Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/341

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
000
Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία
287

Αἱ διαπραγματεύσεις ἐν τούτοις ἐσυνεχίσθησαν καὶ μόνον τὴν 14/27 Μαρτίου 1915, ἔκλεισεν ἡ συμφωνία Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ρωσσίας, καθ’ ἣν ἡ τελευταία θὰ ἐλάμβανε, μετὰ τὸν νικηφόρον πόλεμον τὴν Κωνσταντινούπολιν μετὰ τῶν Δαρδανελλίων.

Ὅταν ὁ Βενιζέλος ἐπρότεινε τὸν πόλεμον κατὰ τῆς Τουρκίας καὶ τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐπιχείρησιν ἐναντίον τῶν Στενῶν, οὐδεμία ἀπολύτως ὑπῆρχε δέσμευσις τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας. Ὑφίστατο τοὐναντίον καθιερωμένη ἡ γνώμη περὶ διεθνοποιήσεως τῆς ἀμφισβητουμένης περιοχῆς. Αὐτὸς οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς Ἀγγλίας, ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν Γκρέϋ, τὸ εἶχε δηλώσει πρὸς τὸν Ρῶσσον πρεσβευτὴν Λονδίνου Μπένκεντορφ:

«Γεώργιος Εʹ: Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κωνσταντινούπολιν εἶναι σαφὲς ὅτι πρέπει νὰ ἀνήκῃ αὕτη εἰς ὅλους μας»

Ὁ Βενιζέλος δὲν ἐπρόβαλεν ἀξιώσεις ἐδαφικὰς διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ἀντιθέτως, καὶ διὰ τοῦ ἑλληνικοῦ τύπου ἀνεπισήμως καὶ πρὸς τοὺς πρέσβεις τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως τὴν 20 Φεβρουαρίου/5 Μαρτίου 1915, ἔκαμε γνωστὸν ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε βλέψεις κατοχῆς ἐπὶ τῆς τουρκικῆς πρωτευούσης καὶ τῶν Στενῶν. Δὲν ἠγνόει ὅμως ὁ Ἕλλην πρωθυπουργὸς ὅτι ἡ Μεγάλη Βρεττανία θὰ ἔπραττε κάθε τι διὰ νὰ μὴ παραδώσῃ τὴν μίαν ἐκ τῶν τριῶν εἰσόδων τῆς Μεσογείου θαλάσσης εἰς τοὺς Ρώσσους. Ἐκ τῶν λόγων τῆς ἀποφάσεως του πρὸς συμμετοχὴν εἰς τὴν ἐκστρατείαν Δαρδανελλίων ἦτο καὶ ἡ παροχὴ δικαίου ἐπιχειρήματος πρὸς τὴν Ἀγγλίαν διὰ τὴν ἀπόκρουσιν τῶν ρωσσικῶν ἀπαιτήσεων. Ἀπετέλει δὲ ἰσχυρότατον τοιοῦτον ἡ πολεμικὴ δράσις τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους πρὸς ἀπελευθέρωσιν πόλεως, ἥτις τοῦ ἀνῆκεν ἱστορικῶς καὶ ἐθνολογικῶς.

Πόσην σημασίαν είχεν ὁ ἐνεργὸς ἀγών, κατὰ τὰς στιγμὰς ἐκείνας, ἀποδεικνύει τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀγγλικὴν ὑπόσχεσιν, οἱ Ρῶσσοι σὐδόλως ἦσαν βέβαιοι περὶ τῆς τύχης τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τὴν 15/28 Μαρτίου 1915, ὁ ἐν Παρισίοις πρέσβυς τῆς Ρωσσίας ἔγραφε πρὸς τὸν ὑπουργόν του Σαζόνωφ:

«Αλλ’ ἡ βαθεία μου πεποίθησις εἶναι ὅτι αἱ προσπάθειαί μου (πρὸς κατανίκησιν τῶν γαλλικῶν δισταγμῶν) δὲν θὰ ἐπιτύχουν, ἐὰν δὲν παίξωμεν τὸν πρωτεύοντα στρατιωτικὸν καὶ ναυτικὸν ρόλον διὰ τὴν κατάληψιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως».


    σβευτοῦ πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν Πετρούπολιν, μνημονευθεῖσα συλλογὴ Πολόνσκυ σελίδες 240–250.

    Ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 182 τηλεγραφήματος τῆς ρωσσικῆς πρεσβείας Παρισίων πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν (σελὶς 258 τῆς μνημονευθείσης συλλογῆς Ι. Πολόνσκυ).

    Τηλεγράφημα τῆς 20ης Φεβρουαρίου/5 Μαρτίου 1915 τοῦ ἐν Λονδίνῳ γενικοῦ προξένου τῆς Ἑλλάδος Ι. Σταυρίδου πρὸς τὸν Ε. Βενιζέλον. Ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἑλληνικὴν διπλωματικὴν βίβλον τοῦ 1921 ἐπὶ κυβερνήσεως Δ. Γούναρη πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἑλληνικῶν διεκδικήσεων.