σεων. Μετὰ δυσφορίας μεγάλης προβλέπουν οἱ Ἰταλοὶ ὅτι εἶνε ἀδύνατον νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ Ἑλλάς. Ἐπειδὴ ἡ Σμύρνη καὶ ἡ κοιλὰς τοῦ Μαιάνδρου εἶναι περιζήτητοι, δὲν φαντάζονται οἱ Ἰταλοὶ ὅτι θὰ δοθῇ εἰς ἡμᾶς. Θὰ καταβάλουν δ’ ἄλλως πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ἐλάχιστα κληρονομήσωμὲν ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. (Ὑπογραφὴ) Λάμπρος Κορομηλᾶς». [1]
Ἐξ ἀπόψεως στρατιωτικῆς ἀσφαλείας ὁ Βενιζέλος ἐθεώρει ὅτι τὰ μικρασιατικὰ σύνορα εὑρίσκοντο πλησιέστερον εἰς Ἀθήνας ἢ τὰ μακεδονικά. Ἡ διὰ θαλάσσης μεταφορὰ πολεμικῶν δυνάμεων ἐκ τῆς πρωτευούσης εἰς τὰ μικρασιατικὰ παράλια ἦτο ταχεῖα καὶ ἀσφαλής. Ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀδυναμία τῆς Τουρκίας, μαχομένης ἐναντίον τῶν Ρώσσων, ἡ ζωηρὰ θέλησις τῆς Ρωσσίας νὰ ἴδῃ τὴν Ἑλλάδα ἐγκαθισταμένην εἰς Μικρασίαν καὶ τέλος ἡ βεβαιότης ὅτι ταχέως θὰ συνετάσσετο ὁ ἐγχώριος ἑλληνικὸς πληθυσμὸς πρὸς ἄμυναν τοῦ ἀνεξαρτήτου ἐδάφους του.
Ὁπωσδήποτε στρατὸς 80.000 ἀνδρῶν ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἄμυναν τῆς ἑλληνικῆς Μικρασίας, δεδομένου ὅτι τὸ ἔθνος ἦτο ἕτοιμον εἰς θυσίας χάριν τῆς ὁριστικῆς ἑνότητός του καὶ ὅτι δὲν θὰ ἀντεμετώπιζε μόνον του τοὺς Τούρκους, ἀλλ’ ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς λοιποὺς μικρασιατικοὺς λαοὺς καὶ τὰς εὐρωπαϊκὰς Δυνάμεις. [2]
Ἀλλ’ εἰς πολιτικὸν τῆς θετικῆς καὶ πρακτικῆς ἰδιοσυγκρασίας τοῦ Βενιζέλου δὲν ἤρχουν αἱ προϋποθέσεις αὐταὶ διὰ νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς μικρασιατικῆς πολιτικῆς του. Ἡ περὶ τούτου πρότασις τοῦ ἐγένετο ἐπισήμως παρὰ τῆς Μεγάλης Βρεττανίας.
Προηγουμένως ἡ Ἀγγλία ὑπέδειξεν εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ ἠπειρωτικά της όρια μέχρι Βερατίου. Ὁ Βενιζέλος ἀπήντησεν:
«Ἡ Ἑλλὰς δὲν πηγαίνει ἐκεῖ ὅπου τῆς λείπει ἡ ἐθνολογικὴ βάσις».
Μετὰ τὸ τηλεγράφημα του Λόϋδ Τζώρτζ διὰ τὴν βοήθειαν τῆς Σερβίας καὶ τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς σώματος ἀγγλικοῦ στρατοῦ, ὁ ἐν Ἀθήναις πρεσβευτὴς τῆς Ἀγγλίας σὲρ Φράνσις Ἔλλιοτ ἐπεσκέφθη τὸν Ἕλληνα πρωθυπουργόν, τὸ πρωΐ τῆς 11/24 Ἰανουαρίου 1915. Τοῦ ἐπέδωκε τηλεγράφημα τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν Γκρέϋ, ἐπαναλαμβάνοντος τὴν πρόσκλησιν τῆς βρεττανικῆς κυβερνήσεως. Τὸ ἀξιομνημόνευτον ἔγγραφον περιείχε τὴν ἑξῆς δήλωσιν:
«Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ταχθῇ μετὰ τῆς Σερβίας ὡς σύμμαχος αὐτῆς καὶ μετάσχῃ τοῦ πολέμου, ἠξεύρω ὅτι ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ρωσσία θὰ ἀναγνωρίσουν ἀμφότεραι εὐχαρίστως πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἐδαφικὰς παραχωρήσεις πολὺ
- ↑ Τηλεγράφημα ἑλληνικῆς πρεσβείας Ρώμης, τῆς 14/27 Δεκεμβρίου 1914. Ἀρχεῖα ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.
- ↑ Τὰ ἀνωτέρω ἀποτελοῦν ταχὺ καὶ πυκνὸν διάγραμμα τῶν περὶ Μικρασίας σκέψεων τοῦ Ε. Βενιζέλου, ὅπως τὰς ἀντελήφθη ὁ γράφων, εἰς ἐπανειλημμένας μετ’ αὐτοῦ συνομιλίας. Ὁ Ε. Βενιζέλος ἐμελέτησεν ἐπὶ μῆνας μακροὺς ὑφ’ ὅλας του τὰς μορφὰς τὸ μικρασιατικὸν ζήτημα.
