θεσιν τῶν δύο μεγάλων εὐρωπαϊκῶν συνδυασμῶν, οὔτε συμφέρον κανένα. Ὅταν ὁ πόλεμος ἐξερράγη, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ τελεσιγράφου πρὸς τὴν Σερβίαν, καὶ εἴδαμεν ποίας ἀναστατώσες ἠδύνατο νὰ φέρῃ οὗτος εἰς τὴν Βαλκανικὴν πρὸς ζημίαν μας καὶ ὅταν ἰδίως ἐγνωρίζαμεν, ἐκ τῆς ἀρνήσεως τῆς Τουρκίας νὰ δεχθῇ τὴν περὶ τῶν νήσων διαιτητικὴν ἀπόφασιν τῶν Δυνάμεων, ὅτι ἐπέκειτο πόλεμος τῆς Τουρκίας καθ’ ἡμῶν, εὐθὺς ὡς μετὰ τὴν παραλαβὴν τῶν δύο θωρηκτῶν της θὰ ἔκρινεν ἐκείνη ἑαυτὴν ἰσχυροτέραν ἡμῶν κατὰ θάλασσαν, αἱ περιστάσεις μετεβλήθησαν τόσον ριζικῶς ὥστε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οὐδαμῶς ἐδυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1913, ἀπέβη δι’ ἡμᾶς ζωτικὴ ἀνάγκη, ζήτημα ζωῆς καὶ θανάτου τὸν Αύγουστον τοῦ 1914». [1]
Ἰδοὺ διατὶ ἀγνοοῦν ἢ διαστρέφουν τὴν πραγματικότητα ὅσοι ὡμίλησαν περὶ μιᾶς Ἑλλάδος, συρομένης παρὰ τοῦ φιλοπολέμου πρωθυπουργοῦ της εἰς ἀγῶνα δεινὸν χάριν τῆς σωτηρίας!! τῆς Εὐρώπης.
Ἡ προσχώρησις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν συμμαχίαν τῆς Ἀντάντ ἐπειβάλλετο καὶ δι’ ἄλλον ἀκόμη λόγον: Τὴν πρώτην ἑβδομάδα τοῦ πολέμου τὰ γερμανικὰ πολεμικὰ «Γκαῖμπεν» καὶ «Μπρεσλάου» κατέφυγαν εἰς τὰ Δαρδανέλλια. Προσετέθησαν εἰς τὸν τουρκικὸν στόλον καὶ ὁ ἐπ’ αὐτῶν Γερμανὸς ναύαρχος ἀνέλαβε τὴν διοίκησίν του. Ἐκ τῶν δύο σκαφῶν τὸ «Γκαῖμπεν» ἦτο νεώτατον καταδρομικὸν μάχης, ἰσχυρὸν καὶ ταχύτερον κάθε ἄλλου ἰσοδυνάμου του ἀπὸ τὰ δρῶντα εἰς τὴν Μεσόγειον κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην. Ἡ παρουσία των ἐντὸς τῆς θαλάσσης τοῦ Μαρμαρᾶ ὄχι μόνον ἀπεδείκνυε τὴν ἀνατολικὴν πολιτικὴν τῆς Γερμανίας, ἀλλὰ τῆς ἐξησφάλιζεν ὑπεροπλίαν εἰς τὸν Εὔξεινον Πόντον καὶ ἀπετέλει δεινότατον ἐναντίον τῆς Ελλάδος κίνδυνον.
Ὅταν τὰ γερμανικὰ πλοῖα διήρχοντο ἐκ τῶν ἑλληνικῶν θαλασσῶν ἀνεφωδιάσθησαν μὲ γαιάνθρακας, τοὺς ὁποίους μετέφερεν ἐκ Πειραιῶς τὸ ἐκεῖ ναυλοχοῦν γερμανικὸν ἐμπορικὸν «Μπογκαμπός». Τὸ ἀνθρακοφορτίον ἀνῆκεν εἰς γερμανικὴν ἑταιρείαν. Εἶχεν ὅμως ἐπιταχθῆ μαζὶ μὲ ὅλας τὰς
- ↑ Ὁ γράφων ὑπέβαλε πρὸς τὸν Ε. Βενιζέλον ἐρώτημα ἐν σχέσει μὲ συνομιλίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμε μετὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις πρεσβευτοῦ τῆς Γερμανίας, τὴν 7ην Ιουλίου 1913. Ὁ πρωθυπουργὸς εἶπε τότε εἰς τὸν φὸν Κουὰτ ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ συνεμάχει, ὡς διεδίδετο, μετὰ τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως. Ἐκείνην τὴν δήλωσίν του ἐξηγῶν ὁ πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, ἀπηύθηνε πρὸς τὸν γράφοντα τὴν ἀνωτέρω ἐπιστολὴν ἐξ Ἀθηνῶν, τὴν 27ην Ὀκτωβρίου 1929.
Ἄλλαι πηγαὶ τοῦ κεφαλαίου: Συνομιλία Ε. Ρέπουλη μετὰ τοῦ γράφοντος, Παρίσιοι Μάρτιος 1923.—Ἐπιστολὴ Ε Βενιζέλου πρὸς τὸν βασιλέα Κωνσταντῖνον, 25 Αὐγούστου/7 Σεπτεμβρίου 1914.—Συνδιάλεξις Γ. Στρέϊτ μετὰ τοῦ γράφοντος, Ζυρίχη Ὀκτώβριος 1928—Οὐΐνστον Τσῶρτσιλ, μνημονευθὲν ἔργον, τόμος 1 σελ. 425.—Ἔδουαρδ Γκρέϋ, ἀναφερθὲν ἔργον σελ. 467.—Ρ. Πουανκαρέ: «Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Γαλλίας» τόμος 5ος.—Ἀρχεῖα ύπουργείου Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος.
