Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/363

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΕΝΔΕΚΑΤΟΝ

ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΛΙΓΑΡΧΙΑΝ

Κατὰ συμβουλὴν τοῦ Γ. Στρέϊτ, ὁ Βασιλεὺς ἀνέθεσε τὸν σχηματισμὸν τῆς κυβερνήσεως εἰς τὸν Ἀλέξανδρον Ζαΐμην. Ὁ τότε διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τῆς Αὐλῆς ὡς οὐδετερόφιλος καὶ πιστεύων εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἰσχὺν τῆς Γερμανίας. Ἐδήλωσεν ὅμως ὅτι δὲν ἔκρινε σκόπιμον τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐσχημάτιζεν ὑπουργεῖον μόνον ἐὰν τοῦ ἐδίδετο ἡ ὑπόσχεσις ὅτι προσερχόμενος εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ὑπεστηρίζετο παρὰ τῆς πλειοψηφίας τῶν φιλελευθέρων.

Ὁ Κωνσταντῖνος ἐγνώριζε παρ’ αὐτοῦ τοῦ Βενιζέλου ὅτι ἡ νέα κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπολογίζῃ ἐπὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς του συνδρομῆς. Ἐν τούτοις ἀπηύθυνε πρὸς τὸν ὑπὸ παραίτησιν πρωθυπουργὸν τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολήν:

«Ἀνάκτορον Διαδόχου, Ἀθῆναι. Κυριακὴ 22 Φεβρουαρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1915. Κύριε πρωθυπουργέ! Εἶδα τὸν κύριον Ζαΐμην, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε τὰ ἑξῆς: Θεωρεῖ τὴν κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σχηματίσῃ, ὡς προσωρινὴν καὶ ὑπηρεσιακήν. Θεωρεῖ ἀναγκαῖον ν' ἀκουλουθηθῇ πολιτικὴ οὐδετερότητος πρὸς τὴν Σερβίαν, κατόπιν τῶν ἀναληφθεισῶν ὑποχρεώσεων ἐκ τῆς συμμαχίας, καὶ συνεπῶς τὴν περαιτέρω εἰσαγωγὴν διὰ Θεσσαλονίκης τῶν χρειωδῶν αὐτῆς. Μοῦ εἶπε προσέτι ὅτι ἔχει ἀποσυρθῇ τῆς πολιτικῆς καὶ δὲν σκοπεύει νὰ ἐπανέλθῃ, δὲν δύναται ἑπομένως νὰ θεωρηθῇ ἀντίπαλος ὑμῶν. Νομίζει ὅμως ὅτι ἡ κυβέρνησις τῆς χώρας διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων θὰ ἦτο ἀσέβεια πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν πλειοψηφίαν αὐτῆς.

Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους, ἐπιθυμεῖ νὰ γνωρίζῃ ἐὰν θὰ τοῦ παρέξετε τὴν ὑποστήριξίν σας ἐν τῇ βουλῇ διὰ τὰ ὑπηρεσιακὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ τῇ ὑποβάλῃ.

Ἄνευ τῶν ἀνωτέρω ὅρων δὲν νομίζει ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματίσῃ κυβέρνησιν.

Σᾶς παρακαλῶ ἐπὶ τῶν ἐκτιθεμένων νὰ μοὶ δώσητε ἀπάντησιν. Ὅλως ὑμέτερος. Κωνσταντῖνος Β.

Ὁ Βενιζέλος ἐνόμισεν ὅτι ὤφειλε νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ τοῦ κόμματός του. Διὰ τοῦτο ἀπήντησεν ἀμέσως ὡς ἑξῆς:

«Ὁ πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Ἀθῆναι 22ᾳ Φεβρουαρίου 1915. Μεγαλειότατε! Γνωρίζει ἡ ὑμετέρα μεγαλειότης πόσον ὀλεθρίαν