τείνας τὴν συγκρότησιν νέας βαλκανικῆς συμμαχίας ἐκ τῆς Ἑλλάδος, Σερβίας, Ρουμανίας καὶ Βουλγαρίας ὑπὲρ τῆς Ἀντάντ. Ἐὰν ὁ συνδυασμὸς ἐματαιώθη ἕνεκα τῆς συγχρόνου ἀντιδράσεως Ρουμάνων και Βουλγάρων, ἀπέμεινεν οὐχ’ ἧττον τὸ κέρδος ὅτι ἡ Μεγάλη Βρεττανία ἐξετίμα τὴν ἑλληνικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐπειδὴ ἡ Βουλγαρία ὑπεκίνει τὴν Τουρκίαν νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὁ Ἄγγλος πρέσβυς Κωνσταντινουπόλεως εἶπε πρὸς τὸν Ταλαάτ:
«Ἐὰν ἡ Τουρκία προσβάλῃ ἀπὸ ξηρᾶς τὴν Ἑλλάδα, θὰ εὑρεθῇ τελικῶς ἀντιμέτωπος τῆς Συνεννοήσεως.
«Μὴ λησμονῆτε ἐπίσης ὅτι Βρεττανὸς ναύαρχος, ὁ Κάρρ, ἔχει ὑψώσει τὸ σῆμα του ἐπὶ τοῦ Ἀβέρωφ». Ἂν ὁ τουρκικὸς στόλος ἐξέλθῃ ὁπωσδήποτε τῶν Δαρδανελλίων, θὰ τὸν βυθίσωμεν».
Ὁ δὲ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸς τῆς Γαλλίας ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν Ρωμάνον:
Ἐὰν ἡ Τριπλὴ Συνεννόησις ἐξέλθῃ νικήτρια τοῦ ἀγῶνος, αἱ νῆσοι τοῦ Αἰγαίου θὰ περιέλθουν ὁριστικῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα».
Ἐξ ἄλλου ὁ ἐπιτελάρχης Δούσμανης καὶ ὁ ὑπουργὸς Στρέϊτ πρὸς ἀπόκρουσιν τῆς τουρκοβουλγαρικῆς ἀπειλῆς ἐζήτησαν τὴν συνδρομὴν 100.000 σερβικοῦ στρατοῦ. Ὁ Σέρβος ἐπιτελάρχης Μίσιτς ἀπήντησε διὰ τοῦ πρωθυπουργοῦ Πάσιτς ὅτι ἦτο δυσχερὴς ἡ ἀπόσπασις τόσου ἀριθμοῦ στρατιωτῶν ἐκ τοῦ αὐστριακοῦ μετώπου. Ἐν συνόλῳ τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς τῶν φιλελευθέρων δὲν ἦσαν εἰσέτι ἀνάλογα πρὸς τὴν μεγάλην σύλληψιν τοῦ Βενιζέλου, ὅστις ἐπεδίωκεν ἀπόλυτον ἐπικράτησιν τῆς Ἀντάντ καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τὸν Αἷμον. Δὲν παρουσιάζετο ἐν τούτοις ἄξιον περιφρονήσεως τὸ γεγονὸς ὅτι ἐματαιώθησαν αἱ τουρκοβουλγαρικαὶ ἐπιβουλαί. Τοῦτο δέ, παρὰ τὴν ἐντεινομένην ἐσωτερικὴν ἀντίδρασιν. [1]
Ἡ εξωτερικὴ πολιτικὴ τῶν φιλελευθέρων εἶχεν εὐρέως κοινολογηθῆ περὶ τὰ τέλη Αὐγούστου. Ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος δὲν ἦτο ἐχέμυθος. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Στρέϊτ διεφώνει δημοσίᾳ μὲ τὴν κυβέρνησιν καὶ ἰδίως πρὸς τὸν Ε. Ρέπουλην. Ἡ βασίλισσα Σοφία δὲν ἐπενέβαινεν ἀκόμη, ἀλλὰ δὲν ἔκρυπτε τὰ αἰσθήματά της. Ἡ ἐντύπωσις ἐκ τῆς ἀγγλικῆς συμμετοχῆς εἰς τὸν παγκόσμιον πόλεμον ἐμειώνετο ἀπὸ τὴν ραγδαίαν προέλασιν τῶν Γερμανῶν πρὸς τοὺς Παρισίους.
Τὰ κοινωνικά, πολιτικὰ καὶ στρατιωτικὰ στοιχεῖα, τὰ ἀντίπαλα τῶν Ἑλλήνων φιλελευθέρων, συνησπίζοντο ἐναντίον τοῦ ἐθνικοῦ προγράμματος
- ↑ Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 27085 τηλεγράφημα ἑλληνικῆς πρεσβείας Λονδίνου. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 27018 τηλεγράφημα τοῦ Ι. Δραγούμη ἐκ Πετρουπόλεως. Τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 28077, 28107 και 28002 τηλεγραφήματα τοῦ Στρέϊτ καὶ Δούσμανη εἰς τὴν ἑλληνικὴν πρεσβείαν Νύσσης. Ἄρθρον τοῦ Ρενὲ Πεγκὼ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν «Δύο Κόσμων». Παρίσιοι 1η Νοεμβρίου 1929. Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 470 καὶ 471 ἔγγραφα ἐκ τῶν ἀπομνημονευμάτων τοῦ Γκρέϋ.
