ἐντὸς τοῦ σερβικοῦ ἐδάφους. Τὴν 21 Νοεμβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) οἱ εἰς Ἀθήνας πρέσβεις τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως Ἔλλιοτ, Ντεβὶλ καὶ Δεμίδωφ ἐνεφανίσθησαν ταυτοχρόνως ἐνώπιον τοῦ πρωθυπουργοῦ καὶ δι’ ἐπισήμου κοινοῦ διαβήματος παρεκάλεσαν τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν νὰ βοηθήσῃ τὴν κινδυνεύουσαν Σερβίαν. Ἡ οὐσία τῆς συνδιαλέξεως περιείχετο εἰς τὴν ἀκόλουθον στιχομυθίαν:
«Βενιζέλος: Ὁσάκις ἀπεβλέψαμεν εἰς ἐνδεχομένην δράσιν τῆς Ἑλλάδος, ἐτάξαμεν ὡς προϋπόθεσιν «ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ» τὴν ἐγγύησιν ἀσφαλείας ἀπὸ μέρους τῆς Βουλγαρίας.
Ἔλλιοτ: (ἐξ ὀνόματος τῶν δύο ἄλλων): Ἔχομεν διαβεβαιώσεις ἐκ τῶν βουλγάρων ὅτι θὰ μείνουν ἥσυχοι.
Βενιζέλος: Δὲν ἠμπορῶ νὰ τοὺς ἐμπιστευθῶ.
Ἔλλιοτ: Ἡ ἀσφάλεια, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ ὑπὸ ἄλλην μορφήν; Ἐπὶ παραδείγματι νὰ σᾶς ἐγγυηθῇ ἡ Ρουμανία ἐναντίον πάσης βουλγαρικῆς ἀπειλῆς;
Βενιζέλος: Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἀδυνατῶ νὰ ἀναλάβω ρητὴν ὑποχρέωσιν πρὶν ζητήσω τὴν γνώμην τοῦ Βασιλέως. Προσωπικῶς φρονῶ ὅτι ἂν ἡ Ρουμανία ἐπεστράτευε συγχρόνως μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ ὑπέσχετο νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Βουλγαρίας, ἐὰν αὐτὴ ἐκινεῖτο καθ’ ἡμῶν ἢ ἐπέτρεπεν εἰς τοὺς Τούρκους νὰ διέλθουν ἐκ τοῦ ἐδάφους της, τότε θὰ ἠδυνάμην ἀτομικῶς ἐγὼ νὰ θεωρήσω τοῦτο ὡς ἀρκετὴν ἀσφάλειαν ἀπὸ τῆς Βουλγαρίας». [1]
Ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως συνεβουλεύθη αὐθημερὸν τὸ γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ στρατοῦ, εἶδε τὸν Κωνσταντῖνον καὶ ἐζήτησε νὰ μάθῃ τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀντιλήψεις τοῦ Ρουμάνου πρωθυπουργοῦ Βρατιάνο. Καὶ τῶν τριῶν αἱ γνῶμαι ἦσαν ἀρνητικαί. Ὁ Βασιλεὺς μετὰ τοῦ Ἐπιτελείου ἐπέμεναν εἰς τὸν κίνδυνον τῆς ἀποκοπῆς τῆς γραμμῆς Θεσσαλονίκης–Σκοπίων ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, ὁ δὲ Βρατιάνο ἀπήντησε διὰ τοῦ Ψύχα καὶ τοῦ Φιλοδώρου ἐν Ἀθήναις ὅτι:
«Ὁ Βρατιάνο συμφωνεῖ μετὰ τοῦ Βενιζέλου ὅτι μόνη ἐξασφάλισις ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Βουλγαρίας εἶνε ἡ σύμπραξής της μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ρουμανίαν ὑπὲρ τῆς Σερβίας». [2]
Κατόπιν τούτων ὁ Βενιζέλος εξήγησεν εἰς τὴν Συνεννόησιν καὶ τὴν Σερβίαν ὅτι ἀπέβαινε πρακτικῶς ἀδύνατος ἡ ἑλληνικὴ ὑπὲρ τῶν Σέρβων βοήθεια.
- ↑ Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 42965 τηλεγραφικὴ ἐγκύκλιος τοῦ πρωθυπουργοῦ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς πρεσβείας Λονδίνου, Μπορντὼ καὶ Πετρουπόλεως. Σημείωμα τῆς 24ης Νοεμβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1914 σχετικὸν μὲ τὴν συνομιλίαν Βενιζέλου καὶ τῶν τριῶν πρέσβεων.
- ↑ Τηλεγράφημα πρεσβευτοῦ Ι. Ψύχα ἐκ Βουκουρεστίου τῆς 23ης Νοεμβρίου (παλαιὸν ἡμερολόγιον) 1914 καὶ αὐθημερὸν ἀνακοίνωσις πρεσβευτοῦ Ἀθηνῶν Φιλοδώρου πρὸς Βενιζέλον. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ βασιλεὺς τῆς Ρουμανίας Κάρολος ἀπέθανε καὶ τὸν διεδέχθη ὁ ἀνεψιός του Φερδινάνδος.
