«Ποία θὰ ἦτο τώρα ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος, κ. πρόεδρε, ἂν ἐγίνετο σύμμαχος τῆς Γερμανίας, όπως ὑπεστηρίζατε; Θὰ εἴχαμεν ἐμπορικὸν στόλον, συγκοινωνίας, λιμένας, ὕπαρξιν κἄν, ἀφοῦ ὅλα εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς Ἀντάντ;»
Ὁ Γεώργιος Θεοτόκης ἀπέφυγε νὰ δώσῃ ἀπάντησιν [1].
Ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Βενιζέλος καὶ τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον διέγραφαν τὴν πορείαν τοῦ κράτους μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν ἀπέναντι τῶν ἄλλων παραγόντων τῆς Πολιτείας, ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος, ὁ Γεώργιος Στρέϊτ καὶ ὁ πρεσβευτὴς Βερολίνου Νικόλαος Θεοτόκης προέβαιναν εἰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας δὲν ἐχαρακτήριζεν ἡ εὐθύτης πρὸς τὴν κυβέρνησίν των.
Πρόκειται περὶ τῆς τηλεγραφικῆς ἀλληλογραφίας μεταξὺ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τοῦ αὐτοκράτορος Γουλιέλμου.
Ἡ ἐπίσημος πολιτικὴ καὶ διπλωματία τῆς Γερμανίας εἶχαν τὴν πρέπουσαν γνώμην περὶ τῆς διεθνοῦς θέσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς κυβερνήσεως τῶν φιλελευθέρων καὶ ἡ ἑλληνοσερβικὴ συμμαχία ἦσαν γνωσταί. Διὰ τοῦτο τὰ πρακτικὰ τοῦ ὑπάτου συμβουλίου τῆς γερμανικῆς ὁμοσπονδίας, αἱ ἐκθέσεις τοῦ γενικοῦ γερμανικοῦ ἐπιτελείου καὶ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ Βερολίνου μαρτυροῦν ὅτι ἡ Γερμανία θὰ ἦτο ἱκανοποιημένη ἂν ἡ Ἑλλὰς ἐτήρει οὐδετερότητα.
Τὴν 18/31 Ἰουλίου 1914 ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐτηλεγράφει:
«Πρὸς τὰς γερμανικὰς πρεσβείας Βιέννης καὶ Ρώμης: Προσπαθοῦμεν νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν Ἑλλάδα νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Τριπλῆς Συμμαχίας (Γερμανίας–Αὐστρίας–Ἰταλίας). (ὑπογρ.) Γιάγκωφ».
Ἀνάλογοι καὶ ἐντονώτεραι ἀκόμη ἦσαν αἱ κρίσεις τῶν πρέσβεων τῆς Γερμανίας Κουὰτ εἰς Ἀθήνας καὶ Βαγκενάϊν εἰς Κωνσταντινούπολιν, ὁμολογούντων «ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὰς κεντρικὰς αὐτοκρατορίας, ἐὰν ἔμενε οὐδετέρα.»
Ὁ αὐτοκράτωρ Γουλιέλμος ἦτο ὀλιγώτερον μετριόφρων ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς, τοὺς στρατηγοὺς καὶ τοὺς διπλωμάτας του. Ἐζήτησε νὰ συστήσῃ εἰς τὰ πλευρὰ τῆς Ρωσσίας μίαν ἀντισλαυικὴν βαλκανικὴν ἕνωσιν ἐκ τῆς Τουρκίας, τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Τὴν πρώτην τὴν ἐθεώρει ἀπὸ καιροῦ «ὑποτελῆ». Ἡ δευτέρα ἦτο πρὸ ἐτῶν σύμμαχός του καὶ εἶχε βασιλέα ἕνα Χοεντζόλλερν. Διὰ τὴν Ἑλλάδα αἱ δυσκολίαι παρουσιάζοντο μεγαλείτεραι. Ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὴν ἐβασίλευεν ὁ γυναικάδελφός του «Τῖνος», στρατάρχης τῆς Γερμανίας. Ὑπῆρχαν πρὸ πάντων ὡρισμέναι συνεννοήσεις μεταξὺ Γουλιέλμου καὶ Κωνσταντίνου. Διὰ τοῦτο ἡ πρώτη ἔκκλησις, τὴν
- ↑ Περὶ τοῦ συμβουλίου τῆς 24ης Ιουλίου 1914 ἔκαμε δημοσίαν δήλωσιν κατὰ Ὀκτώβριον τοῦ 1920, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Ν. Πολίτης, ἀπαντῶν εἰς ἀνακοινώσεις τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν μεταρρυθμιστικών Ν. Στράτου. Ὁμοίως περίπου ἀφηγηθῆ τὰ λεχθέντα εἰς τὸν γράφοντα ὁ ἀρχηγὸς τῶν συντηρητικῶν δημοκρατικῶν Α. Μιχαλακόπουλος, Ἀθῆναι Αὔγουστος 1928. Δηλώσεις πρωθυπουργοῦ Ε. Βενιζέλου εἰς τὴν Βουλήν, 14ην Αὐγούστου 1917.
