Εἶχε συμφωνηθῆ μὲ τὸν στρατιωτικὸν σύνδεσμον νὰ ἐπιδώσῃ ἁπλῶς τὸ ψήφισμα. Ἐσυγχίσθη, ἔτρεμε καὶ ἤρχισε προσφωνῶν τὸν μονάρχην, κατὰ τρόπον δουλικόν. Ὁ Ζορμπᾶς ἔγραψε σχετικῶς:
«Ὁ Παπαφώτης μετεχειρίσθη πρὸ τοῦ βασιλέως φράσεις ἀναξίας εἰς τὰ χείλη ἑνὸς ἐπαναστατημένου λαοῦ».
Ὁ Γεώργιος, παρ’ ὅλην του τὴν ἁβρότητα ἐφαίνετο δύσθυμος. Ἐνῷ τὰ πλήθη ἐνθουσιασμένα τὸν μετεχειρίζοντο ὡς πατέρα, ὅστις θὰ ἐκάλυπτε τὸν λαὸν ἀπέναντι τῆς ὀλιγαρχίας, ὁ βασιλεὺς εἶπε ξηρά:
«Σᾶς συγχαίρω, διότι ἐκφράζετε τὰς εὐχὰς τοῦ λαοῦ εἰρηνικῶς καὶ νομοταγῶς, ὡς ἐμπρέπει εἰς συνταγματικὸν πολίτευμα».
Τὸ στέμμα ἐζήτει προφανῶς νὰ περιορίσῃ τὴν ἐξέγερσιν εἰς ἀνώδυνον μεταρρύθμισιν. Ὁ λαὸς ἦτο ἕτοιμος νὰ ἐξαπατηθῇ. Τὰ γεγονότα διεμορφώνοντο ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ ἑνὸς καὶ παρὰ τὴν ἀβουλίαν τοῦ ἄλλου. Τὸ στρατιωτικὸν κίνημα ἀφύπνισε συμφέροντα καὶ ὡδήγει εἰς μεταβολὴν μεγάλης ἐκτάσεως.
Συλλαλητήρια, παρόμοια μὲ τὸ ἀθηναϊκόν, συνεκροτήθησαν εἰς τὰς κυριωτέρας ἐπαρχιακὰς πόλεις. Παντοῦ ὅπου ὑπῆρχαν ἐμπορικοὶ σύλλογοι, συντεχνίαι, σωματεῖα, τὸ στρατιωτικόν κίνημα ἐλάμβανε τὴν λαϊκὴν ἔγκρισιν. Οἱ ἐπαρχιῶται μικροαστοὶ ἐδούλευαν ἀπὸ πατρὸς εἰς πάππον πανισχύρους τοπάρχας, οἱ ὁποῖοι ἐπενέβαιναν, ὡς δεσπόται, καὶ εἰς αὐτὰ ἀκόμη τὰ οἰκογενειακά των. Ἐργαζόμενοι χωρὶς ἀνάπαυσιν διὰ νὰ τρώγουν ἐλεύθερα τὸ ψωμί των, ἔφεραν ἐπὶ δεκάδας ἐτῶν βαρύτατον πολιτικὸν ζυγόν. Ἰδοὺ ὅτι ἐγκατέλειπαν ἀδίστακτα τοὺς χθεσινοὺς αὐθέντας των. Ἐγίνοντο ἀληθινοὶ πολῖται σήμερον, διὰ νὰ κατασταθοῦν κύριοι τῆς πολιτείας αὔριον.
Εἰς ὅλας τὰς διαδηλώσεις παρευρίσκοντο ὑπολοχαγοὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοί. Ἤπιοι, ἀμίλητοι ἀλλὰ καὶ ἀμείλικτοι. Ὁ λαὸς ἀνέβαινε [1].
Ἡ ἐναντίον τοῦ στρατιωτικοῦ συνδέσμου ἐχθρότης τοῦ στέμματος δὲν ἦτο μεμονωμένη ἐκδήλωσις. Ὁ Γεώργιος ἐλυπεῖτο δικαίως ἐπειδὴ οἱ υἱοί του Κωνσταντῖνος, Γεώργιος, Νικόλαος, Ἀνδρέας καὶ Χριστόφορος ἀπεμακρύνθησαν βιαίως ἐκ τοῦ στρατοῦ ἢ τοῦ στόλου. Ἀλλὰ πρᾷος καὶ ὑπομονητικός, θὰ ἐπεδείκνυεν ἐξ ἀρχῆς πλειοτέραν ἐπιφυλακτικότητα ἔναντι τῶν ἐπαναστατῶν ἄνευ τῆς συστηματικῆς ἀντιδράσεως τῆς ὀλιγαρχίας.
Θεμελιῶδες λάθος τῆς ἐπαναστάσεως ὑπῆρξεν ἡ συγκατάθεσις διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς κυβερνήσεως Μαυρομιχάλη. Ὁ πρωθυπουργὸς εἶχε πατριωτισμὸν καὶ προσωπικὴν ἐντιμότητα. Ἐβοηθεῖτο παρὰ τοῦ ριζοσπάστου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν Α. Εὐταξία, ὅστις ἐστήριξεν ὁλόκληρον τὸ κυβερνητικὸν σύστημα. Αἱ φορολογικαί του μεταρρυθμίσεις θὰ σταθοῦν ἀξιομνημόνευτοι. Εἰσήγαγε τὰς φορολογίας ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων, τῶν κληρονομιῶν, τῶν κινητῶν ἀξιῶν καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτός. Ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 130 ἑκατομμυρίων χρυσῶν δραχμῶν, παρουσιάζοντος ἔλλειμμα ὀκτώ, ὁ Εὐτα-
- ↑ Ν. Ζορμπᾶ: μνημονευθὲν ἔργον, σελ. 38–39 και 41–43
