«Γ. Θεοτόκης: Τὰ πράγματα μετεβλήθησαν ἐν τῷ μεταξύ».
Ενώπιον τῆς ἐπιμονῆς τοῦ βασιλικοῦ ἀπεσταλμένου, ὁ φὸν Γιάγκωβ ἠναγκάσθη νὰ εἴπῃ καθαρὰ πλέον ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ λόγος περὶ Ἑλληνογερμανικῆς συμμαχίας πρὶν ἐκκαθαρισθῇ ἡ βαλκανικὴ κατάστασις.
Εἰς Ἀθήνας αἱ ἐνέργειαι τοῦ Γ. Θεοτόκη ἐπροκάλεσαν ἀναστάτωσιν. Ὁ Κωνσταντῖνος ἐδήλωσε πρὸς τὸν Βενιζέλον ὅτι οὐδέποτε ἐξουσιοδότησε τὸν πρώην πρωθυπουργὸν νὰ διαπραγματευθῇ συμμαχίαν. Ἔδωκεν ἐντολὴν νὰ περιορισθῇ ὁ ἀπεσταλμένος εἰς τὴν τυπικὴν ἀναγγελίαν τῆς ἀναρρήσεως του. Πρὸς τὸν Κουὰτ ἀνεκοινώθη ἐπίσης παρὰ τοῦ πρωθυπουργοῦ ὅτι ὁ Γ. Θεοτόκης παρεξήγησε τὴν ἀποστολήν του. Ὁ Γουλιέλμος ἐτηλεγράφει διὰ τοῦ Κουὰτ εἰς τὸν Κωνσταντίνον:
«Ἡ παραίτησις τοῦ κ. Βενιζέλου (ἐξ ἀφορμῆς τῶν προτάσεων τοῦ Γ. Θεοτόκη περὶ Ἑλληνογερμανικῆς συμμαχίας), ἥτις θὰ ἦτο μεστὴ συνεπειών διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν δυναστείαν της εἰς τὰς κρισίμους ταύτας στιγμάς, μοῦ φαίνεται, κατὰ τὸ παρόν, δυστύχημα διὰ τὴν Ἑλλάδα».
Ὁ Γεώργιος Στρέϊτ ἔκρινεν ὡς ἑξῆς τὰ τότε διαβήματα τοῦ Θεοτόκη:
«Ὁ Γεώργιος Θεοτόκης ὑπέπεσεν εἰς ἀνεξήγητον διὰ τὸν χαρακτήρα του ελαφρότητα. Οὐδεμίαν οὐδαμόθεν ἔλαβεν ἐντολὴν νὰ διαπραγματευθῇ συμμαχίαν μὲ τὴν Γερμανίαν».
Καὶ ὅμως κατόπιν τοιαύτης ἐλαφρότητος ὁ Γ. Θεοτόκης δὲν ἐστερήθη τῆς ἰδιαιτέρας εὐνοίας τοῦ Κωνσταντίνου, ὅστις τὸν ἐκάλει μετ’ ὀλίγον εἰς τὸ στρατηγεῖον του. Εἶναι ἄλλως τε ἀδύνατον νὰ ὑποτεθῇ ὅτι πολιτικὸς τῆς ἡλικίας, τῆς πείρας καὶ τῆς σοβαρότητος τοῦ Θεοτόκη, θὰ προέβαινεν εἰς πράξεις τοιαύτης σπουδαιότητος, ἐὰν δὲν εἶχε τὴν ἀνεπίσημον τοὐλάχιστον ἔγκρισιν τοῦ Βασιλέως. Ἡ ἑλληνογερμανικὴ συμμαχία ἦτο εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ὀλιγαρχίας. Αἱ προτάσεις τοῦ Θεοτόκη ἀπέτυχαν, ἐπειδὴ ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἔκρινε τὴν στιγμὴν κατάλληλον πρὸς ἀπομάκρυνσιν τοῦ Βενιζέλου, ἡ δὲ Γερμανία ἀπέφευγε νὰ συνδεθῇ μὲ τὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ δευτέρου βουλγαρικοῦ πολέμου [1].
- ↑ Ἐκ συνομιλιῶν μετὰ τῶν Ε Βενιζέλου, Α. Ρωμάνου, Γ. Στρέϊτ, Ν. Πολίτη, κατὰ τὸ ἔτος 1928. Α. Καμπάνη: «Ἡ Ελληνικὴ Κρίσις». Τηλεγράφημα Δ. Κορομηλᾶ τῆς 3/16 Ἰουνίου πρὸς Γ. Θεοτόκην, Βερολῖνον. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 473 τηλεγράφημα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γερμανίας πρὸς τὸν πρέσβυν Ἀθηνῶν Κουάτ. Τηλεγράφημα τῆς 6/19 Ιουνίου 1913 τοῦ Γ. Θεοτόκη ἐκ Βερολίνου πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ τὴν κυβέρνησιν Ἀθήνας–Γιάγκωβ πρὸς Κουὰτ τὴν 8/21 Ἰουνίου 1913, 75–13454 τῶν γερμανικῶν ἀρχείων. Συνομιλία Βενιζέλου–Κουὰτ τῆς 9/22 Ἰουνίου εἰς τὸ 128 τῆς γερμανικῆς πρεσβείας Ἀθηνῶν, Γουλιέλμος πρὸς Κωνσταντῖνον εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13456 τῶν γερμανικῶν ἀρχείων. Ὁ ἐν Ἀθήναις πρεσβευτὴς τῆς Γαλλίας Γ. Ντεβὶλ (1910–1915) εἰς τὸ βιβλίον του «Ἡ Ἀντάντ, ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Βουλγαρία» σελίδες 71 καὶ 104 γράφει ὅτι: «Εἰς τὴν ἀλληλογραφίαν μου θὰ εὑρίσκονται ἀποδείξεις περὶ τῶν γερμανοφίλων σχεδίων τοῦ Γ. Θεοτόκη, τοῦ φίλου του Γ. Μπαλτατζῆ, δεσμευομένου ρητῶς ἀπέναντι τοῦ κ. Βακενάϊν, τοῦ προστατευομένου του Βίκτωρος Δούσμανη, πραγματικοῦ αὐτουργοῦ ἀνωνύμων ἐπιθέσεων ἐναντίον τῆς γαλλικῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς».
