νίας τῶν Ναυτικῶν, Χ. Βοζίκης τῆς Παιδείας, Ἀθ. Εὐταξίας τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Π. Πρωτοπαπαδάκης τῶν Οἰκονομικῶν, Γ. Μπαλτατζῆς τῆς Συγκοινωνίας. [1]
Ἡ συγκρότησις τῆς νέας κυβερνήσεως ἐπροξένησεν ἔκπληξιν κατ’ αρχάς. Ὅταν τοῦ ἀνήγγειλαν τὸ γεγονός, ὁ Γεώργιος Θεοτόκης παρετήρησε:
«Ὁ κύριος Γούναρης εἶναι ἀξιόλογος νομικὸς καὶ εὐφραδέστατος ρήτωρ. Ἀλλὰ κυβερνῶνται τὰ κράτη εἰς τὰς σημερινὰς μάλιστα περιστάσεις, μὲ τὴν καλλιέπειαν;»
Ὁ Θεοτόκης ἤθελε νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ Γούναρης δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν ἑλληνικὴν πολιτικὴν σχολὴν τῆς ἐνεργείας, ἀντιπροσωπευομένην κυρίως ἀπὸ τὸν Αλ. Κουμουνδούρον, Χαρ. Τρικούπην, Ελ. Βενιζέλον. Ἦτο ρήτωρ. Δὲν διεδέχετο οὔτε αὐτὸν κἂν τὸν Γ. Θεοτόκην. Ἦτο ἐπίγονος τοῦ Ἐπαμ. Δεληγεώργη, τοῦ Θεοδώρου Δεληγιάννη, τοῦ Δ. Ράλλη.
Ἐν τούτοις ἡ βασιλικὴ ἐκλογὴ ἐνεφανίσθη ἐπιτυχὴς ἀπὸ ἀπόψεως ἐντυπώσεως. Ἡ διευθύνουσα ἀστικὴ τάξις ἐνόμιζε τὸν Γούναρην ἰδικόν της. Ἂν εἶχε καὶ μερικὰς ἀμφιβολίας τὰς διέλυσεν ὁ ἴδιος ὁ Βενιζέλος, ἀνακηρύξας τὸν βουλευτὴν Πατρῶν ὡς ἐπιφανῆ ἀντιπρόσωπον τῆς νέας καταστάσεως, διὰ τῆς δημοσίας ανακοινώσεώς του ἀπὸ 1ης Ιανουαρίου 1915.
Ὁ Γ. Θεοτόκης, οἱ ἀστοὶ καὶ ὁ ἀρχηγός των Βενιζέλος ἐπλανῶντο.
Ἡ ἀναγκαία ἔννοια τῆς βασιλικῆς προτιμήσεως ἦτο ἄλλη.
Ἡ νεοελληνικὴ ὀλιγαρχία, ἡττηθεῖσα βιαίως τὸ 1909, συνετάσσετο ἐκ νέου. Εἶχεν ἀρχηγὸν ἕνα Βασιλέα θεληματικὸν καὶ ἰσχυρόν, ἔνδοξον. Διὰ τοῦ Ἐπιτελείου ἤσκει ἀποφασιστικὴν ἐπιρροὴν εἰς τὰ μεγάλα ζητήματα τῆς Πολιτείας. Ἐκ τῆς παλαιᾶς παντοδυναμίας τῆς ἀπέμενεν ἡ κομματικὴ ὀργάνωσις. Τῆς ἔλειπεν ὁ συγχρονισμένος καὶ ἄφθορος κοινοβουλευτικὸς ἀρχηγός. Αὐτὸν εὑρῆκεν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Δημητρίου Γούναρη.
Ἡ ἀτομικὴ ἀρετή, ἡ πολυμάθεια, ἡ ἀποχὴ ἐκ τῆς ἀρχῆς, ἡ πεῖρα τοῦ βήματος, ἡ ἀκμὴ τῆς ἡλικίας καὶ ἡ εὐγλωττία τοῦ νέου πρωθυπουργοῦ ἦσαν μοναδικὰ ἐφόδια διὰ τὴν παρὰ τούτου ἐκπροσώπησιν τῆς ὀλιγαρχίας ἐνώ-
- ↑ Αἱ ἐπιστολαὶ Κωνσταντίνου καὶ Βενιζέλου ἐλήφθησαν ἐκ τῆς γραμματείας τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.
Ο Δ. Γούναρης ἐγεννήθη εἰς Πάτρας τὴν 5ην Ἰανουαρίου 1867. "Ήτο διαπρεπῆς δικηγόρος, συμπληρώσας τὰς σπουδάς του τῶν Ἀθηνῶν εἰς Γερμανίαν. Περὶ τῆς πολιτικῆς του σταδιοδρομίας ἔγινεν ἤδη λόγος. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1912 ετήρησεν ἀνεξάρτητον ἀπὸ τοῦ Γ. Θεοτόκη πορείαν. Περὶ τὰ τέλη του 1914 ἐμήνυσε διά κοινοῦ φίλου πρὸς τὸν Ε. Βενιζέλον ἐὰν γινομένων ἐκλογῶν, θὰ παρεχώρουν οἱ φιλελεύθεροι δύο-τρεῖς θέσεις εἰς τοὺς συνδυασμούς των, διὰ τὸν Δ. Γούναρην καὶ τοὺς ατομικούς του φίλους. «Βεβαίως, ἀπήντησεν ὁ Ε. Βενιζέλος. Ἀλλὰ νὰ δοθοῦν ἐννέα θέσεις, ὥστε, ἐν δεδομένη στιγμῇ νὰ σχηματίσῃ κυβέρνησιν, ὁ κ. Γούναρης». Ὁ Δ. Γούναρης ἔγινεν ἐκ νέου πρωθυπουργὸς τὸ 1921–1922 καὶ ὑπέστη τὸν διὰ τυφεκισμοῦ θάνατον, τὴν 15ην Νοεμβρίου 1922 μετὰ τὴν ἥτταν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Μαζί του ἐθανατώθησαν οἱ Ν. Στράτος, Π. Πρωτοπαπαδάκης, Ν. Θεοτόκης, Γ. Μπαλτατζῆς καὶ ὁ τέως ἀρχιστράτηγος Γ. Χατζανέστης.
