τῶν δύο εὐρωπαϊκῶν ὁμάδων Ἐκρατήθη μακρὰν ἀπὸ κάθε δέσμευσιν συμμαχικήν, τοὐλάχιστον μέχρι τέλους τοῦ 1913.
Ἀλλ᾿ ἡ συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου ἦτο διὰ τὰ Βαλκάνια καὶ τὴν Ἑλλάδα γεγονὸς διεθνοῦς σημασίας. Τουρκία καὶ Βουλγαρία, τὰ ἡττημένα ἐκ τῶν δύο πολέμων κράτη, ἐστρέφοντο εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Αὐστρίαν πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ὅσων ὑπέστησαν ζημιῶν. Ἐκ τῶν δύο κεντρικών Δυνάμεων, ἡ Γερμανία ἐπεδίωκεν εἶδος οἰκονομικῆς ἐπικρατήσεως εἰς τὸν Αἷμον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐφήρμοζε τὴν μεγάλην ἀποικιακὴν πολιτικήν της πρὸς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Ἡ Αὐστρία εἶχεν ἐδαφικὰς βλέψεις ἐπὶ τῶν Βαλκανίων. Ἐκ τῶν εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων, μόναι αἱ Ἀγγλία καὶ Γαλλία ἦσαν ἀνιδιοτελεῖς εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος τῆς χερσονήσου.
Ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις, ὁ Βενιζέλος ἔστρεψε σταθερῶς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας πρὸς τὰς δύο δυτικὰς Δυνάμεις. Καὶ ὅταν ὁ Κωνσταντῖνος τοῦ ὡμίλησε περὶ συμμαχίας μὲ τὴν Γερμανίαν, ὁ Βενιζέλος τοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ καλέσῃ ἄλλην κυβέρνησιν πρὸς ἐφαρμογὴν τοιαύτης πολιτικῆς [1].
Ἐκτὸς ὅμως τῶν γενικῶν λόγων, εἰδικὰ περιστατικὰ ὥριζαν τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸ μέρος τῆς Ἀντάντ, ὅταν ἐξερράγη ὁ εὐρωπαϊκὸς πόλεμος.
Ἐμνημονεύθη ὅτι ὁ πρῶτος βαλκανικὸς πόλεμος ἠπείλησε τὴν εἰρήνην τῆς Εὐρώπης. Ἡ Αὐστρία ἐκινητοποίησε κατὰ τῆς Σερβίας πολλὰ σώματα στρατοῦ. Ἡ Ρωσσία ἔλαβεν ἀνάλογα μέτρα ὑπὲρ τῶν Σέρβων. Ἡ Αγγλία, Γαλλία καὶ Γερμανία διέσωσαν τὴν εἰρήνην. Ἀλλ' ὁ κλονισμὸς ἐπὶ ἑβδομάδας ἦτο σφοδρός. Ἡ Μεγάλη Βρεττανία καὶ ἂν ἀκόμη δὲν μετεῖχε τοῦ ἐπικειμένου πολέμου, ὤφειλε νὰ λάβῃ μέτρα προνοίας εἰς τὴν Μεσόγειον θάλασσαν, ὅσου θὰ ἔδρων οἱ ἀντίπαλοι στόλοι. Εἰς τοῦτο ὀφείλεται ἡ πρώτη ἀγγλοελληνικὴ συνεννόησις.
Περὶ τὰ τέλη τοῦ Δεκεμβρίου 1912, διαρκούσης τῆς βαλκανικῆς διασκέψεως, ὁ εἰς Λονδίνον εὑρισκόμενος, ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἑλληνικῆς ἀποστολῆς, πρωθυπουργὸς Ε. Βενιζέλος, συνηντήθη μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἀγγλίας Λόϋδ Τζώρτζ. Παρίσταντο ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν Ουΐνστον Τσώρτσιλ καὶ ὁ πρῶτος λόρδος τοῦ ναυαρχείου πρίγκηψ Βάττεμβεργ. Ὁ Λόϋδ Τζὼρτζ ἠρώτησε τὸν Βενιζέλον, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ ἐπιτρέψῃ ἐν περιπτώσει ἀνάγκης, τὴν ὑπὸ τοῦ ἀγγλικοῦ στόλου χρησιμοποίησιν τοῦ λιμένος τοῦ Ἀργοστολίου, διδομένης εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς ἀνταλλάγματος τῆς Κύπρου. Έδηλώθη συγχρόνως πρὸς τὸν Ἕλληνα πρω-
- ↑ Τὸ θέμα περὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλλάδος ἐξετάζεται ἰδεολογικῶς μὲν παρὰ τοῦ Γ. Σκληροῦ εἰς τὰ «προβλήματα τοῦ συγχρόνου ἑλληνισμοῦ», ἐπιστημονικῶς δὲ ὑπὸ τῶν Μπρὺν καὶ Βαλλὼ εἰς τὴν «Γεωγραφίαν τῆς ἱστορίας». Πλὴν ὡρισμένων ἀνακριβειῶν, ἡ κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ἑλληνικὴ πολιτική, περιγράφεται εἰς τὸν 35ον τόμον τῶν ἐπισήμων γερμανικῶν ἀρχείων, ἔκδοσις 1926. Α. Σεραντάμ: Τὸ «Παγγερμανικὸν σχέδιον ἄνευ προσωπίδος» σελίδες 58–67.
