σίαν. Ὅ,τι ἐπεζήτει νὰ ἀποφύγῃ ὁ Βενιζέλος ἦτο ὁ σχηματισμὸς ἐντυπώσεως ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐλάμβανε στάσιν «θεατοῦ», κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ ἀνατολικοῦ ζητήματος. Ὄχι μόνον πολεμικῶς ὤφειλεν ἡ Ἑλλὰς νὰ διευκολύνῃ τὰς δύο δυτικὰς Δυνάμεις πρὸς ἐκβίασιν τῶν Στενῶν, ἀλλὰ καὶ διπλωματικῶς νὰ ὑποβοηθήσῃ αὐτὰς ἀπέναντι τῆς Ρωσσίας. Αἱ ἐκ Λονδίνου καὶ Παρισίων πληροφορίαι οὐδεμίαν ἐπέτρεπαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀμφιβολίαν.
Ὁ πλησίον τῆς ἀγγλικῆς κυβερνήσεως Ἕλλην πρεσβευτὴς Ι. Γεννάδιος ἐτηλεγράφει ὀλίγον πρὸ τῆς ἐπιθέσεως τῶν Δαρδανελλίων συνδιάλεξίν του μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις εἶχε μεταβῆ εἰς Παρισίους πρὸς συζήτησιν ἀκριβῶς τῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Λόϋδ Τζὼρτζ εἶπε πρὸς τοῖς ἄλλοις τὰ ἑπόμενα:
«Οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς Γαλλίας συμμερίζονται ἐντελῶς τὴν γνώμην τῆς ἀγγλικῆς κυβερνήσεως ὅτι δὲν πρέπει νὰ εὑρεθοῦν (ἡ Ἀγγλία καὶ Γαλλία), κατὰ τὸ τέλος τοῦ πολέμου, εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀφήσουν τὰ ἀνατολικὰ ζητήματα νὰ κριθοῦν ἀπὸ μόνην τὴν θέλησιν τῆς Ρωσσίας» [1].
Μετὰ τὴν ἔναρξιν δὲ τῆς ἐπιχειρήσεως ἐναντίον τῶν Στενῶν, ὁ εἰλικρινέστατος φίλος τῆς Ἑλλάδος καὶ κατόπιν πρόεδρος τοῦ συνεδρίου τῆς εἰρήνης Γεώργιος Κλεμανσὼ παρήγγελλεν εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ. Ἰδοὺ τὸ σχετικὸν τηλεγράφημα τῆς ἑλληνικῆς πρεσβείας:
«Παρίσιοι 16 Φεβρουαρίου/1 Μαρτίου 1915. Ὑπουργὸν Ἐξωτερικῶν Ἀθήνας. Ὁ Κλεμανσὼ μοῦ εἶπεν ὅτι ἡ ρωσσικὴ κυβέρνησις ἐδήλωσεν εἰς τὴν βρεττανικὴν ὅτι δὲν προτίθεται νὰ καταλάβῃ τὴν Κωνσταντινούπολιν, κατὰ τρόπον διαρκῆ. Ὁ Κλεμανσὼ μὲ ἐβεβαίωσε κατηγορηματικῶς ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει καθ’ ἣν ἡ Ἑλλάς, ἥτις εὑρίσκεται ἤδη ἐν καθυστερήσει, ἐπρότεινε νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν κατὰ τῶν Δαρδανελλίων ἐκστρατείαν, ἡ Γαλλία καὶ Αγγλία, αἱ ὁποῖαι δὲν διαθέτουν μεγάλας δυνάμεις καὶ εἶναι ἀποφασισμέναι νὰ εἰσέλθουν εἰς Κωνσταντινούπολιν μὲ ρωσσικὰ στρατεύματα, θὰ ἀπεδέχοντο τὴν προσφορὰν ταύτην, ἐὰν ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις δὲν ἔθετεν ὡς ὅρον νὰ μείνῃ ὁριστικῶς εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ὁ Κλεμανσὼ μοῦ ἐξήγησεν ὅτι θέτει τὸν περιορισμὸν αὐτὸν διότι, ὅταν ἐπρότεινε τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐκστρατείαν κατὰ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τῷ ἀπήντησαν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ζητεῖ ὁριστικὴν ἐκεῖ ἐγκατάστασιν.
»Ὁ Κλεμανσὼ θέλει νὰ ἀγάγῃ τὴν γαλλικὴν κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως αὐτὴ ἐγκαταστήσῃ τοὺς Ἕλληνας εἰς Κωνσταντινούπολιν. (Ὑπογραφὴ) Σισιλιᾶνος, ἐπιτετραμμένος» [2].
Ὁ συμβουλεύων ταῦτα δὲν ἦτο μόνον πρώην καὶ μέλλων παντοδύναμος πρωθυπουργὸς τῆς Γαλλίας· δὲν κατεῖχεν ἁπλῶς τὴν ὑψηλὴν θέσιν
