Στρέϊτ: Ὅταν θὰ μεταβῆτε εἰς τὸν βασιλέα νὰ τοῦ ὑποβάλετε τὴν παραίτησίν μου.
Βενιζέλος: Μάλιστα».
Τὴν ἑπομένην ὁ πρωθυπουργὸς παρουσιάσθη εἰς τὸν βασιλέα ὅστις ἀπεδέχθη τὴν παραίτησιν τοῦ Γ. Στρέϊτ καὶ ἐξουσιοδότησε τὸν Βενιζέλον νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν Ρῶσσον πρέσβυν, σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς κυβερνήσεως. Παρεκάλεσε μόνον νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀποχώρησις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ μὴ φανῇ ὅτι ἀπέρριψεν οὗτος τὴν πρότασιν τοῦ Δεμίδωφ.
Ἡ διαφωνία δὲν ἀνεφέρθη εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ἀπεφασίσθη νὰ ἐκθέσῃ τὰς γνώμας του ὁ Γ. Στρέϊτ δι’ ὑπομνήματος εἰς τὸν βασιλέα καὶ τὸν πρόεδρον τῆς κυβερνήσεως. Ὁ Στρέϊτ παραδέχεται ὅτι:
«Ὁ Βενιζέλος δὲν ἐσκέπτετο πράγματι νὰ στείλῃ τὸν ἑλληνικὸν στρατὸν εἰς τὸν Δούναβιν, διότι καὶ προηγουμένως, καὶ κατὰ τὸ διάβημα τοῦ Δεμίδωφ καὶ κατόπιν ἠρνήθη τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συζήτησιν».
Ὁ Ε. Βενιζέλος χαρακτηρίζων πληροφορίαν ξένου ἱστορικοῦ διατεινομένου ὅτι ἐσκέφθη νὰ διαθέσῃ ἑλληνικὰς δυνάμεις εἰς τὸ μέτωπον κατὰ τῆς Αὐστρίας εἶπε:
«Κακοήθες ψεῦδος!»
Ἐπομένως δὲν ὑφίστατο διαφωνία Βενιζέλου–Στρέϊτ εἰς τὴν περίπτωσιν Δεμίδωφ. Ὁ ὑπουργὸς ὅμως τῶν Ἐξωτερικῶν εἶχε ριζικῶς ἀντίθετον γνώμην ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ ὑπουργείου ἀπέναντι τῆς Συνεννοήσεως. Ἤθελεν ἀπόλυτον οὐδετερότητα καὶ ἐζήτει νὰ τὴν ἐπιβάλῃ, συνεννοούμενος ἀπ’ ευθείας μὲ τὸν βασιλέα. Ὤφειλε νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν πολὺ ἐνωρίτερον, ἀφ’ ἧς δηλαδὴ περιώριζε τὴν ἑρμηνείαν τῆς σερβικῆς συνθήκης καὶ συνέτασσε μαζὶ μὲ τὸν Κωνσταντῖνον τὸ πρὸς τὸν Κάϊζερ τηλεγράφημα τῆς 25ης Ιουλίου, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ πρωθυπουργοῦ. Ὑπῆρχεν ἔκτοτε «ἐκκρεμὴς λογαριασμὸς Στρέϊτ», ὅστις ἔπρεπε νὰ ἐξοφληθῇ. Τὸ ἐπεισόδιον Δεμίδωφ ἔδωκεν ἁπλῶς τὴν ἀφορμήν. Ἀπόδειξις ὅτι ὁ Βενιζέλος, συναντηθεὶς μὲ τὸν Ρῶσσον πρέσβυν, τοῦ εἶπεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πάντοτε ἕτοιμος νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν συμμαχίαν τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως. Ἀπέμεναν ὅμως πρὸς συζήτησιν οἱ ὅροι τῆς συμμετοχῆς της εἰς τὸν ἀγῶνα. Μεταξὺ δὲ τούτων ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις δὲν θὰ ἀπεδέχετο ἐκεῖνον ὅστις θὰ τὴν ὑπεχρέωνε νὰ στείλῃ τὸν στρατόν της εἰς τὸ θέατρον τοῦ αὐστροσερβικοῦ πολέμου, ὅταν ἡ Βουλγαρία διετήρει τὴν ὕποπτον οὐδετερότητά της [1].
- ↑ Ἀφηγήσεις πρὸς τὸν γράφοντα τῶν Ε. Βενιζέλου, Γ. Στρέϊτ, Ν. Πολίτη καὶ σημειώματα ἐκ τῶν ἀρχείων ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν.—Ὁ Γ. Στρέϊτ βεβαιώνει ὅτι τὸ διάβημα τοῦ Βενιζέλου ἐγένετο ἕνεκα τῆς συνομιλίας Στρέϊτ–Δεμίδωφ. Διαφωνῶν δὲ ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα τοῦ διαβήματος καὶ τῆς προσφορᾶς εἰς τὴν Ἀντάντ παρῃτήθη ὁ Γ. Στρέϊτ. Ἀρνεῖται τέλος τὸν μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Ε. Βενιζέλου διάλογον ἐν τῷ ὑπουργικῷ συμβουλίῳ. (Ἐπιστολὴ Γ. Στρέϊτ πρὸς τὸν γράφοντα, Ἀθῆναι 15 Φεβρουαρίου 1931).
