Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/337

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.


ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΔΕΚΑΤΟΝ

ΤΟ ΕΠΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΡΑΦΗ

«Ἐὰν οἱ Σύμμαχοι μετά τινας ἑβδομάδας, εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἡ Ἀγία Σοφία, τὸ σύμβολον τοῦτο τῆς ἑλληνικῆς ὀρθοδοξίας, τὸ κτίσμα τῶν αὐτοκρατόρων τοῦ Βυζαντίου, ὅπου ἐστέφοντο οἱ βασιλεῖς καὶ ἐχειροτονούντο οἱ πατριάρχαι, ἡ ἱερὰ κιβωτὸς ἀσβέστων ἐλπίδων καὶ ἰδεωδῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἀποδοθῇ ἄνευ αναβολῆς εἰς τὸν χριστιανισμόν, καθαγιαζομένη ἐκ νέου καὶ μετὰ αἰῶνας εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, τὴν πίστιν τῶν πρώτων κτητόρων καὶ λατρευτῶν αὐτῆς».
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ, πρωθυπουργός, ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν πρὸς τὴν αὐτοῦ θειοτάτην παναγιότητα τὸν οἰκουμενικὸν πατριάρχην καὶ ἀρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως Γερμανόν. Τὸ ὑπ’ ἀρ. 1920 τηλεγράφημα τῆς 1920 Φεβρουαρίου 1918, διὰ τῆς ἑλληνικῆς πρεσβείας Κωνσταντινουπόλεως.

Ἡ πολιτικὴ τῶν φιλελευθέρων διὰ τὰ Δαρδανέλλια προσέκοψεν εἰς ἐσωτερικὴν ἀντίδρασιν. Παρὰ τὴν σύστασιν τοῦ Βενιζέλου, ἡ αἴτησις ἀποστρατείας τοῦ Μεταξᾶ, ὑποβληθεῖσα τὴν ἑσπέραν τῆς 17ης Φεβρουαρίου, διεβοήθη ἀμέσως καὶ ἀπὸ τοῦ τύπου ἀκόμη. Οἱ ἀντίπαλοι τοῦ μετεπαναστατικοῦ καθεστῶτος συνεσωματώθησαν. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῆς κομματικῆς ὄψεως τοῦ ἀρχομένου ἀγῶνος, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά των δὲν ἐστεροῦντο βασιμότητος.

Ἦσαν πολιτικὰ καὶ στρατιωτικά.

Ἀφορμὴν εἰς τὰ πρῶτα ἔδωσε κυρίως ἡ Ρωσσία, ἥτις ἔγνωστοποίησεν ἐν Ἀθήναις, Λονδίνῳ καὶ Παρισίοις, ὅτι δὲν ἐπεθύμει τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐκστρατείαν τῶν Δαρδανελλίων, οὔτε τὴν εἴσοδον τῶν ἑλληνικῶν στρατευμάτων εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ἡ ρωσσικὴ ἀξίωσις δὲν ἔγινε δεκτὴ ὑπὸ τῶν δυτικῶν Δυνάμεων. Τὴν 19ην Φεβρουαρίου/4 Μαρτίου 1915, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας Ε. Γκρέϋ ἀπαντῶν εἰς διάβημα τοῦ Ρώσσου πρεσβευτοῦ Μπένκεντορφ, εἶπε τὰ ἑξῆς:

«Τὸ νὰ φέρωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν σύμπραξιν τῆς Ἑλλάδος σημαίνει ἐπιβράδυνσιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Διὰ τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν ναρκῶν καὶ τῶν τορπιλλῶν, τὸ ναυαρχεῖον ἔχει ἀνάγκην τῶν ἑλληνικῶν πλοίων μὲ μικρὸν βύθισμα, διότι ὁλόκληρος ὁ συμμαχικὸς στόλος αἰσθάνεται τὴν ἔλλειψιν παραμοίων σκαφῶν. Ἐξ ἄλλου ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν κατάληψιν τῆς χερσονήσου τῆς Καλλιπόλλεως».

Εἰς παρατηρήσεις τοῦ πρεσβευτοῦ, ὁ Γκρέϋ προσέθεσε: