«Παραδέχομαι ὅτι ἔχετε δυσκολίας, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερνικηθοῦν αὗται, ὅπως ἔγινε καὶ μὲ τὴν Ἰαπωνίαν, ἥτις ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ παρ’ αὐτῆς καὶ τῶν ἀγγλικῶν στρατευμάτων κατοχὴ τῶν γερμανικῶν νήσων εἶναι προσωρινή. Ἡ διανομὴ θὰ γίνῃ μετὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς εἰρήνης, ἄνευ διακρίσεως τῆς ἐθνικότητος τῶν στρατῶν τῆς κατοχῆς».
Τὴν 21 Φεβρουαρίου/6 Μαρτίου, 1915 ὁ εἰς Παρισίους πρεσβευτὴς τῆς Ρωσσίας Ἰσβόλσκυ ἐτηλεγράφει πρὸς τὸν Σαζόνωφ ὅτι Γαλλία καὶ Ἀγγλία ἐπιθυμοῦν τὴν συνεργασίαν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐπίθεσιν τῶν Στενῶν [1].
Τὴν 21 Φεβρουαρίου/6 Μαρτίου, μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Βενιζέλου ὁ Γκρέϋ ανεκοίνωσε διὰ τοῦ Ἄγγλου πρεσβευτοῦ Πετρουπόλεως εἰς τὸν Σαζόνωφ:
«Ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, θὰ ἦτο ἐλάχιστα φρόνιμον, μάλιστα ἀδύνατον, νὰ ἐπιδεινώσωμεν τὴν κατάστασιν, ἀρνούμενοι τὴν ἑλληνικὴν βοήθειαν, ἥτις μᾶς προσεφέρθη».
Ἡ Ρωσσία τελικῶς ἐχαλάρωσε τὰς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀντιρρήσεις αὐτῆς. Μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Βενιζέλου, ὁ ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας Δελκασὲ ἐδήλωσεν εἰς τὸν πρεσβευτὴν Ρωμᾶνον:
«Ὄχι μόνον ἡ Γαλλία καὶ Ἀγγλία ἀπεδέχθησαν προθύμως τὴν ὑπὸ τῆς κυβερνήσεως Βενιζέλου πρότασιν συμμετοχῆς εἰς τὴν ἐκστρατείαν τῶν Δαρδανελλίων ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν τῆς ἐγκρίσεώς της παρὰ τοῦ Βασιλέως (Κωνσταντίνου), ἀλλ’ εἶχεν ὁ κ. Δελκασσὲ τηλεγραφήσει εἰς Πετρούπολιν συνιστῶν τὴν ἀποδοχήν της. Ἔλαβε δέ, τὴν παρελθοῦσαν Κυριακήν, τὴν ἀπάντησιν ὅτι ἡ ρωσσικὴ κυβέρνησις προσχωρεῖ κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν πρότασιν ταύτην».
Σοβαρώτεροι ἀκόμη ἦσαν οἱ δισταγμοὶ ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τῆς ἑλληνικῆς συμπράξεως ἐναντίον τῶν Δαρδανελλίων, ἐφ’ ὅσον ἡ Ρωσσία ἐζήτει νὰ γίνῃ κυρία τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῶν Στενῶν.
Πράγματι ἡ ρωσσικὴ κυβέρνησις ἠξίωσε, τὴν 19 Φεβρουαρίου/4 Μαρτίου 1915, ἤτοι τὴν παραμονὴν τοῦ δευτέρου ἐν Ἀθήναις συμβουλίου τοῦ Στέμματος, νὰ δοθῇ εἰς αὐτὴν ὑπόσχεσις παρὰ τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας περὶ παραχωρήσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως μετὰ τῶν Στενῶν. Ἡ ἀπάν-
- ↑ Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 153 τῆς 19ης Φεβρουαρίου/4 Μαρτίου 1915 τηλεγράφημα τοῦ ἐν Λονδίνῳ πρεσβευτοῦ Μπένκετορφ πρὸς τὸν Σαζόνωφ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 120 τηλεγράφημα τοῦ πρεσβευτοῦ Ἰσβόλσκυ (ἀμφότερα ἐκ τῶν Ρωσσικῶν ἀρχείων).
Ἐκ τῆς ἐπισήμου συλλογῆς Ι. Πολόνσκυ, σελὶς 253.
Τηλεγραφήματα τῆς 26ης Φεβρουαρίου/11 Μαρτίου 1915 πρεσβευτοῦ Ρωμάνου πρὸς ὑπουργὸν Ζωγράφον, (ἀρχεῖα ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν Ἀθηνών), ἀριθ. 22917 Α/5.
Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 953 ἀπόρρητος τηλεγραφικὴ ἐγκύκλιος τοῦ Σαζόνωφ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 19 Φεβρουαρίου/4 Μαρτίου 1915 πρὸς τοὺς πρεσβευτὰς τῆς Ρωσσίας εἰς Παρισίους Ἰσβόλσκυ καὶ Λονδῖνον Μπένκεντορφ (ἀρχεῖα ρωσσικοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν).
