐκγυμνάσεως τῶν ἀπαλλαγέντων.

Καὶ ὅμως ὁ Μαυρομιχάλης συνεμάχει μετὰ τῆς ἐκτὸς τῆς κυβερνήσεως ὀλιγαρχικῆς τάξεως, προκειμένου περὶ τῆς μορφῆς τοῦ κράτους. Χωρὶς ἀντίρρησιν ἐκ μέρους τοῦ Μαυρομιχάλη, ἡ ὀλιγαρχία, μόλις συνελθοῦσα ἐκ τοῦ φοβεροῦ κλονισμοῦ τῆς 15ης Αὐγούστου, ὠργάνωσεν ἀπηνῆ ἀντίδρασιν κατὰ τῆς ἐπαναστάσεως. Οἱ αὐλικοὶ διέσπειραν τερατώδεις φήμας περὶ κλονισμοῦ τῆς πίστεως τῆς χώρας, προανήγγελλαν τὴν ἐπέμβασιν τῶν ξένων. Οἱ πολλοὶ ἐκ τῶν Ἑλλήνων πρεσβευτῶν ἐπροκάλουν ἐκστρατείας τοῦ εὐρωπαϊκοῦ τύπου πρὸς δυσφήμισιν τῶν ἀξιωματικῶν. Τὰ πολιτικὰ κόμματα ἐπλειοδότουν. Ἐπρωτοστατοῦσεν ὁ Γεώργ. Θεοτόκης. Ὅταν δὲν ἀπεκάλει τὸ πρόγραμμα τοῦ συνδέσμου «ὄνειρον θερινῆς νυκτός», εἰρωνεύετο σκληρότατα τὸ Γουδὶ λέγων:

«Οἱ ἀξιωματικοὶ ἀπέδειξαν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δεν γνωρίζομεν οὔτε ἐπαναστάσεις νὰ κάμνωμεν».

Ὁ ὑπαρχηγὸς τῶν θεοτοκικῶν Δ. Γούναρης συνεπλήρωνε:

«Ὁ στρατιωτικὸς σύνδεσμος θὰ προξενήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα δεινὰ ὅσα ἢ καὶ περισσότερα τῶν ὅσων ἐπροξένησεν εἰς αὐτὴν ἡ ἐθνικὴ ἑταιρία».

Κατεβάλλετο ἐπίμονος προσπάθεια νὰ κινηθῇ καὶ μέρος φιλοβασιλικῶν ἀξιωματικῶν ἐναντίον τῶν συναδέλφων αὐτῶν τοῦ Γουδί. Διοικηταὶ ἐπαρχιακῶν συνταγμάτων καὶ οἱ στρατηγοὶ Κουμουνδοῦρος καὶ Λυμπρίτης θὰ ἐπεχείρουν ἀντεπανάστασιν. Εἰς τὸ ναυτικὸν ὁ ὑπουργὸς Δαμιανὸς ἐθεωρεῖτο φίλος τοῦ Μαυρομιχάλη καὶ ὄχι τοὐ συνδέσμου. Αὐτὴ ἦτο ἡ κυριωτέρα ἀφορμὴ τῆς αἱματηρᾶς στάσεως τῆς 19ης Ὀκτωβρίου ὑπὸ τὸν Κ. Τυπάλδον.

Ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἀντιδράσεως εἶχεν οὐσιαστικῶς τεθῆ ὁ διάδοχος Κωνσταντῖνος. Ἡ ὀλιγαρχία τὸν ἐχρησιμοποίει ὡς ἔμβλημα. Ἐξεμεταλλεύετο τὴν πικρίαν του διὰ τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τῆς γενικῆς διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ἐξεθείαζε τὸν θεληματικὸν χαρακτῆρα του, ἀντιθέτως πρὸς τὴν μετριοπάθειαν τοῦ βασιλέως Γεωργίου. Ὁ διάδοχος περιεφέρετο ὡς σημαία εἰς τὰς ἐπαρχίας διὰ νὰ συναγείρῃ τοὺς κατοίκους αὐτῶν ἐναντίον τῆς στρατοκρατίας. Οἱ ἐπαρχιῶται, καὶ προπάντων οἱ ἀγρόται τῆς ὑπαίθρου, ἐνομίζοντο μᾶλλον ἐξηρτημένοι ἀπὸ τὰ τοπικὰ κόμματα παρὰ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν, ὠργανωμένος ἐπαγγελματικῶς.

Μετὰ τὸν Βόλον, ὁ Κωνσταντῖνος διῆλθεν ἀπὸ τὰς Πάτρας καὶ ἔγινεν ἀντικείμενον κομματικῆς ὑποδοχῆς. Δακρύων ἐκ συγκινήσεως προσεφώνησε τὰ πλήθη οὕτω:

«Εὐχαριστῶ τὸν λαὸν τῶν Πατρῶν διὰ τὴν λαμπρὴν ὑποδοχήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔκαμε. Ἡ ὑποδοχὴ αὐτὴ ἔχυσε βάλσαμον παρηγορίας εἰς τὴν καρδίαν μου.

«Ἐὰν μερὶς τῆς πολιτείας ἢ τῆς κοινωνίας δὲν ἐφέρθη καλῶς, ποτὲ