Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σελίδα:Η Ελλάς του 1910–1920 - τ.1 (1931).pdf/238

Από Βικιθήκη
Αυτή η σελίδα δεν έχει ελεγχθεί ακόμη για πιθανά λάθη.
204
Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920
000

Καὶ ὅμως ὁ βασιλεὺς δὲν ἠγνόει ὅτι ἡ γαλλικὴ ἀποστολὴ ἦτο εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Γουδὶ καὶ τῆς κυβερνήσεως Βενιζέλου [1].


Τότε περίπου ἐσημειώθη ἡ πραξικοπηματικὴ ἐνέργεια τοῦ Θεοτόκη πρὸς σύναψιν ἑλληνογερμανικῆς συμμαχίας.

Ὁ Γεώργιος Θεοτόκης διετήρει τὰς ἰδέας του περὶ τῆς χρησιμότητος μιᾶς τοιαύτης πολιτικῆς. Συζητήσιμον εὕρισκε τὴν ἀντίρρησιν ὅτι ἡ Ελλάς, ὡς θαλάσσιον κράτος, δὲν ἠδύνατο νὰ ταχθῇ εἰς στρατόπεδον ἀντίθετον τῆς Μεγάλης Βρεττανίας. Ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἡ Ἀγγλία συνέπραξε μὲ τὴν Ρωσσίαν, ἐνόμιζεν ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς διὰ μόνης τῆς Γερμανίας θὰ ἐμύνετο κατὰ τοῦ πανσλαυϊσμοῦ. Ἐπρόκειτο δὲ ὄχι περὶ ἀτομικῶν ἀντιλήψεων ἀλλὰ περὶ προγράμματος ὁλοκλήρου τοῦ θεοτοκικοῦ κόμματος. Ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Γ. Μπαλτατζῆς εἶχε γίνει ἐπιστήθιος φίλος τοῦ διασήμου ἔπειτα πρεσβευτοῦ τῆς Γερμανίας εἰς Κωνσταντινούπολιν Βαγκενάϊν. Ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ κόμματος Δημήτριος Γούναρης δὲν ἀπέκρυπτε, πολὺ πρὸ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ στρέψῃ τὴν πολιτικήν της πρὸς τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Αὐστρίαν.

Ὁ Γεώργιος Θεοτόκης εἶχεν ἐπηρεασθῆ εἰς τὰς γνώμας του καὶ ἀπὸ τὸν υἱόν του Νικόλαον, πρέσβυν τῆς Ἑλλάδος ἐν Βερολίνῳ. Ὁ νέος ἀκόμη τότε διπλωμάτης ὑπέστη βαθύτατα τὴν ἐπιρροὴν τῆς προσωπικῆς εὐνοίας τοῦ αὐτοκράτορος Γουλιέλμου. Ὅταν παρουσιάσθη πρώτην φοράν εἰς τὸν αὐτοκράτορα δὲν ἔφερε τὴν ἐπίσημον στολήν του καὶ ἐζήτησε συγνώμην διὰ τοῦτο. Ὁ Γουλιέλμος τοῦ εἶπε:

«Ἀγαπητέ μου πρέσβυ, τὸ ράσον δὲν κάμνει τὸν καλόγηρον».

Ἡ ἀσήμαντος γαλλικὴ ἔκφρασις ἔγινεν ἀρχὴ ἰδιαιτέρας φιλίας τοῦ αὐτοκράτορος πρὸς τὸν Ἕλληνα διπλωμάτην. Ὁ Νικόλαος Θεοτόκης ἐθεώρει τὸν ἑαυτόν του ὡς εἶδος «εὐγενοῦς» τῆς πρωσσικῆς αὐλῆς.

Τὸν Μάϊον τοῦ 1913, ὁ Γεώργιος Θεοτόκης ὁρίζετο ἀρχηγός μιᾶς τῶν τριῶν ἀντιπροσωπειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνήγγελλαν εἰς τὰς ξένας κυβερνήσεις τὴν ἀνάρρησιν τοῦ Κωνσταντίνου. Ἀρχικῶς μετέβαινεν εἰς Βερολίνον. Ἡ ἐκεῖ ἀποστολή του δὲν εἶχε πολιτικὸν χαρακτῆρα. Λόγῳ τῆς συμμαχίας της μὲ τὴν Σερβίαν, ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος ἦτο λεπτή. Ἐπεδίωκε


  1. Ἐκ συνομιλίας Ε. Βενιζέλου μὲ τὸν γράφοντα, Ἀθῆναι Μάϊος 1928. Ἐξ ἐπιστολῆς Ε. Βενιζέλου πρὸς τὸν γράφοντα, Ἀθῆναι Ὀκτώβριος 1929. Τηλεγραφήματα τοῦ ἐν Ἀθήναις πρεσβευτοῦ τῆς Γερμανίας φὸν Κουὰτ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸν ἀρχικαγγελάριον Μπέτμαν Χόλβεγκ εἰς Βερολῖνον. Τὰ κυριώτερα τούτων εἶναι: τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13371 τῆς 25ης Μαΐου 1913, συνομιλία Κουὰτ–Βενιζέλου· τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 138 τῆς 10/23 Ιουνίου 1913, συνομιλία Κουὰτ με βασιλέα Κωνσταντῖνον καὶ Βενιζέλον. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13455 τῆς 10/23 Ἰουνίου 1913 τοῦ Μπέτμαν Χόλβεγκ εἰς τὸν αὐτοκράτορα Γουλιέλμον, περιέχον προγενεστέραν συνομιλίαν Κωνσταντίνου–Κουάτ. Ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν 35ον τόμον (1913) τῶν ἐπισήμων γερμανικῶν ἀρχείων.