τῆς τουρκικῆς κυβερνήσεως, κατ’ εἰσήγησιν ἢ μὴ τῶν Γερμανῶν ὀργανωτῶν, μὲ σπανίαν μεθοδικότητα, ὁλόκληροι ἐπαρχίαι ἐκαθαρίζοντο ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι τοῦ τελευταίου Ἕλληνος κατοίκου.
Περὶ τὰ τέλη Ἰανουαρίου 1914 ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρέσβης Δ. Πανᾶς καὶ ὁ στρατιωτικὸς ἀκόλουθος Α. Φραντζῆς ἐσήμαναν εἰς τὴν ἑλληνικὴν κυβέρνησιν τὸν κίνδυνον τῆς πρωτοφανοῦς ἐκριζώσεως τῶν ὁμογενῶν πληθυσμῶν. Εἰς λεπτομερεῖς ἐκθέσεις των ανέφεραν ὅτι ἡ κυβέρνησις Κωνσταντινουπόλεως ἐλάμβανε τὰ μέτρα τῆς ἀπελάσεως, κατόπιν ὑποδείξεως τοῦ τουρκικοῦ ἐπιτελείου. Οἱ βαλκανικοὶ πόλεμοι ἐδίδαξαν τοὺς Τούρκους ποῖον κίνδυνον διέτρεχαν ἐκ τῆς παρουσίας ἑλληνικῶν πληθυσμῶν εἰς παραμεθορίους περιφερείας. Δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπιστρατεύσουν ταχέως καὶ προσέκοπταν εἰς τὴν παθητικὴν ἀντίστασιν ἐχθρικῶν πρὸς τὴν Τουρκίαν στοιχείων. Διὰ τοῦτο ἀπεφάσισαν τὴν ἐκδίωξιν τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν Θράκην καὶ τὴν ἀντικατάστασίν των μὲ Τούρκους τῆς Μικρασίας. Οὕτω ἐξησφαλίζετο ἡ ταχεῖα κινητοποίησις τῶν σωμάτων τουρκικοῦ στρατοῦ Ἀδριανουπόλεως–Κωνσταντινουπόλεως, ἐκ τῶν ὁποίων κυρίως ἐξηρτᾶτο ἡ ἄμυνα τῆς αὐτοκρατορίας. Βραδύτερον καὶ διὰ τοὺς ἰδίους λόγους πολεμικῆς ἀσφαλείας τὸ μέτρον ἐξετάθη εἰς τοὺς Ἕλληνας τῶν παραλίων τῆς Μικρασίας.
Καὶ δὲν ἦτο μόνη ἡ ἑλληνικὴ πρεσβεία Κωνσταντινουπόλεως ἡ ἔχουσα παρομοίας πληροφορίας διὰ τοὺς οὕτω ἐνεργουμένους ἀνθελληνικοὺς διωγμούς. Ἡ γαλλικὴ κυβέρνησις, συγκινηθεῖσα ἐκ τῶν διαπραττομένων, συνέστησεν εἰς τὸν πρεσβευτήν της νὰ ἐπέμβῃ πλησίον τῆς Πύλης. Ὁ Γάλλος πρεσβευτὴς Κωνσταντινουπόλεως ἀπήντησε, διὰ λεπτομεροῦς ἐκθέσεως, τῆς ὁποίας τὸ συμπέρασμα εἶχεν οὕτω:
«Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ πλανώμεθα ὡς πρὸς τὰς ἐνεργείας τῆς ὀθωμανικῆς κυβερνήσεως, ἥτις δὲν θα φθάσῃ μέχρι τοῦ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἔξοδον τῶν πληθυσμῶν, ἀλλὰ θὰ προσπαθήσῃ νὰ τὴν ρυθμίσῃ καί, ἂν δύναμαι νὰ εἴπω τοῦτο, νὰ τὴν καταστήση φιλάνθρωπον. Εὐρισκόμεθα πράγματι ἐνώπιον εἰλημμένης ἀποφάσεως ὅπως ἀντικατασταθοῦν διὰ Τούρκων οἱ χριστιανοὶ τῆς ὀθωμανικῆς Θρᾲκης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν τελευταῖον προμαχῶνα τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐναντίον τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν βαλκανικῶν κρατῶν. (Ὑπογραφὴ) Μ. Μπομπάρ».
Τοιοῦτο πρόγραμμα ἐφαρμόζουσα ἡ τουρκικὴ κυβέρνησις διέταξε τὸν ἐν Ἀθήναις πρεσβευτήν της νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα συμφωνίαν εἰρηνικῆς μετοικεσίας Τούρκων καὶ Ἑλλήνων, ἀντὶ τῆς βιαίας τοιαύτης. Ὁ Γκαλήπ Κεμαλῆ βέης ἔκαμε προφορικὸν διάβημα πρὸς τοῦτο τὴν 6/19 Ἀπριλίου 1914 εἰς τὸ ἐν Ἀθήναις ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὴν 8/21 Ἀπριλίου ἰδίου ἔτους, ὁ Ὀθωμανὸς πρεσβευτὴς ἀπηύθυνεν ἔγγραφον ὑπόμνημα πρὸς τὸν Βενιζέλον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξέθετε πλῆρες σύστημα ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν καὶ ἀμοιβαίας ἀποζημιώσεως τῶν περιουσιῶν.
Η Τουρκία, ἀποφασίσασα ἀνεκκλήτως τὴν ἀπορρίζωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ
