Καὶ τέλος διὰ τῶν κλιμακηδὸν βαινουσῶν προκλήσεών των ἐπείσθησαν ὅτι ἡ ἐπέμβασις τῶν εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων εἶνε ἐλάχιστα πιθανή. Αἱ ἔντονοι φιλειρηνικαὶ δηλώσεις τῆς Πύλης δὲν παρέχουν ἐπαρκῆ ἐγγύησιν, εἴτε διότι ὁ Χιλμῆ—μέγας βεζύρης—θὰ παρασυρθῇ ὑπὸ τῶν γεγονότων, εἴτε διότι θὰ παραιτηθῇ. Μόνη ἡ προσωπικὴ ἐπέμβασις τοῦ αὐτοκράτορος Γουλιέλμου ὑπὲρ τῆς εἰρήνης θὰ παρεμποδίσῃ τὸν πόλεμον.
(Ὑπογραφὴ) Κωνσταντῖνος».
Ἐδῶ κατέληγεν ἡ δεκαετὴς ἀρχιστρατηγία τοῦ Ἕλληνος διαδόχου: Εἰς ἀπέλπιδα ἐπίκλησιν προστασίας τοῦ συμμάχου τῶν Τούρκων!
Τὴν ἰδίαν περίπου ὥραν, ὁ πρέσβυς Ρωμᾶνος ἐτηλεγράφει ἐκ Λονδίνου:
«Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑφυπουργὸς Μάλλετ μοῦ ὑπέδειξε τὴν ἀνάγκην μιᾶς δηλώσεως ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος διαβεβαιούσης ὅτι δὲν ἐπιδιώκει τὴν προσάρτησιν τῆς Κρήτης.
Ρωμᾶνος: Δύνασθε νὰ μοῦ ἐξηγήσετε ἀκριβέστερον τί πρέπει νὰ πράξῃ ἡ Ἑλλάς;
Μάλλετ: Ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ ἀποκηρύξῃ τὴν κίνησιν τῶν Κρητῶν ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως.
Ρωμᾶνος: Δὲν θὰ τὸ κάμῃ αὐτὸ ἡ Ἑλλάς».
Καὶ αὐτὸ ἐν τούτοις τὸ ἔπραξεν ἡ Ἑλλὰς δι’ ἐπισήμου δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπέδωκεν ὁ πρωθυπουργός Ράλλης εἰς τὸν πρέσβυν τῆς Τουρκίας Ναμπή.
Ἡ Πύλη δὲν ἐξηυμενίζετο. Τὴν 5ην μ.μ. τῆς 5/18 Αὐγούστου 1909 κατέπλευσεν εἰς Χανιὰ διεθνὴς στόλος. Τὴν 3ην πρωϊνὴν τῆς ἑπομένης, ἄγημα ναυτῶν κατέλαβε τὸ φρούριον Φιρκᾶ καὶ ἐνήργησε τὴν ἀποκοπὴν τοῦ κοντοῦ τῆς ἑλληνικῆς σημαίας. Οἱ Κρῆτες ᾐσθάνθησαν βαθύτατα τὴν βεβήλωσιν. Ἡ ὀδύνη μετεδόθη ἀνὰ τὸ Πανελλήνιον, ἐνῷ οἱ Νεότουρκοι ἤθελαν νὰ συμπληρώσουν τὰ πολεμικὰ τῶν Δυνάμεων διὰ τῆς ἀποστολῆς ἰδικοῦ των καταδρομικού! [1].
Καθὼς τὴν ἐπαύριον τοῦ ἐνενῆντα ἑπτά, ἄνεμος ἥττης καὶ αἴσχους ἔπνευσεν ἐπὶ σύμπαν τὸ ἑλληνικόν. Ὁ ἔσχατος τῶν πολιτῶν ἀντελήφθη ὅτι ἡ πατρίς του δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑποστῇ ἄλλους διασυρμοὺς χωρὶς τὸν κίνδυνον παντελοῦς ἐξουθενώσεως.
Αἱ πρῶται ἀστραπαὶ τῆς καταιγίδος τῆς 15ης Αὐγούστου ἐφώτιζαν τὸν ὁρίζοντα.
Τὰ μεσάνυκτα της 14ης πρὸς τὴν 15ην Αὐγούστου, ἀξιωματικοὶ μόνοι ἢ καθ’ ὁμάδας, πεζῆ, ἔφιπποι, μὲ ἁμάξια, συνέρρεαν ἀπὸ διάφορα σημεῖα τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὴν λεωφόρον Κηφισιᾶς. Πολλοὶ ἐστάθμευαν εἰς τὰ παραπήγματα τῶν δύο πεζικῶν συνταγμάτων. Οἱ περισσότεροι ἐσυνέχιζαν τὸν δρόμον των εἰς τὸ Γουδί. Ἦσαν ὅλοι κατώτεροι ἀπὸ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ἕως τοῦ λοχαγοῦ, ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπέφεραν τὴν καται-
- ↑ Ἀνεκοινώθη παρὰ τοῦ ἐκ Χανίων χημικοῦ Δ. Φανδρίδη.
