Ὀλίγον ἔπειτα τὸ γενικὸν Ἐπιτελεῖον, διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Β. Δούσμανη, ἀπέστειλεν ὑπόμνημα πρὸς τὸν Βενιζέλον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέροντο λεπτομερεῖς πληροφορίαι περὶ τῆς ἀπειλητικῆς στάσεως τῆς Βουλγαρίας. Συγκεκριμένως ἡ βουλγαρικὴ κυβέρνησις παρελάμβανεν ὑλικὸν πολέμου ἀπὸ τὰ γερμανικὰ καὶ αυστριακὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἠκύρωσαν τὰς ἑλληνικὰς παραγγελίας. Βούλγαροι καὶ Τοῦρκοι κομιτατζήδες συνειργάζοντο εἰς Μακεδονίαν πρὸς καταστροφὴν κυρίως τῶν ἔργων συγκοινωνίας καὶ διαρκῶς ἐστέλλοντο ἐφόδια ἐκ Σόφιας εἰς Κωνσταντινούπολιν.
Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιτελικῆς ἐκθέσεως, ὁ Βενιζέλος συνέστησεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ Γαλλίαν νὰ ἀποφύγουν κάθε οἰκονομικὴν βοήθειαν πρὸς τὴν Βουλγαρίαν. [1]
Ἐνῷ ὅμως ἡ Αὐστρία ἦτο ἀποφασισμένη νὰ ὑποδουλώσῃ τοὺς Σέρβους, ἡ μεγάλη στρατιὰ τοῦ Ποτιορὲς ἐνικήθη, ἐξεκένωσε τὸ σερβικὸν ἔδαφος καὶ ἐγκατέλειψε τριάντα χιλιάδας αἰχμαλώτων. Διὰ τοῦτο αἱ κεντρικαὶ αὐτοκρατορίαι προσεπάθουν νὰ παρασύρουν καὶ πάλιν τὴν Βουλγαρίαν ἐναντίον τῆς Σερβίας.
Αἱ Δυνάμεις τῆς Ἀντάντ, ἰδιαιτέρως αἱ δύο δυτικαί, ἀπέβλεψαν ἀμέσως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐντὸς τοῦ ἀγγλικοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἡ ἐπιρροὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν Λόϋδ Τζώρτζ ἐγίνετο διαρκῶς ἰσχυροτέρα. Εὐφυής, ἐφευρετικός, ταχύς, ἐπεβλήθη εἰς τοὺς συναδέλφους του. Ἐσκέφθη πρῶτος ἐξ ὅλων τὴν σπουδαιότητα τοῦ βαλκανικοῦ θεάτρου τοῦ πολέμου καὶ ἔπεισε τὰς κυβερνήσεις Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας νὰ στείλουν εἰς αὐτὸ στρατὸν τῆς ξηρᾶς, ὅστις ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ Ρουμανίαν θὰ ἐβοήθει τὴν Σερβίαν. Τὸ γεγονὸς εἶναι κεφαλαιώδους σπουδαιότητος. Ἰδοὺ πῶς ἀκριβῶς ἔλαβε γνῶσιν ὁ Βενιζέλος:
«Λονδῖνον, 8/21 Ἰανουαρίου 1915. Ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς κυβερνήσεως Βενιζέλον. Ἀθήνας: Παραθέτω τὴν ἐκ τοῦ ἀγγλικοῦ κειμένου μετάφρασιν τηλεγραφήματος συνταχθέντος παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν (Λόϋδ Τζώρτζ) ὅστις μὲ παρεκάλεσε νὰ τὸ διαβιβάσω εἰς ὑμᾶς. Προηγουμένως το τηλεγράφημα ἐνεκρίθη παρὰ τοῦ πρωθυπουργοῦ (Ἄσκουϊθ) καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν (Κίτσενερ), ἀλλὰ δὲν ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ Ἔδουαρδ Γκρέϋ καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει χαρακτῆρα ἐπίσημον.
«Ἡ ἀγγλικὴ κυβέρνησις, γράφει ὁ Λόυδ Τζώρτζ, ἔλαβε πληροφορίας περὶ σοβαρῶν προπαρασκευῶν τῆς Αὐστρίας καὶ Γερμανίας ὅπως ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τῆς Σερβίας. Φοβεῖται ὅτι ἡ Σερβία δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀνθέξῃ ἄνευ βοηθείας καὶ θεωρεῖ (ἡ ἀγγλικὴ κυβέρνησις) τὴν συντριβὴν τῆς Σερβίας
- ↑ Ὑπόμνημα τῆς 7/20 Δεκεμβρίου 1914 παρὰ τοῦ ἐπιτελάρχου Β. Δούσμανη πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς κυβερνήσεως. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 44949 ἐγκύκλιος τοῦ πρωθυπουργοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν εἰς τὰς ἑλληνικὰς πρεσβείας Λονδίνου, Παρισίων καὶ Πετρουπόλεως.
