Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/301

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
000
Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία
251

σίαν της εἰς τὴν Ἀντάντ, ὡς μόνην τοῦ λοιποῦ δυναμένην νὰ τῆς ἐξασφαλίσῃ ἀνταλλάγματα».

Πράγματι ὁ Κὰρρ προσεκόμισεν εἰς μόνον τὸν Κωνσταντῖνον τὸ κείμενον τοῦ σπουδαίου τηλεγραφήματος. Ὅταν ὁ Βασιλεὺς ἔλαβε γνῶσιν τοῦ περιεχομένου του ἐμακρηγόρησε, κατὰ τὴν συνήθειάν του, ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν σημείων τῆς προτάσεως. Ὡς πρὸς τὴν πολιτικὴν πλευρὰν εἶπεν εἰς τὸν ναύαρχον:

«Ἐγὼ ἀτομικῶς θὰ ἐπροτίμων νὰ μᾶς προσβάλῃ ἡ Τουρκία παρὰ νὰ λάβωμεν ἡμεῖς μέρος εἰς πόλεμον κηρυσσόμενον ὑπὸ τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως, διὰ νὰ μὴ τὰ χαλάσω μὲ τὸν αὐτοκράτορα τῆς Γερμανίας εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα».

Ὁ Κωνσταντῖνος ἀπέρριπτε τὴν συνεργασίαν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ἀγγλίαν, ἐφαίνετο δὲ καὶ ἐμπαίζων τὴν μεγάλην Δύναμιν, ἐφ’ ὅσον ἐδέχετο τὴν βοήθειάν της μόνον ἂν ἢ Τουρκία ἐπετίθετο κυρίως κατὰ τῆς Ἑλλάδος.

Χάριν τῆς Γερμανίας ὁ Κωνσταντῖνος ἐπάθαινεν ἀμνησίαν. Ἐλησμόνει ὅτι πρὸ δέκα πέντε ἡμερῶν ἐξουσιοδότησε τὴν κυβέρνησίν του νὰ προτείνῃ συμμαχίαν εἰς τὴν Τριπλῆν Συνεννόησιν. Ἐνεθυμεῖτο τὸν Γουλιέλμον καὶ ὄχι τὸν βασιλικόν του λόγον.

Εὐτυχῶς ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος ἐπέτρεψε πρὸς τὸν Κὰρρ νὰ μεταδώσῃ μὲν τὴν συνδιάλεξίν των πρὸς τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅτι θὰ καθίστατο προηγουμένως ενήμερος ὁ Βενιζέλος.

Εἰς τὸν πρωθυπουργόν του, τὸν ὁποῖον ἐπίσης εἶδεν, ὁ Βασιλεὺς ἀπέφυγε νὰ ἀναφέρῃ τὰς λεπτομερείας τῆς συνδιαλέξεως μὲ τὸν Κόρρ ἢ νὰ τοῦ δώσῃ ἀντίγραφον τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Τσώρτσιλ. Τὸν ἀφῆκε νὰ νομίζῃ ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς ἐπιτελικῆς μελέτης προπαρασκευαστικοῦ χαρακτῆρος, διὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀπὸ Βουλγαρίας κίνδυνος.

Ὁ Κὰρρ ἀφ’ ἑτέρου διετύπωσεν εἰς τηλεγράφημα τὴν συνδιάλεξίν του μὲ τὸν Κωνσταντῖνον καὶ τὸ ὑπέβαλε πρὸς τὸν Βενιζέλον πρὶν τὸ μεταβιβάσῃ. Ὁ πρωθυπουργὸς μόλις συνεκράτει τὴν κατάπληξίν του. Ὁ Βασιλεὺς εἶχεν εἴπει πράγματα ριζικῶς διάφορα ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς κυβερνήσεως μὲ τὴν ὁποίαν ἐπὶ τέλους συνεφώνει ἐπισήμως. Ὁ πρωθυπουργὸς παρεκάλεσε τὸν ναύαρχον νὰ μὴ τηλεγραφήσῃ πρὸς τὸν Τσῶρτσιλ τὰς βασιλικὰς δηλώσεις. Ἀμέσως ἔπειτα διεβίβασε λεπτομερῆ ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον. Τοῦ ἐσώκλειε τὸ ἀνεπίδοτον τηλεγράφημα τοῦ Κάρρ. Τοῦ ὑπεγράμμιζε τὰς ἀντιφάσεις του. Τοῦ ὑπενθύμιζε τὴν Χίον καὶ Μυτιλήνην. Τοὺς ἀνθελληνικοὑς διωγμούς· «τὴν ὁλόψυχον ὑποστήριξιν τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν ὀθωμανικὴν αὐτοκρατορίαν διὰ πολεμικῶν πλοίων, χρημάτων καὶ ἀξιωματικῶν»· τὴν ἀπειλὴν τῶν Γερμανῶν ὅτι, ἂν ἡ Ἑλλὰς ἐβοήθει τὴν Σερβίαν, θὰ τῆς ἐπετίθετο ἡ Τουρκία. Συνώψιζε τὴν πολιτικήν του, ὅπως ἤδη ἐξετέθη αὕτη καὶ κατέληγεν ὑποβάλλων τὴν παραίτησιν τῆς κυβερνήσεως, διότι:

«Ἡ ἀντίθεσις μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς λοιπῆς