τητος, τιμητικαὶ διακρίσεις παρεχωρήθησαν εἰς φυσικοὺς ἐχθροὺς τῆς νέας καταστάσεως.
Τὴν ἐπαύριον τῶν δύο πολέμων τὸ κράτος εἶχεν ὄχι μόνον ἐξωτερικῶς, ἀλλὰ καὶ ἐσωτερικῶς, ὄψιν πολὺ διαφορετικὴν ἀπὸ τὴν δοθεῖσαν εἰς αὐτὸ διὰ τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ Αὐγούστου 1919.
Ἐπὶ κορυφῆς τῆς πολιτείας εὐρίσκετο ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος. Ὁ πατέρας του ὑπῆρξε, μέχρι τῆς παραμονῆς τοῦ τραγικοῦ τέλους του, ἀρχηγὸς ξένης δυναστείας. Ὁ Βενιζέλος παρέλαβε τὸν Κωνσταντῖνον γυμνὸν ἀπὸ κάθε δύναμιν καὶ γόητρον. Τοῦ ἔδωσε τὰ μέσα νὰ μεταβληθῇ εἰς νικητὴν στρατηγόν. Τὸν ἀνεκήρυξεν «ἄξιον τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἑλληνισμοῦ» ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης. Τοῦ ηὔξησε τὴν βασιλικὴν ἀποζημίωσιν ἀπὸ 1.300.000 τοῦ Γεωργίου εἰς δύο ἑκατομμύρια χρυσῶν δραχμῶν, ἐκτὸς τῶν ἰδιαιτέρων χορηγιῶν πρὸς τὴν βασιλομήτορα Ὄλγαν καὶ τὸν διάδοχον Γεώργιον. Τοῦ ἐνεχείρισε, μετὰ τὸν βουλγαρικὸν πόλεμον, τὰ διάσημα τοῦ πρώτου Ἕλληνος στρατάρχου. Ὁ Κωνσταντῖνος διεδέχετο τὸν πατέρα του ὄχι ὡς ξένος πρίγκηψ ἀλλ’ ὡς ἐθνάρχης.
Ὅταν τοῦ ἀνήγγειλαν τὸν θάνατον τοῦ Κωνσταντίνου, ὁ Βενιζέλος εἶπε: «Δὲν μετανοῶ δι’ ὅσα ἔπραξα ὑπὲρ τοῦ Κωνσταντίνου. Τὰ ἔκαμα ὅλα χάριν τοῦ ἔθνους».
Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν πρόθεσιν. Γεγονὸς ὅμως εἶναι ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος ἀνέβη εἰς τὸν θρόνον περιβεβλημένος μὲ τὸν λαϊκὸν θαυμασμὸν καὶ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ στρατοῦ. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον ὅτι εἴτε ἀρχιστράτηγος, εἴτε συνταγματικὸς μονάρχης, εἴτε ὁδηγὸς τοῦ ἔθνους ἐγίνετο ὁ Κωνσταντῖνος, παρέμενε φυσικὴ κορυφὴ τῆς ὀλιγαρχίας.
Κατὰ τοὺς πολέμους, ὁ Νικόλαος, ὁ Ἀνδρέας, ὁ Χριστόφορος, συνωστίζοντο εἰς τὸ ἐπιτελεῖον ἄνευ ἀσχολίας καὶ ἠρνήθησαν νὰ ἀναλάβουν μάχιμον ὑπηρεσίαν καθὼς τοὺς ὑπέδειξεν ὁ στρατηγὸς Δαγκλῆς.
Τώρα ἦσαν κατάφορτοι ἀπὸ ἐπωμίδας, ἐθεωροῦντο ὑπὸ πολλῶν σπουδαῖοι στρατιωτικοὶ ἢ διπλωμάται, ἐρρύθμιζαν τὴν ἐπίσημον πνευματικὴν κίνησιν τοῦ τόπου καὶ διένεμαν εὐνοίας. Γύρω των ἀνασυνετάσσετο κοινωνικῶς καὶ ἀνέβαινε πολιτικῶς ἡ συντηρητικὴ ἐκείνη τάξις, τὴν ὁποίαν συνέτριψεν ἡ ἐπανάστασις τοῦ Γουδί.
Αἱ χωρισμέναι αὐλαὶ τοῦ Κωνσταντίνου, τῆς Σοφίας, τῆς Ὄλγας, τοῦ Διαδόχου, τοῦ Νικολάου, τοῦ Ἀνδρέου ἔγιναν ἰσάριθμοι ἑστίαι «ἀντιδράσεως». Ἀξιωματικοί, ἀντισταθέντες μὲ τὸ ξίφος εἰς τὴν χεῖρα ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἐξεγέρσεως τοῦ 1909, ἔλαβαν θέσεις ἐμπιστοσύνης ὡς ὑπασπισταὶ καὶ φίλοι. Βασιλικοὶ ἢ πριγκηπικοὶ αὐλάρχαι, θησαυροφύλακες, εὐνοούμενοι, γραμματεῖς, ἀνῆκαν εἰς τὴν ὀλιγαρχίαν.
Ὁ Γεώργιος Θεοτόκης, κυριώτατος ἀντιπρόσωπος τοῦ ὀλιγαρχικοῦ συστήματος, ὠνομάζετο ὑπὸ τοῦ Βενιζέλου ἀρχηγὸς διπλωματικῆς ἀποστολῆς καὶ συνεννοεῖτο μετὰ τοῦ Βασιλέως ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐν ἀγνοίᾳ τῆς κυβερνήσεως. Ἐκ τῶν υἱῶν του ὁ εἷς διωρίζετο, νεαρώτατος,
