Τὴν ἐπαύριον τοῦ ἐνενῆντα ἑπτά, τὸ ὀλιγαρχικὸν καθεστὼς θὰ ἐσαρώνετο ἀπὸ τὸ πρῶτον τυχὸν πραξικόπημα. Τόση ἦτο ἡ ἐξωτερικὴ ταπείνωσις καὶ ὁ ἐσωτερικὸς ἐκπεσμὸς τοῦ τόπου.
Ἀνατροπεῖς ὅμως δὲν ὑπῆρχαν.
Οἱ ἀστοὶ εὑρίσκοντο εἰς τὸ στάδιον τῆς πολιτικῆς των διαμορφώσεως. Δὲν ἦσαν ἀκόμη τάξις ἀρχηγική. Οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβαναν συνήθως τὴν πρωτοβουλίαν τῶν ἐπαναστάσεων ἐδοκίμαζαν τὰς συνεπείας τῆς ἥττης. Ἔγιναν ἀντικείμενον ἀδίκου ἀλλὰ γενικοῦ χλευασμοῦ.
Ἀντιθέτως, τὰ στελέχη τῆς ὀλιγαρχίας ἐκίνουν πάντοτε τὴν ἐξηρθρωμένην μηχανὴν τῆς πολιτείας. Ἠμποροῦσαν νὰ καταστέλλουν τὰς ἐξεγέρσεις. Αἱ ὀχλαγωγίαι ἄλλωστε τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ δολοφονικὴ ἀπόπειρα τῶν Καρδίτση-Κυριακοῦ ἐναντίον τοῦ βασιλέως Γεωργίου ἦσαν πράξεις μεμονωμέναι καὶ ἄσκοποι.
Σημαντικὸν γεγονὸς ἀπετέλει μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Χαριλάου Τρικούπη, ἡ ἀνάθεσις τῆς διαδοχῆς του εἰς τὸν Γεώργιον Θεοτόκην.
Τὸ τρικουπικὸν κόμμα δὲν ἦτο φατρία. Εἶχε μεγάλην παράδοσιν. Συνεχέετο μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ κράτους. Αἱ περιστάσεις ἦσαν μοναδικῶς εὐνοϊκαί. Ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ τότε ἡ μετάβασις ἐκ τῆς ὀλιγαρχίας εἰς τοὺς ἀστούς. Ἤρκει τὰ χρησιμοποιηθοὺν ἀθρόως νέα στοιχεῖα καὶ νὰ γίνουν ριζικαὶ μεταρρυθμίσεις. Ἴσως ἀπεφεύγοντο αἱ κατόπιν ἐπαναστάσεις. Ἐχρειάζετο φυσικὰ πολιτικὸς ἀνὴρ ἀντιλαμβανόμενος τὴν ἐποχήν του, ἔχων ἕτοιμον πρόγραμμα καὶ τὴν θέλησιν νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ.
Δυστυχῶς ὁ Γεώργιος Θεοτόκης ἦτο ὁ ἐντελῶς ἀντίθετος τύπος κυβερνήτου ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἐζήτει ἡ ἐποχή.
Προικισμένος ἐκ φύσεως μὲ πνευματικὴν εὐστροφίαν καὶ ἁβρότητα τρόπων· πλούσιος εἰς χαρίσματα τοῦ ἑπτανησιακοῦ πολιτισμοῦ· ἐξοικειωθεὶς μὲ τὴν τεχνικὴν τῆς διοικήσεως εἰς τὴν σχολὴν τοῦ Τρικούπη, ὁ Κερκυραῖος πολιτικὸς διέθετε πολλὴν διπλωματικότητα καὶ περισσοτέραν ἐπιδεξιότητα κοινοβουλευτικήν. Ἐστερεῖτο ὅμως τῆς θεληματικότητος, τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς αὐστηρᾶς ἀρετῆς τοῦ προκατόχου του. Ἰδιοσυγκρασία νωχελὴς καὶ ἐρασιτεχνική· οὐδόλως ἐμπνεόμενος ἐκ τοῦ λαοῦ· πιστεύων ὅτι ἡ ἀνθρωπίνη θέλησις εἶνε ἀνίσχυρος ἐνώπιον τῶν γεγονότων, ὁ Γ. Θεοτόκης ἔμεινε γνήσιος υἱὸς τῆς τάξεώς του. Ἦτο ἀνίκανος νὰ ἐπαναστατήσῃ ἐναντίον της.
Ἠγνόησε τὰ λαϊκά συμφέροντα, ἐγύρισε τὴν ράχιν εἰς τὸν πόνον τοῦ ἔθνους, εἰσήγαγεν ἐπισήμως τὴν ἐπιρροὴν τῆς αὐλῆς εἰς τὸ κοινοβούλιον. Ὑπόδειγμα κυβερνήτου ὀλιγαρχικοῦ. Τοῦ ἔλειπε ἡ ἀκαμψία πρὸς ἐφαρμογὴν ἑνὸς ὡρισμένου προγράμματος ἔστω καὶ ἀντιλαϊκοῦ.
Ἐξ ὅσων ἔπραξε καὶ ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἠμέλησε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ σπουδαιότερον ὑπῆρξεν ὁ διορισμός τοῦ διαδόχου Κωνσταντίνου εἰς τὴν
