Τὰ ἄλλα σημεῖα τοῦ ὑπομνήματος περιεῖχαν τὰ μέσα τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν προτεινομένων. [1]
Πρὶν ἀποστείλῃ τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸν Βασιλέα, ὁ Βενιζέλος διῆλθεν ἀπὸ τὸν ἀσθενοῦντα γενικὸν διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸ ἀνέγνωσεν εἰς αὐτόν. Ὁ Νικόλαος Πολίτης ἦτο σύμφωνος. Ἐγνώριζεν ὅμως καλλίτερα τοῦ Βενιζέλου τὰς διαθέσεις τοῦ Στρέϊτ καὶ τοῦ Ἐπιτελείου. Διὰ τοῦτο εἶπε:
«Διατί, κύριε Πρόεδρε, δὲν τὰ λέτε προφορικῶς ὅλα αὐτὰ εἰς τὸν Βασιλέα;
«Ὑπολογίζετε ποία χρησιμοποίησις δύναται νὰ γίνῃ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐν περιπτώσει διαφωνίας σας μὲ τὸν Κωνσταντῖνον;»
Καὶ ὁ Βενιζέλος:
«Τὰ γράφω ἀκριβῶς διὰ νὰ μείνουν. Ἔτσι τὸ ἔθνος θὰ μάθῃ μίαν ἡμέραν ὅτι ἐχρησιμοποίησα ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν σωτηρίαν του».
Μετὰ μικρὰν δὲ σιγήν:
«Δὲν ἐνθυμεῖσθε τί σᾶς εἶπα ὅταν συνηντήθημεν κατὰ πρώτην φοράν καὶ μοῦ ἐξεφράζατε τὴν ἐμπιστοσύνην σας πρὸς τὸ ἔργον μου; Τὸ ἔπαναλαμβάνω καὶ τώρα: «Κάποτε θὰ μὲ ἀποκαλέσουν προδότην». Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν ὑποχωρῶ». [2]
Ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐκάλεσε τὴν ἑπομένην 12/25 Ἰανουαρίου τὸν πρωθυπουργόν, συνεζήτησαν περισσότερον ἀπὸ ὥραν ἐπὶ τῶν προτάσεων τοῦ Γκρέϋ καὶ τοῦ ὑπομνήματος. Ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἀπέκρουσε τὰς ἰδέας τοῦ Βενιζέλου περὶ ἀναγκαίων θυσιῶν διὰ νὰ προσελκυσθῇ ἡ Βουλγαρία. Εἶχεν ὅμως τὴν γνώμην, ὅπως καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἀπὸ τῆς Βουλγαρίας φόβοι τοῦ ἐπιτελείου ἦσαν ὑπερβολικοί. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ρουμανία ἐξήρχοντο ταὐτοχρόνως ἐκ τῆς οὐδετερότητος θὰ διέθεταν ἐπαρκεῖς δυνάμεις διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν Σερβίαν καὶ νὰ ἔχουν εἰς τὰ σύνορά των στρατὸν ἐπιτηρητικὸν ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας.
Πρὸ παντὸς ἄλλου διαβήματος ἔπρεπε νὰ καθορισθῆ τελειωτικῶς ἡ στάσις τῆς Ρουμανίας.
Ἡ ἀπάντησις τῆς Ρουμανίας ἔφθασε καὶ πάλιν ἀρνητική. Ὁ πρωθυπουργὸς Βρατιάνο δὲν ἤθελε νὰ ρίψῃ τὸν τόπον του εἰς τὸν πόλεμον. [3]
Τὴν ἑσπέραν τῆς 15/28 Ἰανουαρίου ὁ Βενιζέλος συνωμίλησεν ἐπὶ πολὺ μετὰ τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ. Ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ ἐπιτελείου ἀπέκρουε πάντοτε τὴν ἀνάμιξιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν πόλεμον. Τὴν ἀπέκλειεν ὑφ’ οἱασδήποτε
- ↑ Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ε. Βενιζέλου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 11/14 Ἰανουαρίου 1915 ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς φιλελευθέρας ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν τὴν 20ὴν Μαρτίου 1915.
- ↑ Ἐξ ἀφηγήσεως τοῦ Νικολάου Πολίτη πρὸς τὸν γράφοντα, Παρίσιοι 20 Νοεμβρίου 1928. Ὁ Βενιζέλος συνηντήθη τὸ πρῶτον μὲ τὸν Ν. Πολίτην τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1912.
- ↑ Τηλεγράφημα ἐκ Βουκουρεστίου πρεσβευτοῦ Ψύχα, ἀριθμὸς 1281 4/5 Μαυρικίου Παλαιολόγου: «Ἡ Ρωσσία τῶν Τσάρων», τόμος 1ος.
