Ἀλλ’ ἡ ἑλληνικὴ πολιτικὴ δὲν διεγράφετο ἐξ Ἀθηνῶν μὲ τὴν αὐτὴν καθαρότητα καὶ πρὸς τὴν ἰδίαν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν ἔδιδεν ὁ Βενιζέλος ἀπὸ τὸ Μόναχον.
Εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον δὲν ἐπεκράτει ὁμοφωνία. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Στρέϊτ συνεννοεῖτο μὲ τὸν Βασιλέα, χωρὶς νὰ τηρῇ ἐνημέρους τοὺς συναδέλφους του. Συνεκρούσθη μὲ τὸν προεδρεύοντα τῆς κυβερνήσεως. Ὁ Ἐμμανουὴλ Ρέπουλης ἐνέπνεε τὸ δημόσιον φρόνημα εἰς συμπάθειαν ὑπὲρ τῆς Σερβίας. Ὁ Στρέϊτ ἔλεγε δημοσίᾳ τὰ ἀντίθετα.
Ἡ εἰς τοιαύτας ὥρας καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Βενιζέλου διεύθυνσις τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὸν Γεώργιον Στρέϊτ ἀπετέλεσε γεγονὸς θεμελιώδους σημασίας διὰ τὴν Ἑλλάδα ἔναντι τῆς εὐρωπαϊκῆς κρίσεως.
Ὁ εὐρωπαϊκὸς πόλεμος δὲν τὸν εὕρισκεν ἀπροετοίμαστον. Ἐπὶ τέσσαρα ἔτη ἡ Βιέννη ὑπῆρξε διὰ τὸν Στρέϊτ πρώτης τάξεως διεθνὲς καὶ βαλκανικὸν παρατηρητήριον. Ἔχων τὴν συμπάθειαν τοῦ αὐτοκράτορος Φραγκίσκου Ἰωσήφ, τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν κυβερνώντων καὶ λαμπρὰν θέσιν μεταξὺ τῶν διπλωματῶν, ὁ Στρέϊτ ἦτο ἄριστα πληροφορημένος, προέβλεπε δὲ τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Σερβίας καὶ τὴν γενίκευσιν τῆς συρράξεως.
Τὴν συμμαχίαν μετὰ τῆς Σερβίας δὲν ἐλάμβανε κἂν ὑπ’ ὄψιν, προκειμένου περὶ πανευρωπαϊκῆς ρήξεως. Ἐγνώριζε καὶ συνεμερίζετο τὰ αἰσθήματα τοῦ Κωνταντίνου πρὸς τὴν Γερμανίαν. Ἔβλεπε τὴν Ρωσσίαν ὡς τὸν μεγαλείτερον ἐχθρὸν τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἐλησμόνει ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἦτο εἰς τὴν διάθεσιν μιᾶς μοίρας ἀγγλικοῦ στόλου. Ἔτσι κατέληξεν εἰς τὸ ἀποφθεγματικὸν συμπέρασμα:
«Τί ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὰ πέντε-δέκα στρατιωτάκια της καὶ μὲ τὰ δυὸ-τρία καραβάκια της μεταξὺ τῶν συμπλεκομένων κολοσσῶν»;
Ἡ φράσις ἀποκαλύπτει τὸ πολιτικὸν σύστημα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τοῦ Γεωργίου Στρέϊτ. Ἀπὸ παντοῦ ἐσωρεύοντο ἐμπρός του διλήμματα, ἐμπόδια, προβλήματα, καταστροφαί. Ὅ,τι ὁ Βενιζέλος ἐθεώρει μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ ὡς εὐκαιρίαν, ὁ Στρέϊτ τὸ ἐφαντάζετο ὡς συντέλειαν τοῦ αἰῶνος. Ἡ ἀπόφασις, ὁ ἀγών, ἦσαν ἀντίθετα πρὸς τὴν πνευματικὴν κρᾶσιν καὶ τὸν χαρακτῆρα του. Ἐνώπιον τοῦ κινδύνου ἐπανέλαβε περίπου τὴν κίνησιν τῆς στρουθοκαμήλου, ἥτις βυθίζει τὴν κεφαλήν της εἰς τὴν ἄμμον διὰ νὰ μὴ βλέπῃ τὰ θηρία. Καὶ εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἐγέννησε τὴν ἑλληνικὴν οὐδετερότητα.
Ὁ Στρέϊτ εἶναι φυσικὸς πατὴρ τῆς «ὁριστικῆς καὶ ἀπολύτου οὐδετερότητος τῆς Ἑλλάδος», κατὰ τὸν εὐρωπαϊκὸν πόλεμον.
Πρὶν ἀκόμη γενικευθῇ ἡ αὐστροσερβικὴ σύγκρουσις, ὁμίλησεν εἰς τοὺς πρέσβεις Ρουμανίας καὶ Τουρκίας διὰ τὸν σχηματισμὸν «Βαλκανικοῦ
δρόπουλον. Τὰ πλεῖστα τῶν ἐγγράφων τούτων ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Λευκὴν Ἑλληνικὴν Βίβλον. Γερμανικὰ ἀρχεῖα Καούτσκυ. Συνομιλία Ν. Πολίτη μὲ τὸν γράφοντα, Παρίσι, Δεκέμβριος 1928. Ἐρυθρὰ Αὐστριακὴ καὶ Κυανή Σερβικὴ Βίβλος περὶ τῆς δολοφονίας τοῦ Σεραγέβου.
