Ὁ Γερμανὸς δόκτωρ Ἰωάννης Λίψιους, πρόεδρος τῆς «Ἀνατολικῆς Ἀποστολῆς» εἰς τὴν μυστικήν του ἔκθεσιν περὶ τῶν ἀρμενικῶν σφαγῶν ἀναφέρει τὸν διωγμὸν τῶν Ἑλλήνων [1].
Τὸ ἐπιχείρημα τῶν Ἑλλήνων ἐκείνων τοῦ ἐλευθέρου κράτους ὅσοι ἀπὸ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου, τοῦ Γ. Στρέϊτ, τοῦ Ι. Μεταξᾶ, μέχρι τοῦ τελευταίου χρονογράφου, διετείνοντο ὅτι ἡ ἔξοδος τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῆς οὐδετερότητος μετὰ τῆς Συνεννοήσεως, θὰ ἰσοδυνάμει μὲ ἐξόντωσιν τοῦ ὑποδούλου Ἑλληνισμοῦ παρὰ τῶν Τούρκων, τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἦτο ἀνόητον ἢ κακόπιστον. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, μεταξὺ Αὐγούστου 1914 καὶ Ἰουνίου 1917, τὸ ἑλληνικὸν βασίλειον παρέμεινεν οὐδέτερον. Χάριν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς καὶ τῶν Γερμανῶν παρέβη τὴν σερβικὴν συνθήκην. Ἐν τούτοις οἱ διωγμοὶ καὶ τὰ ὄργια κατὰ τῶν Ἑλλήνων τῆς Τουρκίας δὲν ἔπαυσαν στιγμήν, οἱ δὲ Γερμανοὶ οὐδὲν ἔπραξαν πρὸς ἀνακοπήν των, ὅταν δὲν ἐνεθάρρυναν τὰς τουρκικὰς ἀποτροπαιότητας.
Τὸ θέρος τοῦ 1915 ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἠναγκάσθη νὰ διαμαρτυρηθῇ πρὸς τὴν Γερμανίαν, διότι ὁ Γερμανὸς ἐν Τουρκία στρατάρχης Λίμαν φὸν Σάνδερς, εἶπε πρὸς τὸν Ἕλληνα δήμαρχον Ἀδραμυτίου:
«Ὅλοι οἱ Ἕλληνες πρέπει νὰ πεταχθοῦν στὴ θάλασσα». [2]
Ὁ Γερμανὸς διαψεύδει τοὺς λόγους του αὐτούς. Ἀλλ’ ὁ Μοργκεντάου ἀφιερώνει τόμον ὁλόκληρον πρὸς ἀπόδειξιν τῆς γερμανικῆς ἐνοχῆς εἰς τοὺς ἀνθελληνικοὺς διωγμούς. Ὅταν δέ, ἐν πλήρει ἑλληνικῇ οὐδετερότητι, ὁ εὐνοούμενος τοῦ γερμανοῦ αὐτοκράτορος Ἕλλην πρεσβευτὴς Βερολίνου Ν. Θεοτόκης παρεκάλεσε νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὰς διώξεις, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ ἀπήντα:
«Θὰ φροντίσωμεν. Μὴ λησμονῆτε ὅμως ὅτι οἱ Ἕλληνες τῆς Τουρκίας ἔχουν καταληφθῆ ἀπὸ ἀληθῆ μανίαν προδοσίας ἐναντίον τῶν Τούρκων καὶ πρὸς ὄφελος τῶν ἐχθρῶν της, δηλαδὴ τῆς Συνεννοήσεως!!». [3]
Ὁ Βενιζέλος καὶ ἡ λοιπὴ κυβέρνησις δὲν ἦσαν μορφινομανεῖς διὰ νὰ πιστεύσουν εἰς τὸ δυνατὸν συνεννοήσεως μὲ τὴν Τουρκίαν. Ἐφ’ ὅσον βάσις τοῦ προγράμματος τῶν Νεοτούρκων ἦτο ἡ συγκρότησις ὁμογενοῦς τουρκικοῦ ἔθνους καὶ συνεπῶς ὁ ἀφανισμὸς τῶν ἀλλοεθνῶν ἢ ἑτεροδόξων λαῶν, στοιχειώδες ἀπέβαινε τὸ καθῆκον τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος νὰ περισώσῃ τοὺς ὁμοεθνείς της. Ἐκ τοιαύτης σιδηρᾶς ἀνάγκης ἀπέρρευσεν ἡ μικρασιατικὴ πολιτικὴ τοῦ Βενιζέλου. Θὰ ἦτο ἄλλωστε ὕβρις πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἑλληνικῆς ἑνότητος, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὸς ὁ ἰσχυρισμός, καθ’ ἂν ὁ Βενιζέλος ἐφεῖρε τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Ὁ ἐκεῖθεν τοῦ Αἰγαίου Ἑλληνισμὸς ἐξέφραζε πραγματικότητα τριῶν χιλιάδων ἐτῶν. Ἡ ὑπόστασίς του ἀπετέλει μέρος
