θεωρῶ διὰ τὴν Ἑλλάδα τὴν πολιτικήν, ἥτις πρόκειται νὰ ἐγκαινιασθῇ διὰ τῆς ἐγκυμονουμένης κυβερνητικῆς μεταβολῆς, ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐξηγήσω χθὲς προφορικῶς εἰς τὴν ὑμετέραν μεγαλειότητα, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔκβασις τῶν πραγμάτων καὶ ὁσαιδήποτε καὶ ἂν ληφθοῦν προφυλάξεις.
«Ἡ ἄρνησις ἡμῶν ὅπως μετάσχωμεν, ἔστω καὶ ἐν περιωρισμένῳ μέτρῳ, τῆς ἐπιχειρήσεως κατὰ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, θὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τῶν Δυνάμεων τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως καὶ ἰδίως τῆς Ἀγγλίας ὡς ἀθέτησις τῶν ἐν ἀρχῇ τοῦ πολέμου γενομένων ὑποσχέσεων, ὀφειλομένη εἰς τὸ ὅτι ἡ ὑμετέρα μεγαλειότης, δυναστικὴν ἀκολουθοῦσα πολιτικήν, ἀρνεῖται νὰ ἀκολουθήσῃ ὁδὸν ἥτις δύναται νὰ φέρῃ αὐτὴν εἰς σύγκρουσιν πρὸς τὸν γερμανὸν Αὐτοκράτορα.
«Ἀλλ’ ὅταν τοιαύτην μορφώσῃ πεποίθησιν ἡ Ἀγγλία, εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστεύσῃ τις ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπιδιώκουσα τὴν μεγένθυσιν τῆς Ἑλλάδος, ἀφοῦ τὴν οὕτω μεγεθυνομένην Ἑλλάδα κινδυνεύει νὰ εὕρῃ κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀνάγκης ἐν τῷ μέλλοντι πρὸς τὸ μέρος τῆς Γερμανίας, ἕνεκα τῆς πολιτικῆς τοῦ παγίου παρ’ ἡμῖν μοναρχικοῦ παράγοντος. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν νέαν πολιτικήν, ἥτις πρόκειται νὰ ἐγκατασταθῇ διὰ τῆς κυβερνητικῆς μεταβολῆς, ἐξήγησα πρὸς τὴν μεγαλειότητά σας ὅτι θεωρῶ ἰσοδύναμον πρὸς ὁριστικὴν ἐγκατάλειψιν πάσης ἰδέας πρὸς περαιτέρω μεγέθυνσιν καὶ πιθανὸν νέον διπλασιασμὸν τῆς Ἑλλάδος ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ ὡς, κατ’ ἀνάγκην, περιορισμὸν τῆς ἐθνικῆς ἐν τῷ μέλλοντι πολιτικῆς εἰς προστασίαν τῶν ἤδη κτηθέντων, ἀφοῦ θὰ λείπῃ μὲν τὸ ἀναγκαῖον ἔρεισμα διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, ἡ σταθερὰ ὑποστήριξις τῆς Ἀγγλίας, δὲν θὰ δύναται δὲ νὰ εὑρεθῇ τὸ ἔρεισμα τοῦτο ἐν Γερμανίᾳ, ἀφοῦ ἡ δύναμις ἀκριβῶς αὕτη ἀποβλέπει εἰς τὴν οὐχὶ ἁπλῶς οἰκονομικὴν ἀλλὰ καὶ πολιτικὴν κατάκτησιν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἑπομένως ἔσται ὁ ἀμείλικτος ἐν τῷ μέλλοντι διώκτης πάσης ἐκδηλώσεως μικρασιατικῆς ἐκ μέρους ἡμῶν πολιτικῆς. Ὅταν ταῦτα, ἅτινα χθὲς ἐξήγησα διὰ μακρῶν τῇ ὑμετέρα μεγαλειότητι, εὐαρεστηθῇ αὕτη νὰ ἐνθυμηθῇ, πρὸς δὲ καὶ τοὺς κινδύνους οὓς καὶ δι’ αὐτὴν τὴν συντήρησιν τῶν κεκτημένων ἐγκλείει ἡ νέα πολιτική, ἥτις πρόκειται νὰ ἐγκαινιασθῇ διὰ τῆς ἀποφασισθείσης μεταβολῆς, θέλει ἀναγνωρίσει ὅτι ὁ κ. Ζαΐμης, ζητῶν νὰ συμμετάσχω τῶν εὐθυνῶν του διὰ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐγκρίσεως τῆς κυβερνήσεώς του, ζητεῖ πολλὰ πράγματα, καὶ πρὸ πάντων πράγματα τὰ ὁποῖα ἐὰν ἐνεκρίνοντο παρ’ ἐμοῦ, θὰ ἀπετέλουν κατάφωρον νοθείαν τοῦ πολιτεύματος ὅπερ ἀποτελεῖ τὸ παλλάδιον τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου.
«Ὁ κ. Ζαΐμης, ἀφοῦ ἀναλαμβάνει νὰ ἐγκαινιάσῃ πολιτικήν, ἡ ὁποία γνωρίζει ὅτι δὲν ἐγκρίνεται ὄχι ἁπλῶς ὑπὸ τῆς δεδηλωμένης γνώμης τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ οὐδὲ ὑπὸ τῆς κοινῆς ἐν γένει γνώμης τῆς χώρας, θὰ εὑρίσκεται δὲ ἑπομένως κατ’ οὐσίαν ἐκτὸς τοῦ πολιτεύματος, δύναται ν’ ἀναλάβῃ καὶ τὴν πολὺ μικροτέραν εὐθύνην τοῦ νὰ διοικήσῃ διὰ νομοθετικῶν διαταγμάτων, ἀφοῦ ἕνεκα τῶν ἐξωτερικῶν περιστάσεων, ὑπεσχέθην ἤδη εἰς τὴν μεγα-
